Thủ tướng: Không vì tiến độ mà ảnh hưởng chất lượng công trình giao thông
VOV.VN - Chiều 22/9, tại Trụ sở Chính phủ, chủ trì cuộc làm việc với Bộ Xây dựng và các bộ, ngành có liên quan, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, giải ngân 100% vốn đầu tư công năm 2026, đồng thời kiên quyết điều chuyển vốn nơi thực hiện chậm, nhưng không vì tiến độ mà ảnh hưởng chất lượng công trình.
Các ý kiến tại buổi làm việc cho rằng, tổng nguồn vốn đầu tư công bố trí cho các dự án giao thông trọng điểm trong năm 2026 là rất lớn, đạt trên 250.000 tỷ đồng. Đây là nguồn lực quan trọng cần được triển khai bảo đảm chất lượng và tiến độ để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đóng góp hiệu quả vào mục tiêu tăng trưởng hai con số, giảm hệ số ICOR và tạo tiền đề vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội cả nhiệm kỳ.
Thời gian qua, các bộ, ngành và địa phương đã chủ động, tích cực, phần lớn dự án bám sát kế hoạch, tuy nhiên hiện vẫn còn một số công trình chậm tiến độ. Đáng chú ý, có 12 dự án, công trình trọng điểm có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 5%. Dù tổng số vốn giao cho 12 dự án này lên tới hơn 93.000 tỷ đồng, nhưng kết quả giải ngân thực tế lại rất thấp.
Tại cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng, định với tổng số vốn rất lớn và là nguồn lực quan trọng, việc bảo đảm tiến độ, kế hoạch, chất lượng các dự án trọng điểm GTVT sẽ đóng góp hiệu quả vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 - năm đầu tiên của nhiệm kỳ, giảm hệ số ICOR, lan tỏa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm; là tiền đề cho phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030.
Thủ tướng cho rằng, hiện một số dự án yêu cầu tiến độ là rất cấp thiết, nhất là các công trình cần phải hoàn thành trong năm 2026, phải khẩn trương tập trung triển khai các giải pháp rất cụ thể, đồng bộ, bảo đảm hoàn thành, làm cơ sở đạt 100% giải ngân vốn đầu tư công. Yêu cầu tăng cường kiểm tra, đôn đốc, xác định nguyên nhân, kịp thời có phương án xử lý ngay các vướng mắc, có lộ trình thực hiện từ nay tới cuối năm cho từng dự án.
Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, không khả thi, không đáp ứng tiến độ sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn, kể cả tạm ứng vốn ngân sách Trung ương cho các địa phương nếu có tốc độ giải ngân tốt, cần bổ sung vốn; cập nhật chính xác tiến độ giải ngân của các bộ ngành, địa phương và đánh giá thực chất thực trạng giải ngân của từng dự án; xác định kết quả giải ngân là tiêu chí quan trọng để bố trí kế hoạch vốn đầu tư công cho các năm tiếp theo.
Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Xây dựng hoàn thiện phương án, thủ tục điều chuyển, điều chỉnh giảm kế hoạch năm 2026 của các dự án, trong đó xác định các dự án khác có khả năng hấp thụ vốn được điều chuyển và phương án bố trí lại vốn khi có nhu cầu cho các dự án. Đồng thời, Bộ Tài chính rà soát kỹ kế hoạch huy động trái phiếu Chính phủ để có lộ trình, khối lượng phù hợp tăng cường hiệu quả công tác quản lý ngân sách nhà nước.
Về chất lượng, Thủ tướng nêu rõ, quá trình triển khai các dự án phải đặc biệt lưu ý thực hiện đúng, đủ quy trình, thủ tục, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn theo quy định của pháp luật; không vì tiến độ mà không bảo đảm chất lượng, bỏ qua yêu cầu kỹ thuật. Về hiệu quả kinh tế, quá trình thực hiện các dự án phải đánh giá tổng thể về kinh tế, chính trị, hiệu quả kinh tế - tài chính, nâng cao hệ số sử dụng vốn (giảm ICOR).
Đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Thủ tướng yêu cầu các địa phương tập trung đẩy nhanh công tác tái định cư các dự án độc lập về giải phóng mặt bằng. Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thành rà soát, ban hành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật về đường sắt tốc độ cao; lựa chọn tổ hợp nhà thầu tư vấn quốc tế có năng lực, kinh nghiệm để lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án và thuê đơn vị, tổ chức đủ năng lực để thẩm tra công tác lập báo cáo nghiên cứu khả thi.
Đối với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng khẩn trương phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án theo chủ trương điều chỉnh đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 40/2026/QH16, hoàn thành trong tháng 10/2026; phấn đấu khởi công tuyến chính đầu năm 2027. Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính hoàn thành đàm phán để ký Hiệp định xây dựng cầu chung qua biên giới, Hiệp định vay vốn trong năm 2026.
Đối với 2 tuyến đường sắt đô thị Hà Nội, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng phối hợp với TP Hà Nội tiếp tục chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ hoàn thành thủ tục đầu tư theo yêu cầu, kịp thời xử lý theo thẩm quyền những vướng mắc theo quy định; lưu ý phải bảo đảm đảm quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật để đồng bộ, thống nhất hệ thống.
Với dự án mở rộng đường bộ cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình, Bộ Xây dựng làm việc với tỉnh Phú Thọ đẩy nhanh tiến độ phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư, làm cơ sở triển khai các thủ tục tiếp theo và giải ngân kế hoạch vốn đã bố trí.
Về mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức PPP, cần rà soát, đầu tư nâng cấp, hoàn thiện các tuyến cao tốc đã đầu tư theo quy mô phân kỳ.
Với các dự án có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt triển khai bảo đảm hoàn thành các nhiệm vụ năm 2026, là nhiệm vụ chính trị hàng đầu trong chỉ đạo, điều hành như các tuyến cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang, Hữu Nghị - Chi Lăng, Đồng Đăng - Trà Lĩnh, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Cao Lãnh - An Hữu, Vành đai 3 TP.HCM.
Đồng thời, các địa phương tăng cường công tác quản lý giá vật liệu xây dựng, công bố giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng theo quy định; trường hợp vướng mắc, chủ động trao đổi, hướng dẫn về thủ tục, pháp lý, đánh giá trữ lượng các khu vực mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường; huy động hệ thống chính trị để tổ chức triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư các dự án, bảo đảm bàn giao mặt bằng đối với các phần còn lại đúng thời hạn, tiến độ.
Thủ tướng đề nghị đẩy nhanh tiến độ các công trình hạ tầng giao thông để khởi công, trình cấp có thẩm quyền xem xét chủ trương đầu tư với một số dự án theo kế hoạch; các tuyến đường bộ cao tốc theo Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương nhằm mục tiêu đến năm 2030 cả nước có 5.000km đường bộ cao tốc.