Ga Đà Lạt và ký ức về tuyến đường sắt răng cưa kiểu Thụy Sĩ huyền thoại

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 1

Được người Pháp xây dựng từ năm 1932 và hoàn thành vào năm 1938, Ga Đà Lạt là ga đầu mối của tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt dài 84 km, từng được xem là một trong những công trình giao thông kỳ vĩ nhất Đông Dương thời bấy giờ.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 2

Trải qua gần một thế kỷ, Ga Đà Lạt vẫn giữ nguyên vẻ đẹp cổ kính với kiến trúc độc đáo và những dấu tích của tuyến đường sắt răng cưa từng nổi tiếng thế giới. Ngày nay, công trình không chỉ là di tích lịch sử mà còn là điểm đến hấp dẫn của du khách khi ghé thăm thành phố ngàn hoa.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 3

Công trình do hai kiến trúc sư người Pháp Moncet và Reveron thiết kế. Nhà ga nổi bật với ba mái chóp nhọn cách điệu, gợi hình ảnh ba đỉnh núi Langbiang hùng vĩ cùng kiến trúc độc đáo của dáng nhà rông đặc trưng của vùng Tây Nguyên. Với chiều dài 66,5m, rộng 11,4m và cao 11m, công trình mang đậm phong cách kiến trúc châu Âu nhưng vẫn hài hòa với cảnh quan cao nguyên Đà Lạt.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 4

Ba mái chóp nhọn của Ga Đà Lạt được cho là cách điệu từ đỉnh núi Langbiang và hình ảnh nhà rông Tây Nguyên. Điểm nhấn độc đáo của nhà ga là chiếc đồng hồ lớn trên mặt tiền, ghi dấu thời điểm bác sĩ Alexandre Yersin đặt chân đến vùng đất Đà Lạt, mở đầu cho quá trình hình thành đô thị nghỉ dưỡng nổi tiếng này.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 5

Sau khi người Pháp rút khỏi Việt Nam, tuyến đường sắt vẫn tiếp tục được khai thác. Tuy nhiên, do tác động của chiến tranh, hoạt động vận tải gặp nhiều khó khăn. Đến năm 1972, khi tình hình chiến sự trở nên ác liệt, tuyến đường sắt buộc phải ngừng hoạt động.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 6

Theo các tài liệu lịch sử, dự án xây dựng tuyến đường sắt từ Tháp Chàm lên Đà Lạt được Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer phê duyệt đầu thế kỷ XX. Việc thi công kéo dài nhiều năm do địa hình hiểm trở của cao nguyên Lâm Viên.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 7

Phòng chờ nhà ga còn lưu giữ nhiều hình ảnh về những chuyến tàu cùng những cung đường huyền thoại một thời.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 8

Phòng chờ, phòng mua vé tàu

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 9

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 10

Cửa bán vé

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 11

Lối vào nhà ga vẫn được lưu giữ nguyên những kiến trúc cổ.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 12

Nghệ nhân saxophone Trần Vinh và những giai điệu giữa sân ga Đà Lạt. Ở tuổi 67, ông Trần Vinh mang tiếng kèn saxophone đến với du khách như một niềm đam mê hơn là công việc. Quê nhà ông cách Đà Lạt khoảng 400 km. Ông đã lên thành phố sinh sống và làm việc khoảng 6 năm. Theo ông Vinh, khoảng 90% khách đến ga là khách quốc tế, chủ yếu là người Hàn Quốc; khách Việt đông hơn vào dịp cuối tuần và lễ, Tết.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 13

Không chỉ là một công trình giao thông lịch sử, Ga Đà Lạt còn là biểu tượng văn hóa, kiến trúc của thành phố ngàn hoa. Mỗi ngày, nhà ga đón hàng nghìn lượt du khách đến tham quan, lưu giữ những khoảnh khắc đẹp bên công trình được xem là một trong những nhà ga cổ và độc đáo nhất Việt Nam.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 14

Đoạn đường ray và bánh xe răng cưa cổ còn được bảo tồn trong khuôn viên ga, gợi nhớ thời kỳ vàng son của tuyến đường sắt Đà Lạt.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 15

Đoạn đường sắt từ đèo Sông Pha lên Thị trấn Dran được thiết kế theo công nghệ đường sắt răng cưa kiểu Thụy Sĩ. Tuyến đường có đoạn vượt đèo với độ dốc lên tới 12%, chênh lệch độ cao khoảng 1.000m. Để bảo đảm an toàn, hệ thống đường ray được thiết kế ba thanh ray, trong đó thanh ray giữa có răng cưa giúp đầu máy bám đường khi leo dốc.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 16

Sau ngày đất nước thống nhất, tuyến đường được khôi phục và chính thức vận hành trở lại vào ngày 19/5/1975. Tuy nhiên, theo thời gian, phần lớn tuyến đường sắt Đà Lạt - Tháp Chàm không còn được khai thác, trong đó các đoạn đường ray răng cưa độc đáo cũng dần biến mất.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 17

Đông đảo du khách xếp hàng chờ lên tàu du lịch trải nghiệm hành trình từ Ga Đà Lạt đến Trại Mát.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 18

Những toa tàu mang phong cách cổ điển là điểm nhấn thu hút du khách khi đến tham quan Ga Đà Lạt.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 19

Trong những năm đầu vận hành, tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt đóng vai trò quan trọng trong vận chuyển hành khách và hàng hóa, góp phần thúc đẩy sự phát triển của Đà Lạt như một trung tâm du lịch và nghỉ dưỡng nổi tiếng.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 20

Mỗi chuyến tàu khi đó thường gồm các toa chở hàng và ba hạng toa hành khách khác nhau, phục vụ nhu cầu đa dạng của người dân và du khách. Sự xuất hiện của tuyến đường sắt đã tạo điều kiện thuận lợi để ngày càng nhiều người đến với thành phố cao nguyên.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 21

Anh Vân, bằng những nét ký họa của mình giúp du khách lữu giữ những khoảnh khắc đẹp mỗi khi có dịp ghé thăm ga Đà Lạt.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 22

Khu công trình phụ của nhà ga vẫn giữ được nguyên kiến trúc cổ.

ga Da lat va ky uc ve tuyen duong sat rang cua kieu thuy si huyen thoai hinh anh 23

Ngày nay, từ ga Đà Lạt, du khách có thể trải nghiệm hành trình tàu du lịch dài khoảng 7 km đến khu vực Trại Mát. Chuyến tàu chầm chậm đưa du khách đi qua những khu dân cư, vườn hoa và khung cảnh đặc trưng của phố núi. Điểm dừng chân cuối hành trình là Chùa Linh Phước, còn được nhiều người biết đến với tên gọi chùa Ve Chai. Đây là một trong những công trình Phật giáo nổi tiếng của Đà Lạt với kiến trúc độc đáo được tạo tác từ hàng triệu mảnh sành, sứ và thủy tinh.