Công nghệ đột phá khiến tàu ngầm sắp hết thời '”tàng hình”
VOV.VN - Tàu ngầm từ lâu đã được coi là phương tiện di chuyển bí mật nhất nhờ công nghệ có khả năng “ẩn mình” dưới độ sâu 300 mét nước biển.
Tàu ngầm vô hình trước các công nghệ phát hiện truyền thống như sonar (cả chủ động và thụ động) và quan sát bằng mắt thường, vốn có những hạn chế rõ rệt. Việc phát hiện bằng âm thanh cũng có thể bị vô hiệu hóa nếu tàu ngầm hoạt động yên tĩnh hoặc được phủ lớp vật liệu hấp thụ sóng siêu âm. Kết quả là, việc phát hiện tàu ngầm trở nên khó khăn ngay cả trong điều kiện lý tưởng.
Tuy nhiên, các hạn chế này dường như sắp bị phá vỡ nhờ các nghiên cứu liên quan đến công nghệ lượng tử bằng cách tập trung vào những biến đổi nhỏ nhất trong trọng lực hoặc từ trường của Trái đất, giúp phát hiện ngay cả từ những tàu ngầm hạt nhân tiên tiến nhất.
Hai công cụ chính được tập trung hình nay trong lĩnh vực cảm biến lượng tử là từ kế lượng tử và thiết bị giao thoa lượng tử siêu dẫn (SQUID). Từ kế lượng tử sử dụng các trạng thái lượng tử của nguyên tử để cảm nhận từ trường, trong khi SQUID phát hiện những biến đổi trong dòng điện do từ trường gây ra.
Các công cụ này được kết hợp với máy đo trọng lực lượng tử - vốn hoạt động dựa trên nguyên lý tương tự, bằng cách làm lạnh một đám mây nguyên tử rubidium và phân tích các sóng lượng tử để xác định cường độ trọng lực. Sự kết hợp này có thể giúp phát hiện các tàu ngầm đang di chuyển dưới đáy đại dương.
Khi tàu ngầm không còn an toàn
Mặc dù những công nghệ dựa trên lượng tử vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, một số quốc gia đã đạt được những tiến bộ đáng kể. Các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã phát triển cảm biến lượng tử gắn trên máy bay không người lái giúp khắc phục nhược điểm của các phương pháp phát hiện truyền thống. Hệ thống này có hiệu suất tương đương với hệ thống của NATO nhưng với chi phí thấp hơn và có thể triển khai hiệu quả chỉ bằng một thiết bị duy nhất.
Sự phát triển của công nghệ lượng tử buộc các trung tâm phát triển tàu ngầm cần phải thay đổi chiến lược để tránh bị phát hiện. Một số biện pháp đang được đưa ra như thiết kế tàu ngầm nhỏ gọn hơn, trang bị thiết bị gây nhiễu hoặc sử dụng máy bay không người lái để ngụy trang cho chuyển động của chúng. Cuộc đua công nghệ này không chỉ định hình tương lai của hoạt động gián điệp mà còn ảnh hưởng đến chiến lược quân sự toàn cầu.