7 dấu hiệu âm thầm cảnh báo đường huyết cao
VOV.VN - Khát nước, đói liên tục, mờ mắt, mệt mỏi... có thể là những dấu hiệu cảnh báo đường huyết cao nhưng dễ bị bỏ qua.
Đường huyết cao không phải lúc nào cũng gây ra những triệu chứng rõ ràng. Đặc biệt ở giai đoạn tiền tiểu đường hoặc tiểu đường type 2 mới khởi phát, nhiều người có thể không nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, đường huyết tăng có thể diễn tiến từ từ, khiến một số triệu chứng ban đầu khá nhẹ hoặc dễ bị nhầm với tình trạng mệt mỏi, căng thẳng thông thường.
Phát hiện sớm tình trạng đường huyết cao có ý nghĩa quan trọng, bởi điều chỉnh lối sống và điều trị phù hợp có thể giúp kiểm soát đường huyết, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng.
Khát nước liên tục, đi tiểu nhiều
Nếu thường xuyên cảm thấy khát dù đã uống nhiều nước, đồng thời phải đi tiểu nhiều hơn bình thường, đây có thể là dấu hiệu cần lưu ý. Khi lượng glucose trong máu tăng cao, thận phải làm việc nhiều hơn để lọc và đào thải lượng đường dư thừa qua nước tiểu. Quá trình này kéo theo nước từ các mô trong cơ thể, khiến lượng nước tiểu tăng lên.
Cơ thể mất nhiều nước hơn cũng khiến cảm giác khát tăng. Người bệnh vì thế có thể uống nhiều nước nhưng vẫn thường xuyên cảm thấy khát.
Nếu lựa chọn các loại đồ uống có đường như nước ngọt, nước trái cây đóng chai hoặc nước tăng lực để giải khát, lượng đường đưa vào cơ thể có thể tiếp tục tăng và khiến đường huyết khó kiểm soát hơn.
Luôn cảm thấy đói
Cảm giác đói liên tục dù vừa ăn xong cũng là một dấu hiệu không nên bỏ qua nếu kéo dài. Thức ăn được cơ thể chuyển hóa thành glucose, sau đó glucose được đưa vào tế bào để tạo năng lượng. Insulin là hormone giúp glucose từ máu đi vào tế bào.
Khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng insulin hiệu quả do tình trạng kháng insulin, glucose có thể không được đưa vào tế bào một cách hiệu quả.
Khi các tế bào không nhận đủ năng lượng, cơ thể có thể phát tín hiệu đói, khiến một người ăn nhiều hơn nhưng vẫn cảm thấy chưa đủ.
Đặc biệt, nếu ăn uống bình thường nhưng liên tục đói và đồng thời sụt cân không chủ ý, cần đi khám để được đánh giá nguyên nhân. Tình trạng này có thể xuất hiện ở người mắc tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường type 1.
Nhìn mờ là khi đường huyết tăng cao
Đường huyết cao có thể ảnh hưởng đến các mạch máu nhỏ trong mắt, gây ra tình trạng nhìn mờ. Triệu chứng này có thể xuất hiện rồi biến mất và đôi khi xảy ra từ lâu trước khi một người được chẩn đoán tiểu đường.
Nếu đường huyết cao kéo dài, các mạch máu ở võng mạc có thể bị tổn thương, dẫn đến bệnh võng mạc tiểu đường - một biến chứng ảnh hưởng đến thị lực.
Vì vậy, tình trạng nhìn mờ không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi đi kèm những dấu hiệu khác của rối loạn đường huyết, nên được kiểm tra thay vì tự cho rằng nguyên nhân chỉ là do mắt làm việc quá nhiều.
Thường xuyên mệt mỏi
Glucose là nguồn năng lượng quan trọng của cơ thể. Khi insulin bị thiếu hụt, cơ thể kháng insulin hoặc kết hợp cả hai tình trạng, tế bào có thể không hấp thu glucose từ máu hiệu quả để sử dụng làm năng lượng. Khi đó, dù lượng glucose trong máu cao, các tế bào vẫn có thể không nhận được đủ năng lượng cần thiết.
Hệ quả là người bệnh có thể thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng hoặc khó duy trì sự tỉnh táo trong sinh hoạt hằng ngày.
Tuy nhiên, mệt mỏi là triệu chứng không đặc hiệu và có thể xuất phát từ rất nhiều nguyên nhân khác như thiếu ngủ, căng thẳng, thiếu máu hoặc các bệnh lý khác. Vì vậy, không nên dựa vào riêng triệu chứng này để kết luận đường huyết cao.
Thường xuyên bị nhiễm trùng đường tiết niệu
Một số nghiên cứu cho thấy nhiễm trùng đường tiết niệu có thể gặp ở người mắc tiểu đường. Khi đường huyết tăng, cơ thể tăng đào thải glucose qua nước tiểu. Môi trường này có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho vi khuẩn phát triển, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu.
Nếu tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu tái diễn nhiều lần, đặc biệt khi đi kèm khát nước, đi tiểu nhiều hoặc mệt mỏi, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về việc kiểm tra đường huyết.
Xuất hiện vùng da sẫm màu hoặc mụn thịt
Một số vùng da có nếp gấp như cổ, nách, ngón tay hoặc bẹn có thể xuất hiện những mảng da sẫm màu, dày và hơi nhung. Đây có thể là biểu hiện của gai đen (acanthosis nigricans), một tình trạng thường liên quan đến nồng độ insulin cao và có thể xuất hiện ở người bị kháng insulin, tiền tiểu đường hoặc tiểu đường.
Ngoài ra, một số thay đổi khác trên da như mụn thịt, viêm da, nhiễm khuẩn hoặc nấm, da khô và ngứa cũng có thể xuất hiện cùng tình trạng đường huyết bất thường.
Tuy nhiên, những biểu hiện trên da có rất nhiều nguyên nhân khác nhau. Không nên chỉ dựa vào sự thay đổi của da để tự chẩn đoán tiểu đường.
Những triệu chứng bất thường khác không rõ nguyên nhân
Không phải người có đường huyết cao đều xuất hiện cùng một nhóm triệu chứng. Theo chuyên gia dinh dưỡng, một số dấu hiệu khác có thể xuất hiện gồm rụng tóc, da khô, buồn nôn, vết thương lâu lành, cảm giác tê hoặc châm chích ở ngón tay, ngón chân và khô miệng.
Một số vấn đề về sức khỏe tình dục cũng có thể liên quan đến đường huyết bất thường, chẳng hạn giảm ham muốn hoặc rối loạn cương ở nam giới và khô âm đạo ở phụ nữ.
Những dấu hiệu này đều không đặc hiệu, có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì vậy, nếu xuất hiện dai dẳng hoặc kết hợp với các triệu chứng nghi ngờ khác, người bệnh nên được nhân viên y tế đánh giá.
Làm gì để kiểm soát đường huyết?
Đường huyết tăng xảy ra khi glucose tích tụ trong máu. Glucose chủ yếu đến từ thực phẩm chứa carbohydrate như cơm, bánh mì, mì ống, trái cây và nhiều loại thực phẩm khác.
Sau quá trình tiêu hóa, glucose đi vào máu và được cơ thể sử dụng để tạo năng lượng. Insulin do tuyến tụy sản xuất giúp đưa glucose từ máu vào tế bào.
Khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc các tế bào không sử dụng insulin hiệu quả, glucose có thể tích tụ trong máu.
Theo các chuyên gia, một số thay đổi lối sống có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Tăng cường vận động
Hoạt động thể chất thường xuyên có thể cải thiện độ nhạy insulin, giúp tế bào sử dụng glucose hiệu quả hơn.
Không nhất thiết phải tập luyện với cường độ cao. Đi bộ, đạp xe, bơi hoặc những hình thức vận động phù hợp với thể trạng đều có thể mang lại lợi ích.
Ăn uống cân bằng
Một chế độ ăn kết hợp carbohydrate giàu chất xơ, protein nạc và chất béo lành mạnh có thể giúp hạn chế những biến động lớn của đường huyết và duy trì năng lượng ổn định hơn.
Rau củ, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá, thịt gia cầm nạc, các loại hạt và dầu thực vật là những nhóm thực phẩm có thể được ưu tiên trong chế độ ăn cân bằng.
Duy trì cân nặng phù hợp
Ở một số người thừa cân hoặc béo phì, giảm một lượng cân nặng vừa phải có thể cải thiện hoạt động của insulin và khả năng kiểm soát đường huyết.
Tuy nhiên, mục tiêu giảm cân cần phù hợp với từng người, đặc biệt với những người đã mắc bệnh hoặc đang sử dụng thuốc điều trị.
Không hút thuốc
Hút thuốc có liên quan đến tình trạng kháng insulin và có thể làm ảnh hưởng đến khả năng điều hòa đường huyết theo thời gian.
Bỏ thuốc lá vì vậy không chỉ có lợi cho phổi và tim mạch mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe chuyển hóa.
Kiểm soát các bệnh lý đi kèm
Kiểm soát tốt huyết áp và các vấn đề sức khỏe khác cũng là một phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe chuyển hóa tổng thể.
Không có triệu chứng vẫn có thể đường huyết cao
Một trong những điều dễ khiến mọi người chủ quan là đường huyết cao không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng triệu chứng rõ ràng. Theo chuyên gia, nhiều người có tiền tiểu đường hoặc tiểu đường type 2 giai đoạn đầu có thể không nhận thấy bất thường. Vì vậy, những người có yếu tố nguy cơ nên trao đổi với nhân viên y tế về việc kiểm tra đường huyết định kỳ.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài như khát nhiều, đi tiểu thường xuyên, nhìn mờ, mệt mỏi hoặc sụt cân không chủ ý, việc xét nghiệm đường huyết có thể giúp xác định nguyên nhân.
Các thay đổi về chế độ ăn, vận động và cân nặng có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết, nhưng không thay thế việc chẩn đoán và điều trị y tế. Khi nghi ngờ đường huyết bất thường, xét nghiệm máu và đánh giá của nhân viên y tế là cách xác định chính xác hơn.