Thủ tướng: Xây dựng, hoàn thiện thể chế phù hợp để xác lập mô hình tăng trưởng mới
VOV.VN - Làm việc với Bộ Tư pháp sáng 11/5, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu kiểm soát chặt công tác xây dựng pháp luật, không để tái diễn tình trạng luật có hiệu lực nhưng chậm văn bản hướng dẫn thi hành.
Sáng 11/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Tư pháp về tình hình thực hiện nhiệm vụ từ đầu năm 2026 đến nay, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, nhất là trong việc xây dựng, hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh để tạo đột phá, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng "2 con số" bền vững.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu rõ, Đại hội XIV của Đảng tiếp tục xác định thể chế là 1 trong 3 đột phá chiến lược; với yêu cầu tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế phát triển; hình thành được một hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại, phù hợp thông lệ quốc tế, được thực hiện nghiêm minh, nhất quán.
Nhấn mạnh là cơ quan "gác cổng pháp lý", Thủ tướng cho rằng, Bộ Tư pháp cần thực hiện tốt nhiệm vụ tham mưu chiến lược cho Chính phủ về xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế, trong bối cảnh yêu cầu công việc rất cao để thể chế thực sự là một đột phá chiến lược, phục vụ phát triển đất nước, tăng trưởng 2 con số.
Đánh giá cao sự nỗ lực, tích cực, chủ động và kết quả đạt được của Bộ Tư pháp, đóng góp quan trọng vào thành tựu chung trong thời gian qua, đặc biệt trong những tháng đầu năm 2026 với khối lượng công việc rất cấp bách. Theo đó, Bộ Tư pháp đã tham mưu cấp có thẩm quyền nhiều đề án lớn về hoàn thiện thể chế, pháp luật. Hoàn thành, trình Chính phủ và Quốc hội 24 văn bản, trong đó đã tham mưu trình Quốc hội thông qua 07 dự án luật, nghị quyết tại Kỳ họp thứ nhất, xử lý kịp thời nhiều vấn đề vướng mắc pháp lý. Cùng với đó, chủ động tham mưu nhiều giải pháp quyết liệt để khắc phục tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết; công tác thẩm định, kiểm tra, rà soát văn bản được tăng cường, kịp thời phát hiện, xử lý các "điểm nghẽn" về thể chế.
Nhấn mạnh Bộ Tư pháp là 3 bộ ngành hoàn thành vượt các chỉ tiêu cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Thủ tướng đánh giá, Bộ Tư pháp là cơ quan có chức năng kiểm soát thủ tục hành chính, đã tổng hợp, tham mưu Thủ tướng về phương án phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh của các Bộ, ngành, trong thời gian rất ngắn.
Nhấn mạnh tinh thần đổi mới tư duy trong xây dựng, hoàn thiện và thi hành pháp luật, Thủ tướng cho rằng, "không chỉ lãnh đạo Bộ, thủ trưởng các đơn vị và cán bộ của Bộ Tư pháp, mà đội ngũ cán bộ pháp chế của các bộ ngành, địa phương cũng phải đổi mới tư duy, đây là điều đặc biệt quan trọng", đồng thời có cơ chế huy động đội ngũ chuyên gia, nguồn lực cho công tác này. Cùng với đó, Thủ tướng chỉ rõ, chất lượng, tiến độ xây dựng, thẩm định một số văn bản quy phạm pháp luật còn chậm; công tác phối hợp với các bộ, cơ quan có lúc chưa chặt chẽ; việc ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật còn hạn chế...
Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, Thủ tướng nêu nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách và lâu dài của Bộ Tư pháp là cần bám sát mục tiêu, yêu cầu "tăng trưởng 2 con số dựa trên cải cách mạnh mẽ thể chế" và "Xây dựng và hoàn thiện thể chế phù hợp để xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; chuyển mạnh phương thức quản lý nhà nước từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", khẩn trương tháo gỡ căn bản các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách" theo Kết luận số 18 của Hội nghị Trung ương 2. Đặc biệt lưu ý công tác kiểm soát, không để tình trạng luật chờ văn bản hướng dẫn thi hành như thời gian qua; phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, cơ chế "xin-cho" trong công tác xây dựng pháp luật; cũng như lưu ý các quy định trên môi trường mạng, môi trường số.
Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tư pháp tập trung xây dựng Đề án Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới với tầm nhìn đến năm 2045, báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ trước ngày 15/10/2026. Cùng với đó, thường xuyên rà soát tiến độ soạn thảo, trình các dự án luật tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI theo Chương trình lập pháp năm 2026; đặc biệt chú ý các nội dung liên quan Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đất đai, Luật Điện lực, Luật Ban hành văn bản quy pháp luật, quy hoạch sử dụng đất.
Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thẩm định theo hướng thực chất, độc lập, chuyên sâu, Thủ tướng yêu cầu hiện đại hóa, hoàn thiện, nâng cao hiệu quả phương phức phối hợp với các bộ ngành, cơ quan; nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến thẩm định, tránh tình trạng văn bản vừa ban hành đã phải sửa đổi hoặc không thể thi hành được trên thực tiễn; cùng với kiểm soát tiến độ, phải bảo đảm chất lượng các văn bản quy phạm pháp luật; đánh giá độc lập, đặc biệt là các đối tượng chịu tác động, cầu thị lắng nghe các ý kiến, phản biện.
“Đẩy mạnh cải cách hành chính, kiểm soát thủ tục hành chính và chuyển đổi số toàn diện trong Bộ Tư pháp và toàn ngành. Hoàn thành việc xây dựng, kết nối, đồng bộ dữ liệu của các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành ngành về Trung tâm dữ liệu quốc gia, khắc phục các lỗi kỹ thuật của hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử, hoàn thành trong tháng 5/2026. Chuẩn hóa, làm sạch, cập nhật dữ liệu thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, kết nối, chia sẻ, tái sử dụng được"; tái cấu trúc các thủ tục, không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp thông tin đã có”, Thủ tướng yêu cầu.
Thủ tướng chỉ đạo nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự, việc chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính, đặc biệt là thu hồi tài sản tham nhũng, kinh tế; xác định việc nâng cao chất lượng thi hành án dân sự là giải pháp then chốt để giải phóng nguồn lực tài chính, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và bảo đảm thượng tôn pháp luật.
Yêu cầu tiếp tục nâng cao năng lực, hiệu quả trong việc xử lý các vấn đề pháp lý quốc tế phát sinh, nhất là các tranh chấp đầu tư quốc tế, Thủ tướng cho rằng cần tổng hợp các bài học kinh nghiệm để các bộ ngành, cơ quan, địa phương tham khảo; hình thành đội ngũ luật sư công chất lượng cao; tập trung phát huy vai trò Cơ quan đại diện pháp lý của Chính phủ nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, cơ quan nhà nước Việt Nam.
“Tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, nhân sự và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật. Nghiên cứu, xây dựng Đề án thí điểm thực hiện đánh giá, chấm điểm (KPI) về công tác cải cách thủ tục hành chính của các Bộ, cơ quan, địa phương”, Thủ tướng yêu cầu.
Hoàn thiện Đề án xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật và Đề án ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng, kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật, trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 5/2026. Giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu xây dựng mô hình soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật tập trung, chuyên nghiệp, trình Thủ tướng trong tháng 9/2026.