NSND Đào Bá Sơn: "Ông Tây" đặc biệt của điện ảnh Việt giờ ra sao?
VOV.VN - Từng là gương mặt "mặc định" cho những vai sĩ quan phương Tây lạnh lùng, NSND Đào Bá Sơn của hiện tại chọn cho mình một nhịp sống chậm rãi, né tránh ánh hào quang để chiêm nghiệm về nghệ thuật và truyền lửa cho thế hệ trẻ.
Tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) sẽ diễn ra vào tháng 7 năm nay, trong chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới”, hai bộ phim "Hãy tha thứ cho em" (1992) và "Lưới trời" (2003) đã được lựa chọn trình chiếu. Sự xuất hiện của hai tác phẩm này không chỉ là một hoạt động hoài niệm mà còn là dịp để khán giả nhìn lại hành trình chuyển mình đầy ngoạn mục của một nghệ sĩ từng được mệnh danh là "ông Tây" đặc trưng nhất của màn ảnh Việt: NSND Đào Bá Sơn.
Từng mệt mỏi vì ngoại hình "quá Tây"
Trong giai đoạn điện ảnh những năm 1990, NSND Đào Bá Sơn là gương mặt gần như "mặc định" cho các vai sĩ quan Mỹ hay Pháp nhờ ngoại hình góc cạnh, sống mũi cao và vẻ ngoài phong trần. Hình tượng này mang lại cho ông sự nổi tiếng nhanh chóng, giúp ông trở thành một trong những "lãng tử" đặc biệt nhất của màn ảnh Việt lúc bấy giờ. Tuy nhiên, sự đóng khung này cũng tạo ra những áp lực nghề nghiệp không nhỏ. Nam nghệ sĩ từng thừa nhận việc liên tục vào vai những nhân vật xa lạ về văn hóa và tâm lý gây cho ông nhiều mệt mỏi. Chính vì vậy, ông luôn khát khao tìm kiếm những kịch bản có chiều sâu tâm lý đời thường hơn để thoát khỏi lợi thế ngoại hình vốn có.
Hai tác phẩm được chọn trình chiếu tại DANAFF IV năm nay chính là minh chứng cho nỗ lực chuyển mình của Đào Bá Sơn. Trong "Hãy tha thứ cho em", Đào Bá Sơn vào vai đạo diễn điện ảnh mang nhiều giằng xé nội tâm giữa bối cảnh đời sống sinh viên Hà Nội đầu thập niên 1990. Ở đó, người trẻ đứng giữa những khát vọng tự do và thực tế còn nhiều ràng buộc, giữa lý tưởng và những lựa chọn không dễ dàng. Vai diễn của ông không ồn ào nhưng có chiều sâu, góp phần tạo nên một bức tranh chân thực về thế hệ thanh niên trong những năm đầu Đổi mới – khi mọi thứ đang thay đổi, nhưng chưa định hình rõ ràng.
Đến một thập kỷ sau, với "Lưới trời", Đào Bá Sơn xuất hiện với một sắc thái khác. Vai giám đốc Tư Lê không còn là câu chuyện cá nhân đơn lẻ, mà phản chiếu những biến chuyển rộng lớn hơn của xã hội khi kinh tế thị trường bắt đầu tác động sâu sắc đến đời sống. Nhân vật mang vẻ điềm tĩnh, từng trải, nhưng ẩn sau đó là những lựa chọn, những va chạm giữa lợi ích và giá trị. Đặt hai bộ phim cạnh nhau, khán giả dễ dàng nhận thấy sự trưởng thành trong lối diễn và cách ông rũ bỏ dần lớp vỏ "ông Tây" để sống trọn vẹn với những số phận con người Việt Nam.
Cuộc sống kín tiếng tuổi xế chiều
Sau thời kỳ đỉnh cao trước ống kính, NSND Đào Bá Sơn chọn một ngã rẽ lặng lẽ hơn là đứng sau máy quay trong vai trò đạo diễn. Ông theo đuổi những câu chuyện mang tính nhân văn và đóng góp không nhỏ vào công tác đào tạo, giảng dạy cho thế hệ điện ảnh trẻ. Khác với vẻ lãng tử, hào hoa thường thấy trên phim, ngoài đời ông là một nghệ sĩ sống hướng nội và đặc biệt kín tiếng. Sự "mất hút" của ông trên các phương tiện truyền thông hay tại các sự kiện giải trí không phải là sự quay lưng với nghề, mà là cách ông chọn để bảo vệ không gian riêng tư và tập trung cho chuyên môn.
Hiện tại, NSND Đào Bá Sơn tận hưởng nhịp sống chậm rãi, ít phô trương. Ông thi thoảng tham gia các hoạt động thẩm định phim, đồng hành cùng các dự án điện ảnh độc lập của người trẻ và dành thời gian cho việc nghiên cứu nghệ thuật. Nam nghệ sĩ không mặn mà với các hoạt động ồn ào, cũng không sử dụng mạng xã hội để quảng bá hình ảnh cá nhân. Sự bền bỉ của ông thể hiện qua việc vẫn miệt mài cống hiến ở vai trò ban giám khảo hay chuyên gia tại các kỳ liên hoan phim lớn nhỏ, nơi ông được đồng nghiệp và đàn em kính trọng bởi sự uyên bác và tận tâm.
Việc các tác phẩm gắn liền với tên tuổi ông được tôn vinh tại DANAFF IV một lần nữa khẳng định vị trí của Đào Bá Sơn trong dòng chảy điện ảnh Việt Nam suốt 40 năm qua. Với nhiều khán giả, ông vẫn là một "lãng tử" đặc biệt, không chỉ bởi những vai diễn năm xưa mà bởi cốt cách làm nghề nghiêm túc, không hào nhoáng. Cuộc sống kín kẽ ở tuổi xế chiều của ông chính là hình ảnh của một người làm nghệ thuật đích thực: chọn cách lùi về phía sau để giữ trọn vẹn đam mê và tư cách của một nghệ sĩ thực thụ, để lại những di sản bằng thước phim thay vì những ồn ào đời tư.
NSƯT Minh Vượng ở tuổi U70: Ngày nào cũng tiêm 4 mũi
VOV.VN - Ở tuổi gần 70, sau 4 năm rời xa màn ảnh, NSƯT Minh Vượng chọn cuộc sống chậm rãi với việc trồng cây, gặp gỡ bạn bè, giảng dạy và giữ kỷ luật sinh hoạt vì bệnh tiểu đường, bình thản tận hưởng những ngày tháng nhẹ nhàng.
