Những năm gần đây, nhiều nông dân ở một số địa phương của thành phố Cần Thơ đã mạnh dạn chuyển đổi từ những loại cây trồng kém hiệu quả sang trồng cây khóm MD2 (cây dứa MD2). Khi trồng cây khóm này, ngoài việc được hỗ trợ từ giống, vật tư đến kỹ thuật sản xuất, điều khiến bà con yên tâm nhất là khi thu hoạch tất cả sản phẩm đều được doanh nghiệp ký kết bao tiêu đầu ra với giá ổn định.

Chính sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và nông dân đã giúp cây khóm MD2 mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao giá trị nông sản và mở rộng cơ hội xuất khẩu tại thành phố Cần Thơ.

Khóm MD2 là loại khóm sinh trưởng khỏe, chịu hạn tốt. Những năm qua, nông dân ở xã Phương Bình, thành phố Cần Thơ đã mạnh dạn chuyển từ những cây trồng kém hiệu quả sang trồng cây khóm này. Điều làm bà con phấn khởi là cây khóm MD2 không chỉ thích hợp với vùng đất trũng, phèn nơi đây, cho năng suất cao, mà khi trồng loại cây này bà con còn được Công ty Cổ phần Chế biến thực phẩm xuất khẩu Miền Tây (WestFood) cung ứng giống, phân, thuốc bảo vệ thực vật, hướng dẫn kỹ thuật và ký kết hợp đồng bao tiêu toàn bộ sản phẩm trái khi thu hoạch với giá cả ổn định, bên cạnh đó còn thu mua thêm cả chồi khóm giống. 

Với năng suất trái dao động từ hơn 50 đến gần 90 tấn/ha và được bao tiêu với giá 5.700 đồng/kg trở lên, cùng với tiền bán chồi giống, sau khi trừ hết các khoản chi phí như cây giống, phân, thuốc bảo vệ thực vật, màng phủ nông nghiệp, làm đất, nhân công lao động, người trồng khóm MD2 nơi đây còn lãi từ khoảng 100 đến hơn 200 triệu/ha/năm.

Ông Nguyễn Văn Tổng và bà Trần Thị Tiến ở xã Phương Bình cho biết: "Thu hoạch thì có năm cũng 60 tấn/ha. Với giá 5.800 đồng/kg, sau khi trừ chi phí còn được khoảng 200 triệu đồng. Một năm thu nhập từ cây khóm ổn định hơn là mình trồng các loại cây kia. Giờ chuyển đổi cây trồng thì bà con rất là an tâm. Vì giờ trồng cây khóm thi có công ty bao tiêu với giá rõ ràng, người trồng như tôi không sợ lỗ".

Từ năm 2017, Công ty Cổ phần Chế biến thực phẩm xuất khẩu Miền Tây đã nhập giống khóm MD2 trực tiếp từ Costa Rica về Việt Nam. Đồng thời, mời các chuyên gia của nước bạn sang chuyển giao kỹ thuật nhân giống, canh tác và xây dựng quy trình sản xuất phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng vùng ĐBSCL. Một năm sau, Công ty đã chuyển giao giống khóm MD2 này cho bà con nông dân trồng và phát triển vùng nguyên liệu khoảng 300ha. Vùng trồng tập trung ở một số địa phương như: Phương Bình, Long Hưng (thành phố Cần Thơ) và một số khu vực lân cận.

Theo lãnh đạo Công ty Cổ phần Chế biến thực phẩm xuất khẩu Miền Tây, khóm MD2 hiện đang được ưa chuộng tại nhiều thị trường lớn như: châu Âu, Mỹ, Canada, Trung Đông và nhiều quốc gia châu Á… nhờ ưu điểm vỏ mỏng, ruột mọng nước, màu vàng tươi, hương vị thơm ngon. Thị trường khóm toàn cầu lâu nay do Costa Rica dẫn đầu, chiếm hơn 50% sản lượng xuất khẩu, tiếp theo là Philippines. Tuy nhiên, những năm gần đây, hai “cường quốc” về khóm này lại đang chịu áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và diện tích trồng.

Đây là cơ hội rất lớn để Công ty bắt đầu có những bước đi bài bản, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định và bền vững cho cây khóm MD2. Dự kiến đến năm 2030, doanh nghiệp sẽ mở rộng vùng nguyên liệu khóm MD2 lên 1.000 ha, kim ngạch xuất khẩu ước đạt khoảng 40 triệu USD/năm.

Bên cạnh việc mở rộng vùng nguyên liệu, công ty còn triển khai xây dựng hệ sinh thái sản xuất – chế biến – tiêu thụ có tính liên kết chặt chẽ và bền vững. Công ty ký kết hợp đồng trực tiếp với nông dân, quy định rõ quyền lợi và nghĩa vụ của các bên, có sự xác nhận của chính quyền địa phương để đảm bảo tính pháp lý và minh bạch. Đối với những nông dân còn hạn chế về vốn, doanh nghiệp hỗ trợ giống và vật tư đầu vào với tổng giá trị khoảng 170 triệu đồng/ha, sau đó khấu trừ dần khi thu hoạch.

Doanh nghiệp còn cử đội ngũ kỹ sư nông nghiệp trực tiếp hướng dẫn nông dân từ khâu làm đất, mật độ trồng, chăm sóc cho đến thu hoạch. Mỗi kỹ sư phụ trách khoảng 30-40 hộ, đồng hành cùng bà con suốt mùa vụ, tạo niềm tin trong chuỗi liên kết cũng như giúp nông dân yên tâm sản xuất giống cây trồng mới. Cách nay gần một năm, doanh nghiệp cũng đã đưa Nhà máy Chế biến nông sản thực phẩm WestFood Hậu Giang ở Khu Công nghiệp Sông Hậu - giai đoạn 1 vào hoạt động. Nhà máy này được trang bị dây chuyền công nghệ tiên tiến hàng đầu theo tiêu chuẩn châu Âu, với công suất thiết kế 30.000 tấn thành phẩm/năm.

Theo bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt - Chủ tịch HĐQT - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Chế biến thực phẩm xuất khẩu Miền Tây, trong quá trình xây dựng vùng nguyên liệu khóm MD2, doanh nghiệp hướng đến triển khai các tiêu chuẩn GlobalGAP và thời gian tới là sản xuất theo tiêu chuẩn Organic, để tăng khả năng cạnh tranh của nông sản Việt trên thị trường toàn cầu.

"Thời gian gần đây, công ty đã làm việc rất là chặt chẽ với các cái Sở, ban, ngành, nhất là Sở Nông nghiệp và Môi trường và được sự hỗ trợ của thành phố Cần Thơ, chúng tôi đang làm việc với rất là nhiều hợp tác xã để có thể mở rộng được vùng trồng khóm MD2; tăng năng suất, áp dụng được công nghệ vùng trồng xanh, áp dụng được những tín chỉ về khí thải carbon, giúp ích cho bà con nông dân có thu nhập cao hơn và chúng ta sẽ biến vùng này sẽ trở thành một vùng là nông nghiệp xanh, tuần hoàn theo đúng định hướng net zero" - bà Nguyệt cho biết.

Bà Nguyễn Thị Giang - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ khẳng định, khóm MD2 nếu được đầu tư, phát triển tốt sẽ trở thành mặt hàng nông sản xuất khẩu ổn định, mang lại thu nhập bền vững cho nông dân. Để phối hợp với doanh nghiệp xây dựng vùng nguyên liệu khóm MD2, Sở đã rà soát lại các vùng trồng và xác định một số địa phương có tiềm năng hình thành vùng nguyên liệu quy mô tập trung như: Long Hưng, Mỹ Tú, Tân Phước Hưng, Phụng Hiệp, Xà Phiên, Hỏa Lựu…

Toàn thành phố Cần Thơ hiện có hơn 3.500 ha khóm, với hai giống Queen và MD2. Trong đó, khóm MD2 đang được trồng tập trung tại xã Phương Bình, Long Hưng. Cần Thơ định hướng phát triển vùng trồng khóm tập trung với diện tích đạt 5.500 ha, trong đó: 3.500 ha khóm Queen và 2.000 ha khóm MD2. Trước mắt, Công ty Cổ phần Chế biến thực phẩm xuất khẩu Miền Tây đưa ra lộ trình liên kết, phát triển vùng trồng khóm MD2 trong năm 2026 từ 30-50 ha/xã để đến năm 2030 đạt 1.000 ha.

Theo bà Giang: “Về phía những xã, khu vực này thì chúng tôi đã rà soát lại và có định hướng để chuyển đổi cây trồng, mở rộng, phát triển các vùng nguyên liệu của cây khóm MD2. Cây khóm MD2 là một trong những loại cây trồng được chúng tôi xác định là tiềm năng phát triển và ổn định, liên kết thành một chuỗi khép kín. Ngành nông nghiệp chúng tôi định hướng phát triển nguyên liệu rồi liên kết và đưa sản phẩm khóm MD2 vừa chế biến, vừa xuất khẩu".

Bên cạnh xây dựng vùng nguyên liệu khóm MD2, Cần Thơ cũng kêu gọi doanh nghiệp kết hợp phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái để nâng cao giá trị nông sản và tạo vùng nguyên liệu bền vững, qua đó tăng thu nhập cho nông dân. 

Tỷ phú vùng đất phèn giàu lên từ cây khóm

VOV.VN - Qua hơn 30 năm khai phá vùng Đồng Tháp Mười (huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang), cây khóm (dứa) đã trở thành cây trồng chủ lực, giúp nông dân vùng đất phèn chua này “đổi đời”, có cuộc sống sung túc. Trong đó, lão nông Đặng Văn Hòa là tấm gương điển hình về sản xuất giỏi, được mệnh danh là “tỷ phú đất phèn".