Cung ứng sản phẩm công nghiệp cần bộ tiêu chuẩn hồ sơ năng lực doanh nghiệp
VOV.VN - Cần xây dựng bộ tiêu chuẩn hồ sơ năng lực để doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghiệp Việt Nam sẵn sàng tham gia chuỗi cung ứng Hà Lan và châu Âu, đồng thời tăng hỗ trợ về chứng nhận, tuân thủ, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải.
Cung ứng sản phẩm công nghiệp, điện tử và thiết bị có hàm lượng công nghệ cao, đáp ứng tốt tiêu chuẩn kỹ thuật sang thị trường Hà Lan đang có mức tăng trưởng tích cực. Ngược lại, các sản phẩm sử dụng nhiều năng lượng, phát thải cao chịu sức ép ngày càng lớn, khi Cơ chế điều chỉnh carbon qua biên giới (CBAM) của EU chính thức có hiệu lực.
Nhiều sản phẩm công nghiệp đủ năng lực
Trong định hướng hợp tác Việt Nam - Hà Lan cũng tập trung vào những lĩnh vực như linh kiện cơ khí - điện tử chính xác, máy móc, thiết bị sản xuất thông minh và xa hơn là bán dẫn, kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, để hiện thực hóa định hướng, các chuyên gia khuyến nghị, hoạt động xúc tiến thương mại cần chuyển từ tìm kiếm đơn hàng sang kết nối dựa trên năng lực thực tế. Cần lựa chọn đúng DN, đúng sản phẩm và đúng nhu cầu của nhà mua hàng, đồng thời xúc tiến thương mại phải đi cùng hỗ trợ kỹ thuật.
Ông Hoàng Mạnh Trung, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam (VAMI) cho rằng, cơ hội của DN Việt nằm ở những lĩnh vực có năng lực sản xuất như gia công cơ khí chính xác, module cơ khí, thiết bị phi tiêu chuẩn, tự động hóa, năng lượng, chuỗi cung ứng xanh và các dịch vụ kỹ thuật.
“Hà Lan là thị trường có tiêu chuẩn cao và không phù hợp với cách tiếp cận bán hàng đơn lẻ. Thay vì mỗi DN tự tìm kiếm đơn hàng, cần xây dựng mô hình DN dẫn dắt - DN vệ tinh và hình thành các cụm năng lực để cùng tiếp cận khách hàng. Khi các DN liên kết thành chuỗi, năng lực cung ứng sẽ lớn hơn đáng kể, nên cần xây dựng bộ tiêu chuẩn hồ sơ năng lực để DN Việt Nam sẵn sàng tham gia chuỗi cung ứng Hà Lan và châu Âu, đồng thời tăng hỗ trợ về chứng nhận, tuân thủ, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải”, ông Trung đề xuất.
Trong chiến lược dài hạn tăng xuất khẩu sản phẩm công nghiệp, bài toán cốt lõi vẫn là nâng cấp năng lực nội tại. DN Việt cần chuyển từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng chất lượng, công nghệ, độ tin cậy và khả năng giao hàng. Với những ngành sử dụng nhiều năng lượng, giảm phát thải cũng cần trở thành một phần của chiến lược sản xuất.
Ông Phạm Hải Phong, Phó Chủ tịch kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI) cho rằng, các DN Hà Lan có thể tham gia sâu hơn vào quá trình thiết kế, lựa chọn công nghệ, phát triển linh kiện và từng bước hình thành sản phẩm hoàn chỉnh tại Việt Nam.
“Các DN Hà Lan đang hoạt động tại Việt Nam cũng có thể trở thành những đơn hàng cửa ngõ cho DN công nghiệp hỗ trợ trong nước. Nhu cầu về thiết bị, linh kiện và sản phẩm công nghiệp từ những DN này có thể giúp nhà cung cấp Việt từng bước chứng minh năng lực và tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng”, ông Phong nêu.
Sản xuất ổn định, kiểm soát rủi ro là tiềm năng
Từ thực tế thị trường, bà Võ Thị Ngọc Diệp, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan thông tin, các yêu cầu kỹ thuật của EU ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc để sản phẩm công nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Hà Lan. Dấu CE - Chứng nhận đáp ứng yêu cầu về an toàn sức khoẻ, môi trường, yêu cầu về an toàn sản phẩm, tương thích điện từ…đã không còn xa lạ nhưng việc đáp ứng một cách bài bản vẫn là thách thức đối với nhiều DN Việt.
Đặc biệt, Quy định EU 2023/1230 về máy móc sẽ được áp dụng bắt buộc từ ngày 20/1/2027. Quy định mới bổ sung, làm rõ các yêu cầu liên quan đến phần mềm điều khiển, hệ thống tự động, trí tuệ nhân tạo và bảo vệ máy móc trước các rủi ro có thể ảnh hưởng đến chức năng an toàn.
“Khách hàng Hà Lan đối với cơ khí chính xác và linh kiện điện tử thường đặc biệt quan tâm đến dung sai kỹ thuật, tỷ lệ lỗi, khả năng truy xuất từng lô hàng, quản lý thay đổi thiết kế, bảo mật bản vẽ, quyền sở hữu trí tuệ và khả năng giao hàng đúng hạn”, bà Diệp lưu ý.
Việt Nam hiện có khoảng 7.000 DN sản xuất sản phẩm công nghiệp, song chưa xác định được bao nhiêu DN thực sự tham gia các chuỗi cung ứng. Theo ông Phạm Văn Quân, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), công nghiệp chế tạo Việt Nam dù có quy mô sản xuất lớn nhưng vẫn gặp khó trong việc chuyển từ gia công thành nhà cung cấp có năng lực thiết kế, đồng phát triển sản phẩm và kiểm soát toàn bộ quy trình. Thị trường Hà Lan không thiếu nhu cầu, nhưng để trở thành nhà cung cấp lâu dài, DN Việt phải chứng minh được năng lực sản xuất ổn định và khả năng kiểm soát rủi ro.
“Việc hợp tác với Hà Lan có ý nghĩa quan trọng bởi quốc gia này sở hữu hệ sinh thái mạnh trong các lĩnh vực bán dẫn, máy móc chính xác, tự động hóa, quang tử, thiết bị y tế và năng lượng. Đặc biệt, mô hình Open Innovation, kết nối DN, trường đại học, viện nghiên cứu và Chính phủ để cùng phát triển công nghệ là kinh nghiệm Việt Nam có thể học hỏi”, ông Quân chỉ rõ.