NSND Tự Long: “Phim có yếu tố lịch sử bị soi là chuyện bình thường”

Trong Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh, NSND Tự Long đảm nhận vai Thầy Mo người Mường - nhân vật có mối liên hệ với nhiều tuyến nhân vật và xuất hiện xuyên suốt hành trình của bộ phim. Nam nghệ sĩ cho biết anh từng cân nhắc khá kỹ trước khi nhận lời bởi đây là tác phẩm mang hơi hướng lịch sử, huyền sử, đặt ra nhiều yêu cầu về văn hóa và bản sắc. Với Tự Long, giá trị đáng chú ý của bộ phim nằm ở cách khơi gợi ký ức, lòng tự hào và tinh thần gìn giữ những giá trị thuộc về dân tộc.

“Vai phụ nhưng tôi phải đi từ đầu đến cuối phim”

PV: Anh không xuất hiện thường xuyên trên màn ảnh rộng. Điều gì khiến anh nhận lời với Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh?

NSND Tự Long: Thực ra cũng không phải vì tôi không thích điện ảnh. Nói vui thì có ai mời đâu, có người mời thì mình đi thôi (cười).

Nhưng với bộ phim này, đạo diễn đã phải mời tôi ít nhất 3 lần. Anh Nguyễn Phan Quang Bình rất thiết tha và tôi cũng phải cân nhắc bởi câu chuyện này không đơn giản. Đây là một bộ phim chứa nhiều hơi thở của quá khứ nhưng đồng thời cũng muốn đối thoại với hiện tại và tương lai.

Những bộ phim mang màu sắc lịch sử, dã sử hay huyền sử bao giờ cũng khiến người diễn viên có sự băn khoăn trước khi nhận lời.

Đây không phải một bộ phim tài liệu lịch sử nên không thể đặt yêu cầu rằng từng câu chữ, trang phục hay mọi chi tiết đều phải được tái hiện như một tài liệu. Một bộ phim điện ảnh được cấu thành từ nhiều yếu tố và thông điệp của nó cũng đến từ tâm nguyện, tâm huyết của tác giả, đạo diễn.

Điều tôi nhìn thấy trong dự án là mong muốn giữ lại hồn cốt dân tộc, những giá trị được truyền từ những thời kỳ đầu dựng nước cho đến hôm nay.

PV: Anh từng nói đạo diễn phải mời đến ba lần. Vì sao anh phải cân nhắc lâu như vậy?

NSND Tự Long: Thời điểm làm bộ phim cũng là lúc tôi rất bận. Tôi vừa có công việc biểu diễn, vừa chuẩn bị việc học tập, bảo vệ tiến sĩ, rồi lại tham gia phim. Vì thế việc sắp xếp thời gian không đơn giản.

Nhưng một điều đặc biệt ở dự án này là đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình không đặt nặng chuyện phải chạy theo tiến độ bằng mọi giá. Tinh thần là nếu vẫn còn khả năng sáng tạo, thấy có cách làm hay hơn thì vẫn tiếp tục làm. Có khi giữ lại bối cảnh để quay thêm.

Sau khi anh Bình rất thiết tha mời và tôi cân nhắc các vai, tôi thấy có lẽ Thầy Mo là nhân vật phù hợp với mình nhất.

Các vai võ tướng thì toàn những người cao lớn, phi ngựa, đánh võ, rất hoành tráng. Tôi thì “còi cọc” thế này nên nhận vai Thầy Mo hợp hơn (cười).

PV: Điều gì khiến anh thích nhân vật Thầy Mo?

NSND Tự Long: Đây là vai thứ, nhưng lại đi từ đầu đến cuối phim và có quan hệ mật thiết với hầu hết các nhân vật khác.

Có những nhân vật rất quan trọng nhưng chỉ xuất hiện trong một số trường đoạn, còn Thầy Mo thì gần như xuyên suốt. Vì vậy gọi là vai phụ nhưng lại phải làm việc rất nhiều.

PV: Anh đã dành bao nhiêu thời gian cho bộ phim?

NSND Tự Long: Quá trình của tôi kéo dài khoảng ba tháng, từ tháng 11 qua tháng 12 rồi sang tháng 1. Còn cả bộ phim quay hơn 80 ngày.

Đây là dự án tiêu tốn rất nhiều thời gian và công sức của cả đoàn. Nhưng một khi đã nhận lời thì mình xác định phải dành thời gian cho nó.

PV: Một dự án kéo dài như vậy, yếu tố thù lao có ảnh hưởng nhiều đến quyết định của anh?

NSND Tự Long: Với tôi, khi bắt đầu bước vào làm phim thì những câu chuyện đó đã phải được giải quyết xong từ trước rồi.

Nếu đã đi làm mà vẫn còn lăn tăn chuyện ngã giá hay những vấn đề khác thì rất khó tập trung. Khi mọi thứ đã thống nhất và mình cảm thấy thoải mái, tôi chỉ tập trung vào công việc.

Đã xác định đi làm thì dù có vất vả mình cũng phải chấp nhận.

“Một tác phẩm nghệ thuật để mọi người mổ xẻ là chuyện bình thường”

PV: Phim lấy cảm hứng từ lịch sử thường dễ nhận nhiều ý kiến trái chiều. Anh có lo Hộ linh tráng sĩ sẽ bị khán giả “soi” từng chi tiết?

NSND Tự Long: Soi là đúng rồi. Một tác phẩm nghệ thuật được soi xét, nâng lên đặt xuống và nhìn từ nhiều góc độ là chuyện bình thường.

Đặc biệt, khi tác phẩm có hơi hướng chính sử, lịch sử, dã sử hay huyền sử thì mỗi người lại có thể nhìn bằng một góc khác. Người quan tâm tới tâm linh sẽ nhìn một kiểu, người nghiên cứu lịch sử lại nhìn theo một cách khác. Tôi nghĩ càng có nhiều góc nhìn cũng là điều tốt.

Điều mình lo chỉ là bản thân chưa làm được đúng hoặc chưa làm được tốt như mong muốn. Không ai bỏ rất nhiều công sức, thời gian và tiền bạc cho một bộ phim rồi lại muốn làm ẩu hay làm cho chán cả. Ê-kíp chỉ muốn tác phẩm tốt hơn.

Đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình đã thai nghén dự án này trong 11 năm. Vì thế, tôi mong mọi người bình luận và đánh giá bộ phim bằng một góc nhìn khách quan.

PV: Ngay từ khi hình ảnh tạo hình của anh được công bố, đã có những so sánh với nhân vật hoặc trang phục của các quốc gia khác. Anh nghĩ sao về những phản ứng này?

NSND Tự Long: Khi tôi đăng những bức ảnh đầu tiên, có người nói tôi trông giống nhân vật này, nhân vật kia hoặc tạo hình của nước này, nước khác. Tôi thấy chuyện đó bình thường.

Có những bạn trẻ bây giờ có thể biết lịch sử, trang phục trong phim của nước ngoài rất rõ. Vì thế khi nhìn một hình ảnh, các bạn liên tưởng đến những gì mình đã biết cũng không có gì khó hiểu.

Điều chúng ta cần làm là cho các bạn biết rằng có những thứ thực sự là của mình. Những hoa văn cổ của người Mường, những chi tiết được thêu, dệt bằng tay đã tồn tại trong văn hóa của người Việt từ rất lâu.

Nếu sau khi phim ra mắt, những người có chuyên môn, những nhà nghiên cứu xác nhận và giúp công chúng hiểu rõ hơn đâu là giá trị văn hóa của mình, người trẻ sẽ có thêm một cơ sở để tin tưởng và nhận diện bản sắc.

Tôi nghĩ đó cũng là một giá trị tích cực mà bộ phim có thể mang lại.

PV: Sau Hộ linh tráng sĩ, anh có nghĩ mình sẽ xuất hiện thường xuyên hơn trong các dự án điện ảnh?

NSND Tự Long: Không thể nói bộ phim này sẽ trở thành tiền đề để tôi liên tục làm điện ảnh. Tôi không phải người sinh ra chỉ để đi đóng phim.

Với tôi, phim ảnh còn là câu chuyện của cái duyên. Vai diễn phải hợp, thời điểm phải phù hợp thì mới làm được. Có những lúc mình muốn cũng chưa chắc làm được.

Nghề diễn là vậy. Đôi khi cả đời người diễn viên chỉ cần gặp được một vai thật sự phù hợp đã là điều đáng quý.

“Tôi muốn người trẻ nhận ra đó chính là văn hóa của mình”

PV: Điều gì trong câu chuyện của Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh khiến anh cảm thấy có ý nghĩa với khán giả hôm nay, đặc biệt là người trẻ?

NSND Tự Long: Một trong những thông điệp mà bộ phim muốn truyền tải là đất thiêng của Tổ quốc phải được gìn giữ và tinh thần ấy cần được truyền từ đời này sang đời khác.

Trong phim có một ý rất quan trọng về “linh thổ”. Linh thổ không đơn giản chỉ là đất đai, cành cây hay ngọn cỏ, mà còn là hồn thiêng sông núi, là ký ức và những gì cha ông để lại. Tôi nghĩ đó chính là sự kết nối, là cách lan tỏa lòng yêu nước, niềm tự hào và lòng tự tôn dân tộc của người Việt.

Truyền thống ấy từ xưa đến nay vẫn luôn được gìn giữ và bồi đắp. Tôi nghĩ điều bộ phim muốn hướng tới là khi người trẻ hôm nay xem phim, họ có thể nhìn về một thời xa xưa của cha ông, từ đó nhận diện rõ hơn đâu là những giá trị văn hóa, bản sắc thuộc về mình.

Bộ phim cũng là một cách để chúng ta từ hiện tại nhìn về quá khứ. Nếu sau này tác phẩm được các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa nhìn nhận và ghi nhận những giá trị mà nó cố gắng chuyển tải về người Việt, tôi nghĩ đó sẽ là một điều rất đáng quý.

PV: Trong bối cảnh hiện nay, anh nhìn nhận thế nào về việc khơi gợi tình yêu nước và ý thức về lịch sử cho thế hệ trẻ qua điện ảnh?

NSND Tự Long: Tình yêu quê hương, đất nước của người Việt Nam không bao giờ hết và cũng không bao giờ tắt. Nhiều khi chính trong những lúc khó khăn, vất vả, chúng ta càng thấy rõ tinh thần đoàn kết và sự sẻ chia.

Các bạn trẻ bây giờ cũng vậy. Chỉ có điều hiện nay có vô vàn luồng thông tin trái chiều, nhiều cách lý giải và nhiều cách tiếp cận khác nhau về lòng yêu nước. Nhưng với tôi, những điều căn bản nhất vẫn bắt đầu từ gia đình, nhà trường và xã hội. Đó là ba mắt xích nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước một cách gần gũi và rõ ràng nhất.

Mỗi khi đất nước có những dấu mốc kỷ niệm lớn, hay khi xảy ra thiên tai, bão lũ, chúng ta đều nhìn thấy tinh thần đoàn kết ấy.

Tôi nghĩ những bộ phim như thế này cũng góp một phần để người trẻ hiểu rằng truyền thống yêu nước không tự nhiên mà có. Nó phải được nuôi dưỡng, được nhắc nhớ qua nhiều hình thức. Những bài học chúng ta từng đọc trong sách giáo khoa hay được học trong nhà trường, khi đi vào điện ảnh, có thể được tiếp cận bằng một cách khác.

Điều tôi mong là bộ phim góp thêm một phần nhỏ để các bạn trẻ nhớ rằng trong mỗi người đều có sự gắn bó với quê hương, đất nước và những giá trị đã được các thế hệ trước gìn giữ.

PV: Phim được thực hiện phần lớn tại Ninh Bình. Theo anh, bộ phim có thể đóng vai trò thế nào trong việc đưa văn hóa và hình ảnh một địa phương đến với công chúng?

NSND Tự Long: Ninh Bình quá đẹp. Tôi nghĩ Ninh Bình có một nền tảng rất tốt để phát triển công nghiệp văn hóa bởi nơi đây có danh thắng, có con người, có văn hóa và có lịch sử lâu đời.

Muốn phát triển công nghiệp văn hóa thì cần có sự đồng bộ. Với Ninh Bình, rất nhiều nền tảng đã có sẵn. Điều quan trọng là làm thế nào để ngày càng nhiều người biết đến và muốn đến với Ninh Bình.

Điện ảnh, theo tôi, là một trong những cách nhanh nhất để hình ảnh Ninh Bình cũng như hình ảnh Việt Nam có thể đi xa hơn.

PV: Xin cảm ơn anh!

Cuộc chiến bảo vệ mộ Vua Đinh hiện lên dữ dội trên màn ảnh rộng

VOV.VN - Trailer chính thức của phim điện ảnh huyền sử – võ thuật “Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh” hé lộ hành trình bảo vệ bí mật lăng mộ Đinh Tiên Hoàng, với những đại cảnh chiến trận, màn võ thuật binh khí và cuộc chiến sinh tử của các tráng sĩ.