Đào tạo nhân lực gắn với nhu cầu doanh nghiệp

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1538/QĐ-TTg ngày 12/8/2026 ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Thông báo số 123-TB/VPTW ngày 16/7/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc về chất lượng nguồn lao động Việt Nam, giải pháp tạo việc làm bền vững vở nông thôn, đô thị, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và công tác đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn phát triển mới.

Kế hoạch nhằm tổ chức triển khai nghiêm túc, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp; từng bước khắc phục những hạn chế trong phát triển nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng việc làm, phát triển kỹ năng và kết nối cung - cầu lao động.

Tạo việc làm bền vững, nâng cao chất lượng sống

Kế hoạch xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm: tạo việc làm bền vững ở đô thị; tạo việc làm bền vững ở nông thôn; tạo việc làm tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đổi mới đào tạo nguồn nhân lực gắn với hệ thống phát triển kỹ năng quốc gia; mở rộng các kênh tạo việc làm, nâng cao kỹ năng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Tại khu vực đô thị, các địa phương được yêu cầu thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, nhất là kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, logistics, thương mại điện tử, kinh tế số, kinh tế xanh và các ngành có giá trị gia tăng cao.

Đáng chú ý, việc quy hoạch và tổ chức không gian phát triển phải gắn với mục tiêu tạo việc làm bền vững, phân bổ hợp lý việc làm và nguồn nhân lực.

Các dự án đầu tư tạo việc làm có năng suất, giá trị gia tăng cao, sử dụng công nghệ tiên tiến, có chuyển giao công nghệ và đào tạo người lao động sẽ được ưu tiên. Ngược lại, hạn chế các dự án chủ yếu dựa vào lao động giản đơn, tiêu hao nhiều tài nguyên và năng lượng.

Kế hoạch cũng yêu cầu dự báo nhu cầu nhân lực tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao, trung tâm kinh tế, dự án lớn và công trình trọng điểm, từ đó chủ động đào tạo, kết nối, điều tiết và thu hút lao động, tránh tình trạng thiếu nhân lực ảnh hưởng đến tiến độ phát triển.

Một nhiệm vụ đáng chú ý khác là phát triển mạnh khu vực việc làm chính thức; nghiên cứu chính sách hỗ trợ lao động phi chính thức, hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp siêu nhỏ chuyển sang hoạt động chính thức. Người lao động phải được bảo đảm quyền giao kết hợp đồng, tham gia bảo hiểm và được bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp.

Tạo việc làm cũng phải đi đôi với nâng cao chất lượng sống. Vì vậy, Kế hoạch đặt yêu cầu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà ở cho thuê, trường học, y tế cơ sở, giao thông công cộng, thiết chế văn hóa và các dịch vụ thiết yếu tại những khu vực tập trung đông người lao động.

Đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu doanh nghiệp

Về đào tạo, Kế hoạch yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác phân luồng, hướng nghiệp, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học theo hướng ứng dụng, thực hành, gắn chặt với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, thị trường lao động và doanh nghiệp.

Đồng thời, xây dựng, hoàn thiện cơ chế liên thông giữa giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học; nghiên cứu phát triển mô hình trung học nghề phù hợp, nâng cao vị thế, thu nhập và cơ hội phát triển nghề nghiệp của lao động kỹ thuật.

Kế hoạch cũng định hướng phát triển mô hình đào tạo nghề kép, kết hợp đào tạo kiến thức, kỹ năng tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp với thực hành, thực tập tại doanh nghiệp. Doanh nghiệp được khuyến khích tham gia xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo, cử chuyên gia hướng dẫn, đánh giá kỹ năng và tuyển dụng người học sau đào tạo.

Việc đào tạo sẽ từng bước chuyển từ đáp ứng nhu cầu trước mắt sang chuẩn bị năng lực cạnh tranh dài hạn của quốc gia. Theo đó, chú trọng đào tạo theo nhu cầu và đặt hàng của doanh nghiệp, bộ, ngành, địa phương; tăng cường liên kết giữa Nhà nước, cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp, trong đó phát huy vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong đặt hàng, tổ chức thực hành và đánh giá chất lượng đầu ra.

Kế hoạch yêu cầu xây dựng, cập nhật chuẩn kỹ năng nghề quốc gia; đẩy mạnh đánh giá, công nhận kỹ năng nghề, kết quả học tập và kinh nghiệm làm việc; phát triển hồ sơ kỹ năng để người lao động có thể tích lũy, cập nhật và chuyển đổi kỹ năng trong suốt quá trình làm việc.

Cùng với đó là phát triển mạnh đào tạo lại, đào tạo nâng cao và học tập suốt đời, hỗ trợ người lao động thường xuyên học tập, tích lũy chứng chỉ, tín chỉ kỹ năng để thích ứng với số hóa, xanh hóa, biến đổi khí hậu và quá trình tái cấu trúc việc làm.

Các lĩnh vực được ưu tiên đào tạo gồm công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ số, bán dẫn, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh, dịch vụ hiện đại và những nghề phù hợp với sinh kế tại chỗ.

Đáng chú ý, Kế hoạch định hướng đổi mới cơ chế phân bổ nguồn lực cho đào tạo, từng bước gắn nguồn lực với tỷ lệ người học có việc làm, mức thu nhập sau đào tạo, mức độ đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và hiệu quả sử dụng lao động.

Bảng phân công nhiệm vụ cụ thể của các bộ, ngành, địa phương liên quan.

Đào tạo nhân lực nào cho kỷ nguyên số & hai mục tiêu 100 năm

VOV.VN - Mùa tuyển sinh 2026 không chỉ cho thấy xu hướng chọn ngành của gần 900.000 thí sinh, mà còn phản ánh tác động của chính sách, thị trường lao động và làn sóng chuyển đổi số, AI. Qua đó đặt ra bài toán chuẩn bị nguồn nhân lực cho mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030, 2045.