8 cách giảm đau họng tại nhà và 7 điều cần tránh
VOV.VN - Không phải mẹo chữa đau họng nào cũng hiệu quả. Theo chuyên gia, có 8 cách giảm đau họng tại nhà và 7 thói quen có thể khiến tình trạng nặng hơn.
Đau họng, hay còn gọi là viêm họng, có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như dị ứng, nhiễm virus, nhiễm vi khuẩn hoặc các yếu tố khác. Dù nguyên nhân là gì, cảm giác đau rát, khó chịu ở cổ họng cũng có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
Theo chuyên gia, một số biện pháp đơn giản tại nhà có thể giúp giảm viêm, làm dịu cổ họng và cải thiện cảm giác đau. Tuy nhiên, không phải phương pháp nào được truyền tai cũng mang lại hiệu quả.
8 cách giảm đau họng tại nhà
Uống nước ấm hoặc nước lạnh
Những loại đồ uống ấm như trà hoặc nước dùng gà có thể giúp làm dịu cổ họng. Trong khi đó, nước lạnh hoặc trà thảo mộc ướp lạnh cũng có tác dụng giảm cảm giác đau rát. Theo chuyên gia, chất lỏng ấm giúp làm loãng chất nhầy, hỗ trợ làm sạch cổ họng và có thể giảm ho nhờ tác dụng làm dịu vùng phía sau họng.
Ngược lại, đồ uống lạnh có thể giúp giảm đau và viêm tại chỗ. Tùy vào cảm nhận của cơ thể, mỗi người có thể thử cả nước ấm và nước lạnh để lựa chọn phương pháp mang lại cảm giác dễ chịu nhất.
Sử dụng mật ong
Mật ong có khả năng tạo một lớp bao phủ niêm mạc họng, giúp giảm kích ứng và làm dịu cảm giác đau rát. Ngoài đặc tính kháng khuẩn, vị ngọt của mật ong còn có thể làm dịu các đầu dây thần kinh ở cổ họng, góp phần giảm ho.
Có thể sử dụng mật ong theo một số cách như pha cùng trà, nước ấm với chanh hoặc dùng trong các sản phẩm ngậm giảm ho, xịt họng. Ngoài ra, có thể dùng trực tiếp một thìa mật ong để làm dịu cổ họng. Tuy nhiên, theo chuyên gia, tuyệt đối không cho trẻ dưới 1 tuổi sử dụng mật ong vì có nguy cơ gây ngộ độc botulinum ở trẻ sơ sinh.
Ăn thực phẩm đông lạnh
Khi cổ họng có cảm giác nóng rát, những món ăn nóng có thể khiến người bệnh khó chịu hơn. Trong trường hợp này, thay vì ăn súp nóng, người bệnh có thể lựa chọn kem que, đá bào hoặc các món tráng miệng đông lạnh như sorbet (kem trái cây không chứa sữa). Nhiệt độ lạnh có thể giúp làm dịu tạm thời cảm giác đau rát ở cổ họng.
Súc họng bằng nước muối hoặc baking soda
Súc họng bằng nước muối ấm là một trong những biện pháp đơn giản giúp giảm đau họng tại nhà. Theo hướng dẫn, có thể hòa tan nửa thìa cà phê muối hoặc baking soda (natri bicarbonate) trong một cốc nước ấm, sau đó dùng dung dịch để súc họng khoảng 3 giờ một lần. Lưu ý, chỉ súc họng và nhổ bỏ dung dịch, không nuốt.
Nước muối có thể giúp giảm sưng và đau rát. Trong khi đó, baking soda có tác dụng làm dịu cổ họng và có thể hỗ trợ làm loãng chất nhầy.
Sử dụng hơi nước hoặc máy tạo độ ẩm
Tắm nước ấm là một cách giúp giảm cảm giác khó chịu khi bị đau họng. Theo chuyên gia, hơi nước có thể giúp làm loãng chất nhầy, đồng thời cung cấp độ ẩm và làm dịu niêm mạc họng.
Nếu có máy tạo độ ẩm trong nhà, người bệnh có thể sử dụng để hạn chế tình trạng khô họng, đặc biệt đối với những người thường xuyên thở bằng miệng.
Sử dụng thuốc không kê đơn
Một số loại thuốc không kê đơn có thể giúp giảm triệu chứng đau họng. Trong đó, acetaminophen (paracetamol) có tác dụng giảm đau, còn ibuprofen vừa giúp giảm đau vừa có tác dụng chống viêm. Ibuprofen cũng có thể hỗ trợ giảm đau nhức cơ thể do các bệnh nhiễm virus gây ra.
Theo chuyên gia, histamine là chất hóa học do cơ thể sản xuất nhằm chống lại các tác nhân lạ. Tuy nhiên, khi phản ứng này diễn ra quá mức, histamine có thể gây ra các triệu chứng như nghẹt mũi, khiến tình trạng đau họng trở nên khó chịu hơn.
Trong trường hợp phù hợp, thuốc kháng histamine có thể giúp giảm nghẹt mũi và tình trạng dịch mũi chảy xuống họng, từ đó hạn chế kích ứng cổ họng. Việc sử dụng thuốc cần tuân thủ hướng dẫn, chú ý chống chỉ định và tình trạng sức khỏe của từng người.
Sử dụng viên ngậm hoặc thuốc xịt họng
Viên ngậm và thuốc xịt họng có thể giúp duy trì độ ẩm ở cổ họng, làm giảm cảm giác khô rát. Một số sản phẩm có chứa hoạt chất gây tê tại chỗ, giúp giảm đau tạm thời.
Tuy nhiên, theo chuyên gia, một số sản phẩm có chứa benzocaine cần được sử dụng thận trọng và không dùng quá 4 lần mỗi ngày theo khuyến cáo được nêu trong bài viết. Người sử dụng cần kiểm tra hướng dẫn của từng sản phẩm và giới hạn độ tuổi phù hợp.
Nghỉ ngơi đầy đủ
Nghỉ ngơi là một trong những biện pháp quan trọng giúp cơ thể phục hồi khi bị đau họng. Theo chuyên gia, không nên đánh giá thấp tác dụng của việc nghỉ ngơi đối với cơ thể và dây thanh âm. Tuy nhiên, nằm thẳng có thể khiến tình trạng sưng nề và nghẹt mũi trở nên khó chịu hơn do áp lực tăng lên ở vùng phía sau cổ họng. Nếu cảm thấy khó chịu khi nằm, người bệnh có thể kê cao đầu giường hoặc ngồi tựa trên ghế để giảm triệu chứng.
7 điều nên tránh khi bị đau họng
Bên cạnh những phương pháp giúp giảm đau họng, chuyên gia cũng lưu ý một số biện pháp và thói quen có thể không mang lại hiệu quả, thậm chí khiến tình trạng đau rát trở nên nghiêm trọng hơn.
Sử dụng giấm táo
Mặc dù giấm táo có thể có một số đặc tính kháng khuẩn, nhưng theo chuyên gia, loại thực phẩm này không mang lại nhiều lợi ích trong việc trực tiếp làm giảm đau họng.
Sử dụng tinh dầu
Một số loại tinh dầu có mùi hương dễ chịu và giúp thư giãn. Tuy nhiên, không nên đưa tinh dầu vào miệng để chữa đau họng. Theo chuyên gia, tính an toàn và hiệu quả của việc sử dụng tinh dầu theo cách này chưa được nghiên cứu đầy đủ hoặc chứng minh rõ ràng trên lâm sàng.
Dùng aspirin
Aspirin không phải là lựa chọn thuốc không kê đơn phù hợp nhất để điều trị đau họng. Đặc biệt, việc sử dụng aspirin cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng Reye, một tình trạng hiếm gặp nhưng có thể đe dọa tính mạng.
Hút thuốc lá
Hút thuốc lá khiến nhiều chất kích ứng xâm nhập vào cổ họng và đường hô hấp trên. Điều này có thể làm tăng tiết chất nhầy và khiến quá trình hồi phục diễn ra chậm hơn.
Ăn thực phẩm cay
Capsaicin, hợp chất tạo vị cay trong ớt, được biết đến với một số đặc tính giảm đau và chống viêm. Tuy nhiên, theo chuyên gia, việc ăn ớt hoặc sử dụng nhiều nước sốt cay khi đang đau họng có thể gây hại nhiều hơn lợi.
Thực phẩm cay không chỉ làm tăng cảm giác nóng rát, đau đớn mà còn có thể kích thích cơ thể tiết nhiều chất nhầy hơn.
Ăn thực phẩm có tính axit
Khi bị đau họng, tình trạng ợ nóng có thể khiến người bệnh cảm thấy khó chịu hơn. Theo chuyên gia, nên hạn chế các loại thực phẩm và đồ uống có tính axit như nước ngọt có gas, sốt cà chua và cà phê.
Ăn thực phẩm cứng hoặc giòn
Các loại thực phẩm cứng, giòn như khoai tây chiên có thể gây thêm kích ứng cho niêm mạc miệng và cổ họng. Vì vậy, khi bị đau họng, nên tránh những thực phẩm có thể gây tổn thương, làm tăng cảm giác đau hoặc khiến việc nuốt trở nên khó khăn.
Khi nào người bị đau họng cần đi khám?
Theo chuyên gia, các biện pháp chăm sóc tại nhà có thể mang lại hiệu quả đối với những trường hợp đau họng nhẹ. Tuy nhiên, người bệnh cần liên hệ với cơ sở y tế khi xuất hiện những biểu hiện sau:
- Đau họng dữ dội, không cải thiện hoặc đau lan lên tai.
- Buồn nôn, nôn hoặc đau bụng.
- Khó nuốt, khó thở hoặc khó há miệng.
- Ho ra máu hoặc có máu trong nước bọt.
- Xuất hiện hạch bạch huyết sưng to hoặc khối bất thường ở cổ.
- Có mảng trắng ở phía sau họng hoặc phát ban, có thể liên quan đến viêm họng do liên cầu khuẩn hoặc bệnh tinh hồng nhiệt.
- Sốt cao.
- Mất tiếng kéo dài hơn 1-2 tuần.
- Đặc biệt, khó thở hoặc không thể nuốt cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
Theo chuyên gia, các biện pháp tại nhà có thể giúp giảm triệu chứng đau họng nhẹ, nhưng việc thăm khám vẫn là cách tốt nhất để xác định nguyên nhân gây bệnh và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.