Đánh thức giá trị văn hóa Chăm từ du lịch ở Khánh Hòa

Tiếng trống Ghi-năng, tiếng kèn Saranai vang lên trong không gian linh thiêng của di tích Tháp Bà Ponagar, phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Suốt 18 năm qua, nghệ nhân Vãn Ngọc Chí vẫn miệt mài giới thiệu những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình đến với du khách trong và ngoài nước.

Nghệ nhân Vãn Ngọc Chí chia sẻ: “Nhạc cụ truyền thống của đồng bào Chăm rất phong phú, tiêu biểu như trống Ghi-năng, kèn Saranai, nhạc cụ lục lạc cùng nhiều loại nhạc cụ khác. Các điệu múa truyền thống cũng rất đa dạng như múa cổ truyền, múa đội lu... Khi biểu diễn, nếu du khách quan tâm và tìm hiểu, chúng tôi luôn sẵn sàng giới thiệu về nhạc cụ, văn hóa và những nét đặc sắc trong đời sống của người Chăm. Thấy du khách vui vẻ, thích thú, chúng tôi rất hãnh diện và tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc mình”.

Sau sáp nhập với Ninh Thuận, Khánh Hòa có vùng di sản văn hóa Chăm rất đồ sộ, trải dài suốt vùng duyên hải gần 500 km. Các cộng đồng dân tộc Chăm ở Khánh Hòa với dân số hơn 100 nghìn người, cũng đang giữ gìn những giá trị văn hóa đặc sắc, có các làng nghề truyền thống, các lễ hội dân gian, nghệ thuật trình diễn và tín ngưỡng dân gian.

Tuy nhiên, việc đưa văn hóa Chăm vào phát triển du lịch thành công như ở Tháp Bà Ponagar vẫn là trường hợp hiếm hoi. Chị Trương Thị Hà, du khách từ Hà Nội cho biết, những điểm trải nghiệm văn hóa Chăm mà chị đã tới ở phía Nam Khánh Hòa, vẫn còn khá đơn sơ.

“Khu tham quan này hiện còn khá nhỏ. Du khách phải mất thời gian di chuyển đến đây nhưng các sản phẩm trải nghiệm vẫn chưa nhiều. Theo tôi, cần xây dựng thêm các hoạt động trải nghiệm văn hóa có sự liên kết với nhau để giữ chân du khách lâu hơn. Nếu có nhiều điểm đến, nhiều hoạt động trải nghiệm đặc sắc và kết nối thành một hành trình hoàn chỉnh, du khách có thể lưu lại một đến hai ngày để khám phá. Khi đó, sức hút của điểm đến cũng sẽ lớn hơn so với việc chỉ ghé tham quan trong thời gian ngắn" - chị Trương Thị Hà bày tỏ.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Chí Công, Trưởng khoa Du lịch, Trường Đại học Nha Trang, không chỉ lượng khách còn hạn chế, mức chi tiêu của du khách tại các điểm du lịch văn hóa Chăm cũng chưa cao. Nhiều người đến tham dự Lễ hội Ka Tê hoặc tham quan làng nghề rồi rời đi trong ngày.

PGS Lê Chí Công cho rằng, muốn khai thác hiệu quả tiềm năng từ văn hóa Chăm cho phát triển du lịch địa phương, cần chuyển từ mô hình tham quan đơn thuần sang trải nghiệm văn hóa chuyên sâu, kết nối các điểm đến, làng nghề và hoạt động cộng đồng. "Muốn tăng chi tiêu của du khách tại Lễ hội Ka Tê, cần chuyển trọng tâm từ việc chỉ đến xem lễ hội sang trải nghiệm toàn diện văn hóa Chăm. Điều quan trọng là kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng các hoạt động mua sắm, ẩm thực và trải nghiệm văn hóa có trả phí. Trên thực tế, nguồn chi tiêu lớn nhất của du khách không đến từ việc tham quan lễ hội, mà đến từ lưu trú, ẩm thực và các sản phẩm trải nghiệm văn hóa đặc sắc" - Phó GS-TS Lê Chí Công đề xuất.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, bên cạnh việc bảo tồn, Khánh đang hướng đến mục tiêu đưa di sản Văn hóa Chăm trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, tạo sinh kế cho cộng đồng và gia tăng sức hút của điểm đến. Ông Lê Văn Hoa, Phó Giám đốc Sở cho biết, các mô hình phát huy hiệu quả tại khu vực phía Bắc Khánh Hòa sẽ từng bước được nhân rộng đến các vùng có đông đồng bào Chăm sinh sống.

"Thời gian tới, chúng tôi sẽ tập trung nguồn lực đầu tư cho làng dệt Mỹ Nghiệp, làng gốm Chăm Bàu Trúc và các di sản văn hóa Chăm khác để từng bước trở thành những sản phẩm du lịch đặc sắc, tương tự như mô hình đang phát huy hiệu quả tại khu vực phía Bắc của tỉnh. Đồng thời, ngành văn hóa sẽ đưa các chương trình nghệ thuật, trình diễn dân gian Chăm đến các điểm di tích, các tháp Chăm để phục vụ du khách. Quan điểm của chúng tôi là di sản không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn mà phải thực sự sống động trong đời sống đương đại, phù hợp với yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới" - ông Lê Văn Hoa nói.

Từ những tiếng trống Ghi-năng vang lên mỗi ngày ở Tháp Bà Ponagar đến các làng nghề Mỹ Nghiệp, Bàu Trúc đang chờ được kết nối thành sản phẩm du lịch hoàn chỉnh, hành trình đánh thức giá trị văn hóa Chăm vẫn còn nhiều việc phải làm. Khi di sản được bảo tồn bằng chính sức sống của đời sống đương đại, văn hóa Chăm không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn lực cho phát triển du lịch bền vững ở Khánh Hòa.

Chung tay xây dựng trường, chăm lo cho trẻ em vùng dân tộc thiểu số Gia Lai

VOV.VN- Vừa qua, nhiều địa phương vùng dân tộc thiểu số và biên giới của tỉnh Gia Lai đón nhận niềm vui lớn khi hàng loạt công trình giáo dục được khởi công và đưa vào sử dụng. Những công trình đang mở ra cơ hội học tập thuận lợi, an toàn cho con em đồng bào.

Sống chậm ở Làng văn hóa du lịch các dân tộc Việt Nam

VOV.VN - Nếu bạn đang tìm một nơi yên bình để sống chậm, “chữa lành”, để xóa đi những căng thẳng, lo toan bộn bề của nhịp sống đô thị, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam là nơi vừa có thể vui chơi, học hỏi, vừa là một chốn bình yên để nghỉ ngơi thư giãn.