Khàn tiếng nhưng không đau họng: Đừng bỏ qua 9 nguyên nhân này
VOV.VN - Khàn tiếng nhưng không đau họng có thể chỉ do kích ứng dây thanh, sử dụng giọng quá mức, song cũng có thể liên quan đến trào ngược dạ dày, bệnh lý thanh quản hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Xác định đúng nguyên nhân giúp có hướng xử trí phù hợp và tránh bỏ sót dấu hiệu bất thường.
Khàn tiếng nhưng không đau họng là gì?
Khàn tiếng không đau họng là tình trạng giọng nói trở nên khàn, trầm, yếu hoặc hụt hơi nhưng không kèm đau, rát họng. Nguyên nhân thường liên quan đến thanh quản hoặc dây thanh âm hơn là các bệnh lý viêm họng, viêm amidan hay viêm VA.
Nguyên nhân gây khàn tiếng nhưng không đau họng
Trào ngược dạ dày - thực quản
Trào ngược dạ dày thực quản khiến dịch axit từ dạ dày đi ngược lên thực quản, thậm chí tiếp xúc với thanh quản. Sự kích thích kéo dài có thể gây phù nề dây thanh và làm thay đổi giọng nói, dù người bệnh không nhất thiết cảm thấy đau họng.
Suy giáp
Suy giáp làm quá trình chuyển hóa của cơ thể bị ảnh hưởng, đồng thời có thể tác động đến mô và hoạt động của dây thanh. Người bệnh có thể nhận thấy giọng trầm, yếu hoặc khàn kéo dài.
Polyp hoặc u nang dây thanh âm
Polyp và u nang là những tổn thương thường lành tính trên dây thanh. Chúng làm ảnh hưởng đến khả năng rung đều của dây thanh khi phát âm, từ đó gây khàn tiếng, giọng không ổn định hoặc nhanh hụt hơi khi nói.
Liệt dây thần kinh quặt ngược thanh quản
Dây thần kinh quặt ngược thanh quản có vai trò kiểm soát vận động của dây thanh. Khi dây thần kinh này bị tổn thương, dây thanh có thể giảm hoặc mất khả năng vận động, gây khàn tiếng, thậm chí mất tiếng. Một số trường hợp còn xuất hiện khó nuốt hoặc khó thở.
Sử dụng corticosteroid dạng hít kéo dài
Corticosteroid dạng hít được sử dụng trong điều trị một số bệnh đường hô hấp. Nếu dùng trong thời gian dài, thuốc có thể đọng lại ở vùng thanh quản, gây kích ứng hoặc thay đổi niêm mạc dây thanh, từ đó khiến giọng khàn, yếu.
Ung thư phổi hoặc ung thư thanh quản
Khối u ở thanh quản hoặc một số vị trí trong lồng ngực có thể chèn ép, xâm lấn dây thần kinh liên quan đến vận động dây thanh. Khàn tiếng do nguyên nhân này thường kéo dài và có xu hướng tiến triển nặng hơn theo thời gian.
Dị ứng
Khi tiếp xúc với tác nhân dị ứng, cơ thể tăng giải phóng histamin, gây viêm và tiết nhiều chất nhầy, ảnh hưởng đến dây thanh. Nghẹt mũi, thở bằng miệng hoặc một số thuốc kháng histamin cũng có thể làm khô thanh quản, tăng kích ứng khi nói. Các tác nhân thường gặp gồm phấn hoa, nấm mốc, khói thuốc, ô nhiễm, hóa chất, mạt bụi và lông động vật.
Đột quỵ
Sau đột quỵ, tổn thương não hoặc thần kinh có thể ảnh hưởng đến khả năng điều khiển dây thanh và các cơ phát âm, khiến người bệnh nói khó, rối loạn phát âm hoặc khàn tiếng.
Chấn thương thanh quản
Tổn thương tại thanh quản, đặc biệt ở sụn hoặc dây thanh, có thể làm thay đổi cách dây thanh rung khi phát âm. Khàn tiếng thường xuất hiện sau chấn thương và mức độ phụ thuộc vào vị trí, mức độ tổn thương.
Rối loạn phát âm
Rối loạn phát âm có thể xảy ra khi khả năng kiểm soát giọng nói bị ảnh hưởng bởi các vấn đề về thần kinh hoặc chức năng. Người bệnh có thể nói yếu, khó phát âm hoặc giọng không ổn định dù không phát hiện tổn thương rõ ràng tại cấu trúc thanh quản.
Bị khàn tiếng nhưng không đau họng có sao không?
Phần lớn trường hợp khàn tiếng không đau họng có thể liên quan đến những nguyên nhân tương đối lành tính như sử dụng giọng quá mức, kích ứng dây thanh, viêm thanh quản nhẹ hoặc tác động từ môi trường. Giọng nói có thể dần trở lại bình thường sau khi nghỉ ngơi và loại bỏ yếu tố gây kích thích.
Tuy nhiên, không nên chủ quan nếu khàn tiếng kéo dài, tái diễn hoặc ngày càng nghiêm trọng. Việc theo dõi thời gian xuất hiện triệu chứng và các biểu hiện đi kèm giúp phát hiện sớm những bệnh lý cần được điều trị.
Khi nào cần đi thăm khám bác sĩ?
Nên khám Tai Mũi Họng nếu khàn tiếng kéo dài trên 2 tuần hoặc kèm các dấu hiệu như mất giọng đột ngột, khó thở, thở rít, đau cổ, nghẹn hoặc khó nuốt, ho ra máu, sụt cân không rõ nguyên nhân, nổi khối ở cổ hay khàn tiếng tái diễn kéo dài.
Cách trị khi bị khàn tiếng nhưng không đau họng
Điều trị khàn tiếng phụ thuộc nguyên nhân. Trường hợp lành tính có thể cải thiện bằng cách điều trị nguyên nhân, nghỉ giọng, uống đủ nước, giữ ẩm không khí và tránh thuốc lá, rượu bia; polyp, nang hoặc hạt dây thanh có thể cần phẫu thuật. Nếu liên quan đến ung thư, bác sĩ có thể chỉ định hóa trị, xạ trị, phẫu thuật hoặc miễn dịch tùy từng trường hợp. Chăm sóc giảm nhẹ giúp kiểm soát triệu chứng và nâng cao chất lượng sống.
Phòng tránh: Hạn chế nói to, la hét, giữ ẩm thanh quản, uống đủ nước, tránh thuốc lá và rượu bia, đồng thời kiểm soát trào ngược dạ dày bằng cách không ăn quá no hoặc nằm ngay sau ăn.