Đầu tư công: "Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm"
VOV.VN - Chiều nay (9/4), Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.
Báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, giai đoạn 2026-2030, Chính phủ bố trí có trọng tâm, trọng điểm, bám sát các nhiệm vụ, chương trình hành động được nêu tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và đại hội đảng các cấp, ưu tiên các dự án kết cấu hạ tầng then chốt, chiến lược, mở rộng không gian phát triển của vùng, địa phương và quốc gia; bảo đảm phát triển hài hòa giữa các vùng, miền. Thực hiện hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội trong phân bổ, quản lý và sử dụng mọi nguồn lực, phấn đấu giảm ICOR. Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa đầu tư công với đầu tư xã hội. Hợp tác, vay vốn nước ngoài, vốn trái phiếu dài hạn, vốn của nhân dân, doanh nghiệp, kết hợp với ngân sách nhà nước để triển khai các dự án lớn. Giảm số lượng dự án tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021 – 2025. Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công.
Về định hướng phân bổ, đối với ngân sách trung ương, bố trí theo quy định của Luật Đầu tư công, trong đó tập trung ưu tiên bố trí cho các Chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, các chương trình, dự án theo Chương trình hành động của Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, các dự án liên vùng của các địa phương.
Dự phòng chung kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 là 10%; giảm số lượng dự án tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021 - 2025.
Đối với ngân sách địa phương, địa phương chủ động quyết định đầu tư theo quy hoạch và khả năng cân đối nguồn lực, phục vụ tốt nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn, theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Quán triệt nguyên tắc bố trí vốn tập trung, không dàn trải, giảm số lượng dự án tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021 - 2025, ưu tiên bố trí cho các dự án liên vùng, liên tỉnh, liên xã, có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đảm bảo bố trí đủ vốn ngân sách địa phương tham gia các chương trình mục tiêu quốc gia và các dự án trọng điểm được trung ương hỗ trợ đầu tư trên địa bàn, bố trí đủ vốn ngân sách địa phương tham gia các dự án sử dụng nhiều nguồn vốn theo cam kết.
Cần đánh giá toàn diện, kỹ lưỡng bối cảnh và những tác động của tình hình thế giới hiện nay đến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030
Trình bày Báo cáo thẩm tra về đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cơ bản thống nhất về quan điểm, mục tiêu, định hướng xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 như đã nêu trong Báo cáo của Chính phủ.
Ngoài ra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh đầu tư công trung hạn cần bám sát mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030 được Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng thông qua, phát huy vai trò đầu tư công tiếp tục là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội; tuân thủ Hiến pháp, pháp luật về ngân sách nhà nước và đầu tư công; phù hợp với kế hoạch phát triển và quy hoạch, ngành, lĩnh vực được phê duyệt; phù hợp với khả năng thu ngân sách nhà nước hàng năm.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cũng đề nghị Chính phủ cần đánh giá toàn diện, kỹ lưỡng bối cảnh và những tác động của tình hình thế giới hiện nay đến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 để có phương án, kịch bản ứng phó phù hợp, hiệu quả.
Bên cạnh đó, cần bám sát quy định về các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030 theo quy định của Luật Đầu tư công và Nghị quyết số 70/2025/UBTVQH15 của UBTVQH và Nghị quyết 120/2026/UBTVQH15, khắc phục những tồn tại, hạn chế trong giai đoạn 2021-2025. Theo đó, phải đầu tư tập trung, không dàn trải, ưu tiên các công trình chuyển tiếp, dở dang do thiếu vốn, các nhiệm vụ quy hoạch, chuẩn bị đầu tư. Tập trung ưu tiên bố trí cho các dự án Chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, các chương trình, dự án theo Chương trình hành động của Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, các dự án liên vùng của địa phương. Sử dụng nguồn lực đầu tư công phải tiết kiệm, hiệu quả, tập trung, có trọng điểm.
Việc xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn cần chú ý đảm bảo gắn kết giữa phát triển kinh tế, xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh, ưu tiên đầu tư với các vùng chiến lược, vùng trọng điểm về quốc phòng, an ninh, vừa phát triển kinh tế, vừa tạo thế trận quốc phòng toàn dân vững chắc; chú trọng vào các công trình lưỡng dụng vừa phục vụ dân sinh, vừa phục vụ quốc phòng, an ninh. Đầu tư công không ảnh hưởng đến ngân sách cho các dự án trọng điểm, ưu tiên đầu tư cho hiện đại hóa quân đội, công an, xây dựng cơ sở vật chất huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, khu kinh tế kết hợp quốc phòng, xây dựng trụ sở cho các đơn vị khu vực phòng thủ sau khi thực hiện chính quyền hai cấp.
Bảo đảm công khai, minh bạch, công bằng, phát huy tối đa hiệu quả sử dụng vốn đầu tư. Chỉ bố trí vốn cho các dự án đã đủ thủ tục đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo đúng quy định của Luật Đầu tư công và các văn bản pháp luật có liên quan.