Về thăm nơi đặt lăng mộ của thân phụ Nam Phương hoàng hậu

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 1

Cụ Nguyễn Hữu Hào quê gốc ở Gò Công, Tiền Giang cũ, nay là tỉnh Đồng Tháp. Vào những năm 1920, thế kỷ XX, cụ Nguyễn Hữu Hào là người giàu có, sở hữu nhiều đồn điền trồng lúa, cao su ở vùng Tây Nam bộ, Đông Nam bộ và Tây Nguyên. Cụ Nguyễn Hữu Hào kết hôn cùng bà Lê Thị Bính, sinh được hai người con. Trong đó con thứ hai là bà Nguyễn Hữu Thị Lan trở thành vợ của vua Bảo Đại (Nam Phương hoàng hậu).

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 2

Sau lễ cưới, vua Bảo Đại phong Nguyễn Hữu Thị Lan là Nam phương Hoàng hậu. 3 năm sau, tức ngày 30/7/1937, vua Bảo Đại phong tước cho cụ Nguyễn Hữu Hào là Long Mỹ Quận công. Đến tháng 8/1937, cụ Nguyễn Hữu Hào qua đời ở Đà Lạt. Khi cụ Nguyễn Hữu Hào qua đời, vua Bảo Đại cùng Nam phương Hoàng hậu chọn quả đồi phía Tây Nam trung tâm Đà Lạt, đối diện thác Cam Ly (nay thuộc phường Cam Ly - Đà Lạt,Lâm Đồng) xây dựng lăng mộ, làm nơi an nghỉ cho cụ. Ngay nay, lăng mộ của cụ nằm ngay cửa ngõ đi đến làng hoa Vạn Thành được bao phủ bởi rừng thông xanh mát quanh năm.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 3

Lăng mộ Long mỹ Quận công Nguyễn Hữu Hào được xây dựng trên đỉnh đồi thông với diện tích khoảng 16 ha, có vị trí đẹp bên cạnh thác Cam Ly và nhìn về núi thiêng LangBiang. Khu lăng mộ được xây dựng từ năm 1937 đến năm 1941, là công trình kiến trúc tráng lệ, mang dáng dấp kiến trúc cung đình Huế. Đây là công trình uy nghi, tọa lạc tại vị trí đắc địa, cổng trước hướng về trung tâm Đà Lạt.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 4

Trong số các di tích liên quan đến triều Nguyễn vẫn còn tồn tại giữa lòng phố núi ngàn hoa cho đến tận ngày nay, có thể nói chỉ có lăng Nguyễn Hữu Hào là sở hữu lối kiến trúc đặc trưng của cung đình Huế với dáng dấp uy nghi, bề thế.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 5

Không gian lăng mang đậm màu sắc phương Đông với bốn phần mái được vót công, gợi hình ảnh như một đóa hoa sen đang hé nở. Điều này giúp cho tổng thể lăng vẫn giữ được trọn vẹn nét thanh thoát nhưng cũng không đánh mất đi tính trang nghiêm, kín đáo cần thiết của một công trình kiến trúc tâm linh.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 6

Trong khi đó, phần cổng lăng lại nổi bật hơn với bốn cột trụ thẳng đứng trang nghiêm, được trang trí hoa sen cùng hai con chó ngao cách điệu ở phần đỉnh, còn bên cạnh là hai cặp đối do chính tay Nam Phương hoàng hậu đề tự.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 7

Để có thể lên được lăng Nguyễn Hữu Hào, bạn sẽ phải vượt qua con đường độc đạo với 158 bậc thang có tên gọi là Nhất chính đạo. Con đường được xây dựng thẳng tắp từ khu vực cổng chính với độ dốc vừa phải, bảo đảm mọi người có thể đi qua một cách dễ dàng trước khi viếng thăm khu lăng tẩm chính. Xung quanh được bao phủ bởi rừng thông xanh mát quanh năm.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 8

Bên cạnh đó, có một điều đặc biệt là trong suốt 158 bậc thang ấy, cứ cách từ 9 đến 13 bậc là sẽ có một chiếu nghỉ. Nếu muốn đến được khu vực trung tâm của lăng tẩm, đồng thời là nơi an táng thi hài của vị Quận công và Nhị phẩm phu nhân, bạn sẽ phải đi ngang qua một sân tế, sau đó leo thêm 13 bậc thang dẫn lên khu vực sân chầu trước khi đi hết 20 bậc thang cuối cùng

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 9

Bên trong khu lăng tẩm, mộ cụ Nguyễn Hữu Hào và vợ là cụ Lê Thị Bính được tạc bằng đá xanh nguyên khối với nhiều hoa văn thể hiện sự quyền uy, giàu có. Hai ngôi mộ được đặt song song, cao hơn mặt nền khoảng 30cm. Ở giữa hai ngôi mộ có hương án.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 10

Hoa văn được chạm khắc tinh xảo trên mộ đá xanh.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 11

Khu lăng tẩm chính được làm hoàn toàn từ gạch tô đá rửa.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 12

Trong khuôn viên lăng mộ được xây dựng 2 bia đá khắc chữ Hán với nội dung về nguồn cội, công đức của cụ Nguyễn Hữu Hào và sự tiếc thương của con cháu dành cho cụ. Bia đá đầu tiên cao 2,45m, rộng 1,43m, dày 20cm được đặt phía sau lăng, trong nhà bia hình tháp có bốn mái. Bia thứ 2 cao 2m, thân bia rộng 0,8m, dày 20-26cm, được dựng ở trước sân chầu lăng mộ.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 13

Hai con sư tử đá được đặt ở bậc cuối cùng trước khi tiến vào tham quan khu chính của quần thể lăng tẩm Quận công Nguyễn Hữu Hào và bà Nhị phu nhân Lê Thị Bình.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 14

Không gian lăng mang đậm màu sắc phương Đông với bốn phần mái được vót công, gợi hình ảnh như một đóa hoa sen đang hé nở. Điều này giúp cho tổng thể lăng vẫn giữ được trọn vẹn nét thanh thoát nhưng cũng không đánh mất đi tính trang nghiêm, kín đáo cần thiết của một công trình kiến trúc tâm linh. Từng chi tiết được chăm chút tỉ mỉ, cẩn thận và mềm mại. Phần mái được vót cong, có nét tương đồng với những công trình lăng tẩm, cung đình nơi cố đô Huế.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 15

Điểm đặc biệt trên đỉnh lăng có cây thánh giá vì cụ Nguyễn Hữu Hào theo đạo Thiên chúa. Công trình này phảng phất kiến trúc của cung đình Huế, pha trộn nét kiến trúc Phương Tây độc đáo và đây cũng là nét riêng, là "báu vật" - di tích thắng cảnh cấp quốc gia có 1 không 2 của Đà Lạt.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 16

Mái ngói được làm từ những viên ngói hình cong độc đáo.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 17

Tường lăng trải qua năm tháng đã nhuốm màu thời gian, rêu phong phủ đầy khiến không gian trở nên trầm mặc.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 18

Trải qua sự thay đổi của lịch sử, một số hạng mục trong khu lăng mộ Long mỹ Quận công Nguyễn Hữu Hào bị hư hại. Trong đó, nhiều hạng mục bằng đá xanh bị người dân xâm phạm, đánh cắp.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 19

Ngày nay, lăng mộ cụ Nguyễn Hữu Hào được cơ quan chức năng tỉnh Lâm Đồng quản lý, bảo vệ.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 20

Nơi đây vẫn chưa thu phí vé vào cổng. Bởi vì là quần thể lăng tẩm nên bạn chú ý lựa chọn trang phục lịch sự, gọn gàng khi đến vãn cảnh lăng Nguyễn Hữu Hào.

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 21

Anh Phạm Huỳnh Thiên (du khách từ Phan Thiết) cho biết: "Ở đây, không gian yên bình với rừng thông bạt ngàn mang đến cảm giác nhẹ nhàng cho du khách. Bên trong lăng, kiến trúc rất đẹp và độc đáo. Đây là nơi đáng để mọi người ghé qua khi đến với Đà Lạt".

ve tham noi dat lang mo cua than phu nam phuong hoang hau hinh anh 22

Một trong số những chốt gác trong khuôn viên lăng mộ cụ Nguyễn Hữu Hào bị tháo gỡ hết hệ thống cửa. Phía trên, kết cấu gỗ và mái ngói bị gãy, hư hỏng.