ĐBQH đề xuất "khai báo một lần", ngăn "giấy phép con" khi bỏ điều kiện kinh doanh
VOV.VN - Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đề nghị đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đồng thời ngăn phát sinh "giấy phép con" sau khi cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
Cảnh báo sớm, liên thông dữ liệu để giảm thủ tục cho doanh nghiệp
Tham gia thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, ĐBQH Lê Văn Thế, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình, kiến nghị bổ sung các giải pháp chuyển đổi số trong quản lý ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong đó nổi bật là cơ chế "khai báo một lần, cảnh báo từ đầu" nhằm giảm thủ tục, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Đại biểu Lê Văn Thế cho biết, việc rà soát, cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là bước đi quan trọng nhằm cải thiện môi trường đầu tư, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Tuy nhiên, cùng với việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, cần có các giải pháp quản lý hiện đại dựa trên nền tảng số để bảo đảm hiệu quả thực thi.
Từ thực tiễn giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình và phản ánh của cơ quan quản lý, doanh nghiệp trên địa bàn, đại biểu Lê Văn Thế đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung các nội dung về chuyển đổi số trong nghị định hướng dẫn thi hành luật.
Cụ thể, kiến nghị xây dựng cơ chế cảnh báo sớm để khi tổ chức, cá nhân đăng ký ngành nghề hoặc nộp hồ sơ đầu tư, hệ thống tự động nhận diện ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và thông báo đầy đủ các điều kiện, thủ tục, giấy phép cần thực hiện. Việc được cảnh báo ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, hạn chế sai sót, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục.
Bên cạnh đó, đề xuất xây dựng cơ chế liên thông dữ liệu giữa cơ quan đăng ký đầu tư, cơ quan đăng ký doanh nghiệp, cơ quan quản lý chuyên ngành, Ban Quản lý khu kinh tế, khu công nghiệp và chính quyền địa phương. Khi dữ liệu được kết nối, doanh nghiệp chỉ cần khai báo một lần, còn các cơ quan quản lý sẽ chủ động chia sẻ thông tin để phục vụ công tác quản lý và hậu kiểm.
Đồng thời, các bộ quản lý chuyên ngành ban hành hướng dẫn thống nhất đối với từng ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện để doanh nghiệp dễ tra cứu, dễ thực hiện, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng theo một cách khác nhau.
Ngoài các kiến nghị về chuyển đổi số, đại biểu Lê Văn Thế cũng đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật theo hướng bảo đảm đồng bộ quy định về quản lý khí N2O (bóng cười); nghiên cứu bổ sung cơ chế xử lý đối với các hợp đồng kinh doanh khí N2O được ký trước khi luật có hiệu lực nhằm hạn chế phát sinh tranh chấp; đồng thời rà soát quy định về thời hạn hiệu lực của giấy phép đối với các ngành, nghề được đưa ra khỏi danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện để bảo đảm rõ ràng, dễ áp dụng.
"Khi doanh nghiệp được biết trước các điều kiện phải đáp ứng, được hướng dẫn thống nhất ngay từ đầu và cơ quan quản lý có dữ liệu liên thông để phục vụ hậu kiểm, việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh sẽ phát huy hiệu quả thực chất, vừa giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, vừa nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước", đại biểu Lê Văn Thế nhấn mạnh
Không để phát sinh "giấy phép con", tăng hậu kiểm
Tham gia thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, ĐBQH Nguyễn Hoàng Hà, đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình, bày tỏ đồng tình với chủ trương tiếp tục cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, coi đây là bước cụ thể hóa chủ trương chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
ĐBQH Nguyễn Hoàng Hà cho biết, dự thảo luật cần tiếp tục được hoàn thiện để bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tính khả thi khi triển khai trên thực tế.
Đại biểu bày tỏ băn khoăn về nguy cơ phát sinh "giấy phép con" sau khi cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh. Thực tế thời gian qua cho thấy ở một số lĩnh vực, sau khi điều kiện đầu tư kinh doanh được bãi bỏ, các văn bản dưới luật lại phát sinh thêm tiêu chuẩn, thủ tục hoặc giấy xác nhận có bản chất tương tự điều kiện kinh doanh.
Do đó, đại biểu Nguyễn Hoàng Hà đề nghị bổ sung nguyên tắc đối với những ngành, nghề Quốc hội đã quyết định bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh thì Chính phủ và các bộ, ngành không được quy định lại các điều kiện có bản chất tương tự trong nghị định hoặc thông tư, trừ trường hợp được luật giao cụ thể. Quy định này sẽ bảo đảm việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh được thực hiện thực chất, tránh tình trạng bỏ một loại giấy phép nhưng lại phát sinh thêm thủ tục khác.
Đòng thời, đối với điều khoản chuyển tiếp, đề nghị nghiên cứu quy định theo hướng các hồ sơ đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hợp lệ trước thời điểm luật có hiệu lực vẫn tiếp tục được giải quyết theo quy định hiện hành; chỉ áp dụng quy định mới đối với các hồ sơ phát sinh sau thời điểm luật có hiệu lực. Theo đại biểu, cách tiếp cận này sẽ bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, đồng thời duy trì tính ổn định và khả năng dự báo của môi trường pháp lý.
Đại biểu Nguyễn Hoàng Hà cho rằng, nếu tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng chỉ duy trì điều kiện đầu tư kinh doanh ở những lĩnh vực thật sự cần thiết, kiểm soát chặt việc phát sinh "giấy phép con", tăng cường hậu kiểm trên nền tảng số và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, luật sẽ tạo bước đột phá trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân.
Đối với quy định cấm kinh doanh khí N2O (khí cười), đại biểu đồng tình với chủ trương nhưng cho rằng việc quản lý theo mục đích sử dụng sẽ gặp khó khăn trong thực tiễn. Bởi cùng một loại khí có thể được sử dụng trong y tế, công nghiệp, chế biến thực phẩm hoặc nghiên cứu khoa học, trong khi tại thời điểm giao dịch, người bán rất khó xác định mục đích sử dụng thực tế của người mua.
Vì vậy, đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung cơ chế quản lý đồng bộ toàn bộ chuỗi cung ứng khí N2O, từ khâu sản xuất, nhập khẩu, phân phối, vận chuyển đến sử dụng; đồng thời quy định rõ đối tượng được phép mua, trách nhiệm của đơn vị sản xuất, phân phối, cơ chế lưu giữ thông tin giao dịch, truy xuất nguồn gốc và tăng cường hậu kiểm. Theo đại biểu, đây là giải pháp giúp bảo đảm tính khả thi của chính sách và hạn chế tình trạng lợi dụng để lách luật.