Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam (18/5) năm nay có chủ đề “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới”. Đây không chỉ là thông điệp của riêng ngành khoa học - công nghệ, mà đang trở thành định hướng xuyên suốt trong chiến lược phát triển quốc gia, khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn tới.

Báo cáo tại phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo Chính phủ về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 sau khi Chính phủ khóa mới được kiện toàn ngày 11/5, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, Chính phủ đã phê duyệt 10 nhóm công nghệ chiến lược trọng điểm cùng 30 sản phẩm công nghệ chiến lược. Doanh thu lĩnh vực công nghệ số tháng 4/2026 ước đạt 24 tỷ USD, công bố quốc tế tăng 11,3%.

Cả nước đã cấp hơn 27,7 triệu căn cước mẫu mới, kích hoạt hơn 70,2 triệu tài khoản định danh điện tử. Nền tảng VNeID hiện cung cấp 50 tiện ích, tích hợp hơn 20,2 triệu giấy phép lái xe, 7,4 triệu đăng ký xe và 26,4 triệu thẻ bảo hiểm y tế. Ngoài ra, hơn 156 triệu hồ sơ khách hàng ngân hàng đã được xác thực; nền tảng “Bình dân học vụ số” thu hút hơn 1,6 triệu học viên.

Theo Chính phủ, 8 nghị quyết ban hành ngày 29/4 đã phân cấp 136 thủ tục hành chính, bãi bỏ 186 thủ tục và 890 điều kiện kinh doanh, đồng thời đơn giản hóa thêm 396 thủ tục hành chính.

Tại phiên họp Ban Chỉ đạo Chính phủ về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện. Kết quả triển khai Nghị quyết 57 và Đề án 06 sẽ là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu trong năm 2026.

“Tinh thần là làm có hiệu quả, thực chất, tuyệt đối không làm cho có hay làm đối phó; Phát triển công nghệ chiến lược theo hướng thực chất, có sản phẩm và kết quả cụ thể ngay trong năm 2026, tránh tình trạng làm theo phong trào hoặc hình thức”. Thủ tướng nhấn mạnh.

Doanh nghiệp công nghệ bước vào “đường đua” mới

Những năm gần đây, chuyển đổi số và kinh tế số tại Việt Nam đang cho thấy đóng góp ngày càng rõ nét đối với tăng trưởng kinh tế. Theo Cục Thống kê, Bộ Tài chính, quy mô giá trị tăng thêm của kinh tế số năm 2025 ước đạt khoảng 72,1 tỷ USD, gấp 1,64 lần so với năm 2020; tỷ trọng kinh tế số trong GDP tăng từ 12,87% năm 2021 lên khoảng 14,02% năm 2025.

Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng của kinh tế số năm 2025 đạt khoảng 18,4% - mức cao nhất trong giai đoạn 2021-2025. Điều này cho thấy công nghệ số không còn là lĩnh vực hỗ trợ, mà đang trở thành khu vực tạo ra giá trị gia tăng thực chất cho nền kinh tế.

Nhiều chuyên gia cho rằng, nếu muốn duy trì tốc độ tăng trưởng GDP trên 10% trong dài hạn, Việt Nam buộc phải dựa vào năng suất lao động, đổi mới công nghệ và kinh tế tri thức thay vì chỉ mở rộng quy mô sản xuất.

Không chỉ khu vực công, cộng đồng doanh nghiệp đang trở thành lực lượng trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Sau Nghị quyết 57, nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt bắt đầu chuyển hướng từ gia công sang làm chủ công nghệ lõi, dữ liệu và nền tảng số.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là tư duy phát triển công nghệ “Make in Viet Nam” đang dần rõ nét hơn. Thay vì chỉ nhập khẩu công nghệ, Việt Nam hướng tới xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ số có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Chính phủ cũng đặt mục tiêu đến năm 2030, doanh thu ngành công nghiệp công nghệ số đạt tối thiểu 300 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng bình quân từ 12%/năm trở lên; doanh thu xuất khẩu sản phẩm và dịch vụ công nghệ số đạt ít nhất 55 tỷ USD mỗi năm.

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá. Nhưng cơ hội chỉ trở thành hiện thực nếu khoa học công nghệ được đưa vào mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, từ sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, logistics đến quản trị công và dịch vụ công.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số vì thế không chỉ là câu chuyện của kinh tế, mà là phép thử cho năng lực đổi mới sáng tạo của cả quốc gia. Và trong hành trình đó, khoa học công nghệ cùng chuyển đổi số đang được kỳ vọng trở thành “cỗ máy tăng trưởng” mới của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Đề xuất học bổng, hỗ trợ cho sinh viên học ngành khoa học cơ bản, công nghệ lõi

VOV.VN - Bộ Giáo dục & Đào tạo vừa công bố dự thảo Nghị định về tự chủ, cơ chế tài chính giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp với nhiều chính sách học bổng, hỗ trợ học phí mạnh dành cho sinh viên theo học các ngành khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược và lĩnh vực then chốt phục vụ phát triển đất nước.