Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII vừa khép lại mang theo một thông điệp mạnh mẽ từ Chính phủ: Hoạt động khởi nghiệp học đường phải đi từ ý tưởng ra thị trường, tuyệt đối chống hình thức. Để hiện thực hóa mục tiêu khởi nghiệp học đường này, dự án Tiên Ngân Sâm của các em học sinh vùng cao Bắc Hà (tỉnh Lào Cai) chính là một minh chứng sống động và thuyết phục nhất.

Vượt qua hàng trăm đối thủ nặng ký ở khắp mọi miền đất nước, 5 học sinh người Mông lớp 9 ở Bắc Hà đã giành giải Ba toàn quốc với thương hiệu Tiên Ngân Sâm. Hành trình khởi nghiệp học đường của các em là một câu chuyện truyền cảm hứng sâu sắc.

Dự án Tiên Ngân Sâm và tư duy đột phá trong khởi nghiệp học đường

Tên gọi Tiên Ngân Sâm là tư duy ghép chữ rất thông minh của các em học sinh lớp 9: "Tiên" trong Lạc Tiên, "Ngân" trong Kim Ngân, và "Sâm" trong Đảng Sâm. Hoạt động khởi nghiệp học đường với những đứa trẻ vùng cao không bắt nguồn từ lý thuyết vĩ mô, mà nảy mầm từ chính gian bếp đượm khói của đồng bào mình.

Em Giàng Quỳnh Trang, Trưởng nhóm dự án khởi nghiệp học đường chia sẻ: "Chúng em quan sát từ ông bà ạ. Nhà chúng em có trồng hoa kim ngân và hoa lạc tiên thì chúng em thấy ông bà rất hay pha uống thuần. Nên chúng em đã lên ý tưởng, kết hợp hai vị dược liệu này với ba vị dược liệu khác để thành một loại trà và cân chỉnh cho hợp lý nhất".

Sự "hợp lý" trong mô hình khởi nghiệp học đường này chính là việc các em mang nguyên liệu đi xét nghiệm tại Viện kiểm nghiệm VNTEST, đồng thời kết nối với Hợp tác xã địa phương để sấy lạnh. Nhóm tung ra 3 dòng sản phẩm, giá từ 50 ngàn đồng một hộp trà đến 250 ngàn đồng một lọ cao. Lịch trình của các "nhà sáng lập nhí" trong dự án Tiên Ngân Sâm được tổ chức cực kỳ chuyên nghiệp.

Em Trang hào hứng khoe về thành quả khởi nghiệp học đường của mình: "Việc bán sản phẩm ra thị trường thì chúng em chỉ hoạt động vào thứ 7, chủ nhật trong hai tiếng từ 3 giờ đến 5 giờ, thời gian còn lại dành cho việc học. Bọn em cảm thấy làm dự án khởi nghiệp học đường này có tư duy thông minh hơn và đỡ được việc xem điện thoại".

Khởi nghiệp học đường thực chiến: Từ "tâm lý thép" đến những giọt mồ hôi 24/7

Chiến lược bán hàng của nhóm Tiên Ngân Sâm là mang trà đến pha và tư vấn trực tiếp cho du khách phương Tây tại sảnh các khách sạn lớn. Nhờ cách làm khởi nghiệp học đường thực chiến như vậy, cô giáo Tô Việt Hưng kể lại, khi mang quân xuống Thủ đô thi đấu, 5 đứa trẻ miền núi đã có một tâm lý thép. Các em tự tin khoe với cô giáo: "Úi giời ôi các cô ơi, các anh chị ở trường chuyên còn đang run bần bật lên, bọn em không run".

Dù không run, nhưng sân chơi khởi nghiệp học đường thực tế luôn khắc nghiệt. Ngay tại phòng thi, các em đã bị Ban giám khảo đưa lên "ghế nóng" đi tìm vốn cho dự án Tiên Ngân Sâm. Giàng Quỳnh Trang kể lại giây phút toát mồ hôi của chặng đường khởi nghiệp học đường: "Ban giám khảo cứ xoáy vào an toàn thực phẩm. Bọn em trả lời là có phiếu kiểm định của VNTEST, có tư vấn chuyên môn của giảng viên đại học và đóng gói ở hợp tác xã. Nhưng giám khảo lại hỏi: Thế lỡ uống vào ngộ độc thì sao? Xong rồi... chúng em không trả lời được".

Chính những câu hỏi xoáy sâu ấy mới là bài học khởi nghiệp học đường đáng giá nhất. Thực tế, từ cuối năm 2025 đến nay, dự án Tiên Ngân Sâm đã bán được 840 sản phẩm, kiếm tiền triệu ngay cả khi mang hàng đi dự thi.

Nhưng đằng sau sự thành công của phong trào khởi nghiệp học đường ấy là một hành trình đẫm mồ hôi và nước mắt. Trong nhóm phát triển Tiên Ngân Sâm, đa phần các em có hoàn cảnh gia đình éo le. Cô giáo Tô Việt Hưng nghẹn ngào chia sẻ về chặng đường khởi nghiệp học đường gian nan: "Có bạn bố mẹ bỏ đi từ lúc 2 tuổi, có bạn bố mẹ đi làm ăn xa vì nhà cửa hỏng sau bão Yagi. Không có phụ huynh đồng hành, nhưng các con rất nghị lực. Hai cô gần như đồng hành với các con 24/24 trong dự án khởi nghiệp học đường này. Lo ăn uống, ngủ nghỉ, đưa đón, thay bố thay mẹ tuần nào cũng rền rã".

Vượt lên nghịch cảnh, trái ngọt lớn nhất của dự án khởi nghiệp học đường không chỉ là giải thưởng. Nhờ Tiên Ngân Sâm, cả 5 em đều được tuyển thẳng vào trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh. Cô Nguyễn Minh Châu, Hiệu trưởng nhà trường khẳng định dự án khởi nghiệp học đường này sẽ không cất vào tủ kính: "Trường chúng tôi có kế hoạch tiếp tục duy trì sản phẩm Tiên Ngân Sâm bán trên thị trường, và sẽ tham mưu với địa phương để nâng lên thành sản phẩm OCOP".

Từ những bông hoa dại dưới tán rừng, những học trò vùng cao đã pha chế thành công tách trà khởi nghiệp học đường mang đậm ý chí vươn lên. Dự án Tiên Ngân Sâm chứng minh rằng thế hệ học sinh Việt Nam mới đang dần hiện hình: Giữ trọn bản sắc quê hương, nhưng cực kỳ tự tin thực hiện khởi nghiệp học đường và sẵn sàng chinh phục thị trường.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu động viên, khuyến khích học sinh, sinh viên khởi nghiệp

VOV.VN - Nói về khởi nghiệp trong nhà trường, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị Bộ GD-ĐT cần tập trung đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách làm, cần lấy kết quả thực chất, lấy số lượng sản phẩm, dự án đi vào thị trường, số doanh nghiệp được hình thành và khả năng thương mại hóa làm thước đo chủ yếu.