Nhiều ngành tỷ USD kiến nghị gỡ nút thắt

Đại diện Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) cho biết, năm 2025, ngành gỗ đạt kim ngạch xuất khẩu 17,2 tỷ USD, xuất siêu hơn 14 tỷ USD, tạo việc làm cho khoảng 500.000 lao động và đứng thứ 6 trong nhóm hàng xuất khẩu chủ lực.

Tuy nhiên, 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ chỉ đạt 5,8 tỷ USD, tăng nhẹ 0,8%, riêng sản phẩm gỗ giảm 4,6%, cho thấy sức mua tại các thị trường lớn suy giảm. Hiệp hội kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về đất đai, môi trường, thuế, hải quan; hỗ trợ xúc tiến thương mại, vốn ưu đãi, chuyển đổi số và xây dựng bản đồ số rừng trồng.

Trong khi đó, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 3,7 tỷ USD, tăng gần 15% và có thể vượt 12 tỷ USD cả năm nếu khó khăn được tháo gỡ. Tuy nhiên, ngành đang chịu áp lực từ thủ tục hành chính sau phân cấp, nguy cơ chậm thông quan, phát sinh chi phí, cùng các rào cản thương mại từ Hoa Kỳ và châu Âu như chống bán phá giá, chống trợ cấp, IUU và thẻ vàng.

“Riêng mặt hàng tôm xuất khẩu mỗi năm mang về hơn 4 tỷ USD, nhưng hiện đang cùng lúc chịu sức ép từ nhiều biện pháp thương mại của Hoa Kỳ như chống bán phá giá, chống trợ cấp, điều tra Mục 301 và thuế đối ứng. Vì vậy, ngành thủy sản mong Chính phủ tiếp tục quan tâm, hỗ trợ công tác thị trường và đấu tranh thương mại quốc tế. Đặc biệt, ngày 8/5 là hạn cuối Việt Nam nộp hồ sơ trả lời phía Hoa Kỳ trong vụ điều tra chống trợ cấp, kỳ vọng sẽ giảm bớt các áp lực đối với ngành tôm trong thời gian tới.”, ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký VASEP cho biết thêm.

Các ngành hàng nông sản chủ lực khác ở nhóm kim ngạch xuất khẩu cao cũng ghi nhận tăng trưởng nhưng đối mặt nhiều sức ép. Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT) cũng cho biết, xuất khẩu 4 tháng đạt gần 2,06 tỷ USD, song còn thiếu vùng nguyên liệu đạt chuẩn, bảo quản sau thu hoạch hạn chế, chi phí logistics cao, Hiệp hội kiến nghị được hỗ trợ mở rộng vùng trồng, đầu tư kho lạnh, chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc.

Ngành hồ tiêu, gia vị chịu áp lực cạnh tranh, tiêu chuẩn chất lượng ngày càng khắt khe, cần hỗ trợ mở rộng thị trường và phát triển nguyên liệu bền vững. Ngành lúa gạo dù xuất khẩu lớn nhưng giá giảm, nông dân thu nhập thấp, cần hỗ trợ kho trữ, tín dụng và đẩy mạnh Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao. Ngành điều, cà phê đối mặt biến động thị trường, chi phí logistics, tín dụng và tiêu chuẩn xanh; kiến nghị hỗ trợ vốn, chuyển đổi số, tài chính xanh, chế biến sâu và mở rộng thị trường.

“Cộng đồng doanh nghiệp của ngành chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực thương mại nên rất nhạy cảm với biến động thị trường và các yêu cầu mới từ đối tác, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Vì vậy, hiệp hội kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành sớm có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó các tranh chấp thương mại mới. Nếu trước đây tranh chấp chủ yếu xoay quanh chất lượng hàng hóa hay thanh toán, thì trong thời gian tới có thể xuất hiện nhiều tranh chấp liên quan đến dữ liệu số, tài sản số và quyền sở hữu”, ông Bạch Thanh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam kiến nghị. 

Các hiệp hội khác khi kiến nghị đều chung nhận định, trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động, việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, thị trường, nguồn vốn và chuyển đổi xanh sẽ quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng bứt phá.

74 tỷ USD và nền tảng dài hạn

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, năm 2026 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng 3,7 - 4% và kim ngạch xuất khẩu 74 tỷ USD trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, rào cản thương mại gia tăng, trong nước còn nhiều hạn chế về hạ tầng, logistics, vùng nguyên liệu và thể chế.

Phó Thủ tướng khẳng định nông nghiệp là trụ đỡ của nền kinh tế, gắn với sinh kế của gần 62% dân số nông thôn. Vì vậy, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương tháo gỡ ngay các điểm nghẽn trong tháng 5/2026, nhất là thủ tục hành chính, đất đai, thuế, tín dụng, logistics, kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc, cấp mã số vùng trồng, vùng nuôi; không để tình trạng hội nghị xong rồi vướng mắc vẫn tồn tại.

Về lâu dài, ngành nông nghiệp phải cơ cấu lại sản xuất gắn với thị trường, quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung, tăng liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, đẩy mạnh chế biến sâu để nâng giá trị gia tăng, khắc phục tình trạng “được mùa mất giá”. Đồng thời giữ vững các thị trường truyền thống, mở rộng sang Trung Đông, châu Phi, Mỹ Latinh; đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, kho bãi, logistics, hạ tầng số và cơ sở dữ liệu phục vụ truy xuất.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu nâng chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, phát thải, chống phá rừng, IUU, an toàn thực phẩm; tăng dự báo thị trường, cảnh báo sớm rủi ro, hỗ trợ tín dụng, lưu kho, vận chuyển; sớm sửa đổi Nghị định 57, nghiên cứu gói lãi suất; hỗ trợ tạm trữ lúa gạo và siết chặt thanh tra, xử lý nghiêm gian lận thương mại, giả mạo xuất xứ…

“Các địa phương cần đẩy mạnh hơn nữa cải cách thủ tục hành chính, thực hiện quyết liệt việc phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, nhất là khi nhiều thẩm quyền đã được giao mạnh về cơ sở. Cùng với việc tạo điều kiện thông thoáng cho người dân, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, các địa phương cũng phải tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm những hành vi vi phạm, gây phiền hà, gian lận thương mại, giả mạo xuất xứ, cạnh tranh không lành mạnh hay vi phạm các quy định về chất lượng. Tức là vừa phải mở đường cho phát triển, vừa phải siết chặt kỷ luật, kỷ cương để bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng”, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chỉ đạo.

Xe container chở sầu riêng ùn ứ ở Dầu Giây: Chính quyền khẩn cấp giải tỏa

VOV.VN - Chiều 6/5, lực lượng Công an phường Dầu Giây, TP Đồng Nai và các đơn vị liên quan đã phối hợp, hướng dẫn đưa các xe container chở sầu riêng vào bên trong bến xe Dầu Giây, giải tỏa ùn ứ khu vực phía bên ngoài bến.