Quy định 220-QĐ/TW: Tinh thần dám nghĩ, dám làm từ cơ sở ở Cao Bằng

Với tư duy đổi mới, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, dự án mỏ sắt Nà Rụa tại phường Tân Giang, tỉnh Cao Bằng - sau 14 năm nghẽn về giải phóng mặt bằng đã đã đạt kết quả tích cực sau hơn một tháng triển khai.

Đây là chuyển biến quan trọng trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ hiện nay tại phường Tân Giang theo Quy định số 220-QĐ/TW, ngày 30/9/2026 của Ban Bí thư về cơ chế tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quốc Trung, Bí thư Đảng ủy phường Tân Giang về cách làm và những điều kiện để cán bộ cơ sở hành động quyết liệt nhưng đúng quy định.

PV: Thưa ông, là người đứng đầu cơ sở, ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của Quy định số 220-QĐ/TW trong việc khắc phục tâm lý né tránh, sợ trách nhiệm, đồng thời phát huy tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là trong giải quyết những vấn đề khó, phức tạp phát sinh tại địa phương?

Ông Nguyễn Quốc Trung: Theo tôi, Quy định số 220-QĐ/TW được ban hành kịp thời, bởi thực tiễn ở cơ sở ngày càng đặt ra nhiều việc khó, việc mới, thậm chí có vấn đề chưa có tiền lệ. Nếu cán bộ chỉ chọn cách làm an toàn nhất, sợ sai, sợ trách nhiệm, chờ xin ý kiến hoặc chuyển việc lên cấp trên thì khó đáp ứng yêu cầu phát triển và giải quyết kịp thời những vấn đề của người dân.

Giá trị quan trọng của Quy định là tạo thêm cơ sở để khơi dậy tinh thần trách nhiệm, ý chí đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời góp phần khắc phục tâm lý né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm trong thực thi công vụ. Tuy nhiên, dám nghĩ, dám làm không có nghĩa là làm tùy tiện; đổi mới cũng không có nghĩa là vượt khuôn khổ pháp luật. Cán bộ cơ sở phải tìm được điểm cân bằng, quyết đoán để công việc không đình trệ, đồng thời bảo đảm đúng chủ trương, đúng pháp luật, công khai, minh bạch và tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.

Thực tiễn giải phóng mặt bằng Dự án mỏ sắt Nà Rụa cho chúng tôi một bài học rõ ràng, việc càng khó càng cần quyết tâm, nhưng càng quyết liệt càng phải chặt chẽ, dân chủ và minh bạch. Đây không chỉ là bài toán về đất đai, hồ sơ và bồi thường mà còn liên quan đến nhà ở, tài sản, sinh kế, quan hệ gia đình, mồ mả, phong tục, tâm lý và niềm tin của người dân. Muốn giải quyết, cán bộ không thể chỉ ngồi ở cơ quan chờ hồ sơ mà phải xuống cơ sở, gặp dân, lắng nghe, đối thoại và cùng tìm cách tháo gỡ từng vấn đề. Với tôi, đó là tinh thần cốt lõi của dám nghĩ, dám làm, dám nhận việc khó, dám chịu trách nhiệm về kết quả, nhưng phải hành động trên nền tảng pháp luật, kỷ luật, kỷ cương và vì lợi ích chung.

PV: Trong quá trình giải phóng mặt bằng Dự án mỏ sắt Nà Rụa, phường Tân Giang đã đổi mới cách chỉ đạo, tổ chức thực hiện và phát huy trách nhiệm người đứng đầu như thế nào, thưa ông?

Ông Nguyễn Quốc Trung: Một ví dụ rõ là quá trình giải phóng mặt bằng Dự án mỏ sắt Nà Rụa. Đây là nhiệm vụ khó, liên quan trực tiếp đến đất đai, tài sản, nhà ở, sinh kế và việc di chuyển mồ mả của người dân; thời gian thực hiện ngắn, khối lượng công việc lớn và cần sự phối hợp của nhiều cơ quan, đơn vị. Chúng tôi xác định không thể giải quyết việc khó bằng phương thức cũ. Đảng ủy, Ban Chỉ đạo thay đổi cách tổ chức thực hiện: từ theo dõi hồ sơ theo từng cơ quan sang quản lý công việc theo mục tiêu, sản phẩm và thời hạn; phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; duy trì giao ban hằng ngày để nhận diện điểm nghẽn và xử lý từng trường hợp.

Chúng tôi tổ chức bốn tổ công tác, phối hợp liên thông từ nắm tình hình, tuyên truyền, vận động, hoàn thiện hồ sơ, chi trả, bố trí tái định cư, hỗ trợ di chuyển đến bàn giao mặt bằng và trả lời kiến nghị, vướng mắc. Người đứng đầu không chỉ chờ báo cáo mà trực tiếp xuống địa bàn, gặp gỡ, đối thoại và lắng nghe người dân. Việc thuộc thẩm quyền thì tập trung giải quyết; việc vượt thẩm quyền thì tổng hợp, đề xuất cấp có thẩm quyền tháo gỡ.

Cách làm này chuyển trọng tâm từ theo dõi hồ sơ sang kiểm soát kết quả thực tế; từ tuyên truyền chung sang nắm từng hộ, phân loại từng trường hợp và xử lý từng điểm nghẽn. Qua thực tiễn Nà Rụa, tôi cho rằng dám nghĩ, dám làm không chỉ là một cá nhân đứng ra nhận việc khó. Quan trọng hơn là dám thay đổi cách làm, dám chịu trách nhiệm và tạo được sự đồng lòng trong tập thể vì mục tiêu chung. Việc càng khó càng phải dân chủ, công khai, minh bạch, gần dân và tôn trọng đầy đủ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân. Người đứng đầu dám làm là điểm khởi đầu; quyết tâm ấy phải trở thành hành động đồng bộ của cả hệ thống và nhận được sự đồng thuận của người dân thì mới tạo ra kết quả bền vững.

PV: Theo ông, cần những điều kiện và cơ chế kiểm soát nào để cán bộ cơ sở dám đổi mới, dám làm nhưng vẫn đúng thẩm quyền và quy định?

Ông Nguyễn Quốc Trung: Trước hết, cần phân biệt rõ đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung với sự tùy tiện, nóng vội hoặc lợi dụng đổi mới để làm sai. Muốn cán bộ dám làm thì phải tạo hành lang cho họ hành động. Hành lang đó cần ít nhất bốn yếu tố: rõ việc, rõ quyền, rõ trách nhiệm và rõ cơ chế kiểm soát. Giao nhiệm vụ phải đi đôi với giao thẩm quyền và bảo đảm điều kiện thực hiện. Không thể yêu cầu cán bộ chịu trách nhiệm về kết quả nhưng lại không trao đủ thẩm quyền, nhân lực hoặc nguồn lực.

Thứ hai, cần tạo môi trường để cán bộ đề xuất cách làm mới. Có những vấn đề cấp cơ sở nhìn thấy rõ nhưng không thể tự quyết. Khi đó, cấp trên cần có cơ chế để cán bộ báo cáo nhanh, xin ý kiến nhanh và được trả lời kịp thời, tránh tình trạng không dám làm vì sợ sai nhưng tự làm thì lại vượt thẩm quyền. Nà Rụa cho chúng tôi một ví dụ, việc thuộc thẩm quyền thì phường phải giải quyết và chịu trách nhiệm; nội dung thực sự vượt thẩm quyền thì phải được tổng hợp thành vấn đề cụ thể, kèm phương án, để đề nghị cấp có thẩm quyền tháo gỡ. Tinh thần này cũng phù hợp với yêu cầu của tỉnh là không dùng văn bản thay cho hành động, không chờ đợi hoặc đùn đẩy trách nhiệm.

Thứ ba, dám làm phải gắn với kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực. Bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm không có nghĩa là miễn trừ trách nhiệm. Ngược lại, càng giao quyền càng phải kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Nếu cán bộ đổi mới vì lợi ích chung, có động cơ trong sáng, làm đúng quy định, công khai, minh bạch và có hiệu quả thì cần được khuyến khích, ghi nhận, bảo vệ. Nếu lợi dụng danh nghĩa đổi mới để làm sai, vụ lợi hoặc né tránh trách nhiệm thì phải xử lý nghiêm.

Cuối cùng, thước đo quan trọng nhất phải là sản phẩm và kết quả thực tế. Không phải cán bộ đã nêu bao nhiêu sáng kiến hay ban hành bao nhiêu văn bản, mà là công việc có chuyển biến không, vấn đề của người dân có được giải quyết không và nhiệm vụ có hoàn thành không. Sau quá trình giải phóng mặt bằng Dự án mỏ sắt Nà Rụa, chúng tôi rút ra yêu cầu phải chuyển từ tư duy “đã làm gì” sang “đã tạo ra kết quả gì”.

PV: Trong quá trình triển khai Quy định số 220-QĐ/TW, ông kỳ vọng những chuyển biến gì trong văn hóa thực thi công vụ, tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên và sự phối hợp đồng bộ của cả hệ thống chính trị trong thực hiện nhiệm vụ?

Ông Nguyễn Quốc Trung: Tôi kỳ vọng Quy định số 220-QĐ/TW góp phần tạo chuyển biến trong văn hóa thực thi công vụ, từ cơ sở đến toàn hệ thống chính trị sẽ chuyển từ tư duy làm sao để không sai sang cách làm thế nào để đạt kết quả tốt nhất, đúng quy định và phục vụ nhân dân tốt nhất. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu ngày càng cao, nhiều nhiệm vụ mới, khó và phức tạp đòi hỏi cán bộ không chỉ chấp hành đúng mà còn phải chủ động, sáng tạo, quyết đoán và dám chịu trách nhiệm. Nếu mỗi cán bộ chỉ chọn phương án an toàn cho mình thì khó tạo động lực phát triển cho địa phương và đất nước.

Từ thực tiễn Nà Rụa, chúng tôi càng thấy rõ dám nghĩ, dám làm không chỉ là phẩm chất riêng của một cá nhân mà phải trở thành năng lực hành động của cả hệ thống. Người đứng đầu phải dám nhận việc khó; cấp dưới mạnh dạn tham mưu; các cơ quan phối hợp; cấp trên kịp thời tháo gỡ những vấn đề vượt thẩm quyền. Tất cả phải hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, kỷ luật và cơ chế kiểm soát quyền lực.

Tôi kỳ vọng Quy định số 220-QĐ/TW góp phần hình thành văn hóa trách nhiệm và đổi mới trong thực thi công vụ: cán bộ có năng lực, động cơ trong sáng, dám hành động vì lợi ích chung được khuyến khích và bảo vệ; sự tùy tiện, vụ lợi, lợi dụng đổi mới để làm sai được kiểm soát và xử lý.

Thước đo tinh thần dám nghĩ, dám làm không nằm ở việc chúng ta nói về đổi mới như thế nào, mà ở sản phẩm cụ thể, hiệu quả thực tế và sự chuyển biến trong đời sống nhân dân. Bài học lớn nhất từ công tác giải phóng mặt bằng Dự án mỏ sắt Nà Rụa; việc càng khó càng cần người dám nhận trách nhiệm; muốn tạo kết quả bền vững thì phải biến quyết tâm của người đứng đầu thành sức mạnh của cả hệ thống và sự đồng thuận của người dân.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

Ban Bí thư ban hành cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm

VOV.VN - Ban Bí thư ban hành Quy định số 220-QĐ/TW ngày 30/9/2026 về cơ chế tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, khuyến khích, ghi nhận và bảo vệ những cán bộ có đề xuất đổi mới, sáng tạo mang lại giá trị thiết thực.