Giữ gìn bản sắc, di sản trong tầm nhìn đô thị mới tại Bắc Ninh, Quảng Ninh

Phát triển mạnh nhưng không đánh mất bản sắc

Tại phiên thảo luận về việc thành lập TP Quảng Ninh và TP Bắc Ninh, các đại biểu Quốc hội cơ bản thống nhất với chủ trương của Chính phủ, đồng thời đặt ra yêu cầu về một mô hình phát triển mới, trong đó quy mô kinh tế không phải là thước đo duy nhất.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh) cho rằng, việc thành lập hai thành phố sẽ mở ra không gian phát triển mới, song Quảng Ninh và Bắc Ninh cần chuẩn bị kỹ lưỡng để quá trình chuyển đổi mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp.

Quảng Ninh là trung tâm kinh tế biển hiện đại mang tầm quốc tế, đồng thời là trung tâm du lịch có thương hiệu với Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long. Địa phương có bờ biển dài, nhiều cảng biển nước sâu, là cửa ngõ kết nối liên quốc gia và liên kết vùng.

Quảng Ninh cần tiếp tục phát huy những lợi thế này, nhất là phải giữ gìn Di sản thiên nhiên thế giới. Quảng Ninh có quy mô kinh tế khoảng 14 tỷ USD, đứng thứ 7 cả nước; GDP bình quân đầu người đứng đầu cả nước; thu ngân sách trên 86.000 tỷ đồng. Đặc biệt, năm 2025, Quảng Ninh có tốc độ tăng trưởng 11,89%, cao nhất cả nước.

“Nếu có cơ chế tương thích, Quảng Ninh còn có thể phát triển mạnh hơn nữa theo định hướng đô thị biển đảo, biên giới, di sản thành một hệ sinh thái đô thị xanh, văn minh, hiện đại và giàu bản sắc”, đại biểu Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh.

Với Bắc Ninh, đại biểu đánh giá địa phương có vị trí tại cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô Hà Nội, những năm gần đây có bước phát triển ấn tượng trên nhiều lĩnh vực, chuyển dịch cơ cấu theo hướng tích cực, môi trường đầu tư hấp dẫn và quá trình đô thị hóa được đẩy nhanh. Bắc Ninh có quy mô kinh tế gần 19 tỷ USD, hai năm gần đây tăng trưởng trên 10%, thu hút FDI đứng thứ hai cả nước; thu ngân sách đạt trên 120.000 tỷ đồng. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng trưởng liên tục hai con số, nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước.

Bên cạnh những con số về kinh tế, giá trị văn hóa Kinh Bắc là một nguồn lực đặc biệt của Bắc Ninh. Đây là cái nôi của dân ca Quan họ, cùng nhiều di sản văn hóa phi vật thể, di tích lịch sử và bảo vật quốc gia. Vì thế Bắc Ninh cần tiếp tục chuyển những giá trị di sản văn hóa Kinh Bắc thành nguồn lực nội sinh, qua đó thu hút khách du lịch và thúc đẩy tăng trưởng. Đồng thời,  không nên quên thế mạnh về đặc sản nông nghiệp như vải thiều Lục Ngạn, cam, bưởi, dứa và đặc biệt là gà Tiên Yên.

Đặt hai thành phố trong tầm nhìn phát triển vùng

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn) cho rằng, việc thành lập hai thành phố là bước chuyển mạnh mẽ về mô hình quản trị và chất lượng phát triển, đi cùng năng lượng mới, thẩm quyền cao hơn nhưng cũng là trách nhiệm lớn hơn.

Do đó, cần xác định rõ sứ mệnh của hai thành phố và đặt trong một tầm nhìn phát triển vùng. Với Quảng Ninh, đó là hướng tới đô thị biển xanh, thông minh, trung tâm du lịch quốc tế, logistics, kinh tế cửa khẩu; đồng thời giữ vững quốc phòng, an ninh, chủ quyền biên giới, biển đảo và bảo vệ môi trường, di sản. Cần chuyển từ lợi thế thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp công nghệ cao sang năng lực làm chủ công nghệ, nâng tỷ lệ nội địa hóa và phát triển doanh nghiệp trong nước.

Đối với Bắc Ninh, cần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và phát huy văn hóa Kinh Bắc như một nguồn lực nội sinh. Từ thực tiễn Lạng Sơn đề nghị Chính phủ quan tâm hình thành trục liên kết Lạng Sơn - Bắc Ninh - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, từ cửa ngõ giao thương với Trung Quốc đến trung tâm sản xuất công nghệ cao, trung tâm khoa học, công nghệ và dịch vụ, kết nối tới cửa ngõ hàng hải, logistics và kinh tế biển.

“Liên kết vùng không chỉ là giao thông mà phải là đồng bộ hạ tầng số, hệ thống logistics, chuỗi cung ứng và đào tạo nhân lực. cần có cơ chế điều phối liên tỉnh đủ hiệu lực, chuẩn hóa các chỉ số từ dữ liệu, cửa khẩu đến cảng biển, qua đó giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn vùng. Sức lan tỏa của hai thành phố, theo đại biểu, không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế mà còn bằng cơ hội phát triển tạo ra cho các địa phương lân cận.”, đại biểu Ân nhấn mạnh.

Thành phố hiện đại trước hết phải vì chất lượng sống người dân

Cùng với yêu cầu phát triển kinh tế, các đại biểu đặc biệt lưu ý những tác động trực tiếp đến đời sống người dân khi Bắc Ninh và Quảng Ninh chuyển sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, người dân rất vui khi địa phương lên thành phố nhưng cũng có những lo lắng khi phải điều chỉnh giấy tờ, thủ tục hành chính và các giấy tờ pháp lý. Do đó, hai địa phương cần làm tốt công tác truyền thông, tích cực hỗ trợ người dân và doanh nghiệp khi cần thiết, kể cả ngoài giờ hành chính và miễn phí thủ tục.

Đồng thời, trong quá trình đô thị hóa những vấn đề thường phát sinh như ùn tắc giao thông, nhà ở xã hội, quá tải bệnh viện, trường học, rác thải, nước thải và an ninh trật tự. Vì vậy, Quảng Ninh và Bắc Ninh cần sớm rà soát, điều chỉnh quy hoạch với những tiêu chí, tiêu chuẩn cao hơn; đặc biệt chú trọng quy hoạch kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, bảo đảm kết nối giữa các động lực tăng trưởng.

“Thông thường khi lên thành phố trực thuộc Trung ương thì giá cả sinh hoạt sẽ tăng lên, chi phí sản xuất thường có xu hướng tăng, kể cả tiền thuê mặt bằng, tiền đất, vì vậy phải có kế hoạch để ổn định giá cả, đảm bảo đời sống nhân dân tốt hơn”, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị.

Ở góc độ quản trị, đại biểu Nguyễn Đặng Ân đề nghị, tổ chức chính quyền đô thị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, không tăng thêm lớp biên chế, thủ tục và chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Các điều khoản chuyển tiếp cần bảo đảm bộ máy và dịch vụ công hoạt động liên tục. Chính sách đối với xã biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và các khu vực đặc thù cần được kế thừa đầy đủ, không để khoảng trống pháp lý.

Hai thành phố vẫn còn những địa bàn khó khăn, vì vậy cần ưu tiên hạ tầng thiết yếu, sinh kế, giáo dục, y tế; đồng thời kiểm soát chênh lệch giữa khu vực đô thị, vùng động lực với miền núi, biên giới, hải đảo.

“Một thành phố hiện đại không chỉ ở quy mô kinh tế, hạ tầng mà trước hết ở chất lượng phát triển, quản trị, môi trường sống và sự hạnh phúc của nhân dân”, đại biểu Nguyễn Đặng Ân nhấn mạnh.

Đường Hoa, Quảng Ninh đón nhận Bằng công nhận Cây chè Di sản

VOV.VN - Đường Hoa đón nhận Bằng công nhận Cây chè Di sản Việt Nam cho 2 cây chè cổ khoảng 120 năm tuổi, mở hướng xây dựng vùng chè di sản.