Băn khoăn về thời hạn và dư địa ngân sách

Chiều 10/4, Quốc hội tiếp tục làm việc tại hội trường dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng để cho ý kiến về Nghị quyết của Quốc hội về một số chính sách thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.

Tại hội trường Quốc hội, các đại biểu đã thảo luận sôi nổi về dự thảo nghị quyết điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu, nhiên liệu bay. Điểm chung là sự đồng thuận cao về tính cấp thiết của chính sách trong bối cảnh giá năng lượng thế giới biến động mạnh, song cách thức triển khai vẫn còn nhiều quan điểm khác nhau.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn ĐBQH TP.HCM) cho rằng biến động địa chính trị toàn cầu, đặc biệt các xung đột quốc tế, đã khiến giá năng lượng leo thang, kéo theo chi phí logistics, sản xuất và đời sống người dân tăng mạnh. Từ bài học năm 2022, khi giá dầu tăng do xung đột Nga – Ukraina, chính sách giảm thuế đã giúp Việt Nam kiểm soát lạm phát hiệu quả.

Do đó, ông ủng hộ tiếp tục áp dụng chính sách giảm thuế, thậm chí đề xuất đưa mức thuế về 0% trong một số giai đoạn để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn. Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Minh Sơn (Đoàn ĐBQH Đồng Tháp) nhận định việc giảm thu ngân sách khoảng 7.300 tỷ đồng mỗi tháng là cần thiết, bởi lợi ích tổng thể mang lại cho nền kinh tế sẽ lớn hơn trong dài hạn.

Dù thống nhất về chủ trương, các đại biểu lại có sự khác biệt rõ nét về thời gian áp dụng nghị quyết. Đại biểu Nguyễn Minh Sơn đề nghị giữ thời hạn đến ngày 30/6/2026 theo phương án Chính phủ trình, do lo ngại áp lực lên ngân sách nhà nước. Theo tính toán, tổng mức hụt thu có thể vượt 26.000 tỷ đồng, ảnh hưởng đến đầu tư công, an sinh xã hội và gia tăng áp lực nợ công.

Trong khi đó, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề xuất kéo dài thời gian áp dụng để ổn định tâm lý thị trường. Ông cho rằng chính sách cần có tính ổn định, tránh thay đổi liên tục gây tâm lý bất an cho doanh nghiệp và người dân, nhất là trong bối cảnh áp lực giá cả đã hiện hữu trong đời sống.

Một đề xuất đáng chú ý khác là tăng tính linh hoạt trong điều hành. Theo đó, Quốc hội có thể giao Thủ tướng Chính phủ quyền điều chỉnh thời hạn áp dụng đối với từng sắc thuế riêng lẻ, thay vì áp dụng đồng thời như hiện nay. Cách tiếp cận này giúp cơ quan điều hành chủ động hơn trước biến động khó lường của thị trường xăng dầu.

Cần giải pháp căn cơ, dài hạn

Bên cạnh chính sách thuế, nhiều đại biểu nhấn mạnh, các giải pháp căn cơ để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Các giải pháp được đề cập gồm: tối ưu hóa năng lực sản xuất trong nước, nâng cao hiệu quả các nhà máy lọc dầu; xây dựng hệ thống dự trữ xăng dầu đạt chuẩn quốc tế; đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng xanh và phát triển nhiên liệu sinh học.

Đồng thời, cần tăng cường thanh tra, kiểm soát giá cả, tránh tình trạng “giá tăng theo xăng nhưng không giảm theo xăng”; siết chặt quản lý, xử lý nghiêm hành vi buôn lậu, đầu cơ, găm hàng. Các đại biểu cũng lưu ý tác động lan tỏa của giá xăng dầu đến lĩnh vực nông nghiệp, khi chi phí đầu vào như phân bón tăng mạnh, trong khi đầu ra nông sản còn nhiều bấp bênh.

Đáng chú ý, theo đại biểu Trần Hoàng Ngân, thu ngân sách quý I đạt hơn 823.000 tỷ đồng, tăng trên 80.000 tỷ đồng so với cùng kỳ, tạo dư địa để Nhà nước cân nhắc hỗ trợ chính sách giảm thuế.

Thay mặt cơ quan soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết các đại biểu Quốc hội đều thống nhất cao về sự cần thiết ban hành nghị quyết giảm thuế xăng dầu trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, vấn đề còn ý kiến khác nhau chủ yếu là thời gian áp dụng.

Cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu, tổng hợp đầy đủ ý kiến để báo cáo Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, việc Quốc hội nhanh chóng đưa nội dung này vào chương trình nghị sự và thảo luận thể hiện tinh thần chủ động, linh hoạt trong điều hành chính sách, kịp thời ứng phó với biến động thị trường.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đặc biệt quan tâm đến các giải pháp dài hạn như nâng cao năng lực sản xuất trong nước, tăng tỷ lệ nội địa hóa, chủ động nguồn cung nhiên liệu và xây dựng hệ thống dự trữ chiến lược.

Về điều hành tài khóa, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu vừa đảm bảo “thu đúng, thu đủ, thu kịp thời”, vừa hỗ trợ tăng trưởng thông qua chính sách chi tiêu hiệu quả, nâng cao chất lượng đầu tư công.

Dự kiến thông qua trong ngày 12/4

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết đa số đại biểu thống nhất cao việc ban hành nghị quyết, với thời gian áp dụng dự kiến từ ngày 16/4 đến hết 30/6/2026.

Nhiều ý kiến đề nghị Chính phủ triển khai đồng bộ các giải pháp điều hành như đảm bảo nguồn cung, tiết kiệm năng lượng, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường, ngăn chặn đầu cơ, trục lợi chính sách. Đồng thời, cần đánh giá kỹ tác động của việc giảm thuế đến ngân sách nhà nước và tăng trưởng kinh tế, bảo đảm điều hành linh hoạt, kiểm soát lạm phát và giữ ổn định kinh tế vĩ mô.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tổng hợp đầy đủ ý kiến để hoàn thiện dự thảo nghị quyết, trình Quốc hội xem xét, thông qua vào sáng 12/4. Đây được đánh giá là chính sách quan trọng, cấp thiết, tác động trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa mục tiêu hỗ trợ phục hồi kinh tế và đảm bảo kỷ luật tài khóa.

Chính phủ đề xuất giảm thuế với xăng dầu về 0 đồng

VOV.VN - Quốc hội đồng ý bổ sung dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số chính sách thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay vào chương trình kỳ họp để xem xét, thông qua ngay trong đợt 1. Chính phủ đã trình Quốc hội nội dung này ngay trong phiên làm việc chiều 9/4.