Hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ: Giảm thuế phải đi cùng giảm chi phí tuân thủ
VOV.VN - Đề xuất giảm 30% thuế cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp doanh thu đến 10 tỷ đồng được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, giảm thuế cần đi cùng đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ.
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp. Theo Bộ Tài chính, việc xây dựng dự thảo nghị quyết nhằm khuyến khích, tạo điều kiện để hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển trong bối cảnh hiện nay, đồng thời phù hợp với khả năng cân đối ngân sách nhà nước.
Theo dự thảo, hộ và cá nhân kinh doanh cư trú có tổng doanh thu năm 2026, 2027 đến 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của từng năm. Doanh nghiệp có tổng doanh thu mỗi năm đến 10 tỷ đồng cũng được giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong hai năm này.
Cơ quan soạn thảo nhận định, việc giảm thuế sẽ giúp hộ, cá nhân kinh doanh giữ lại một phần thu nhập để tái đầu tư, mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng cuộc sống, đồng thời tăng tiêu dùng và tích lũy.
Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, chính sách sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất - kinh doanh, tăng khả năng phục hồi, mở rộng hoạt động, tạo điều kiện điều chỉnh giá bán và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Giảm thuế, thêm nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh
Theo ghi nhận của phóng viên, điều cộng đồng hộ kinh doanh, doanh nghiệp quan tâm không chỉ là tỷ lệ giảm thuế, mà còn là cách thức hỗ trợ. Trong khi các chương trình tín dụng hay ưu đãi thường cần thời gian triển khai, việc giảm trực tiếp số thuế phải nộp có thể giúp nguồn tiền ở lại ngay với cơ sở kinh doanh, bổ sung vốn lưu động và trang trải các khoản chi phí thường xuyên.
Là chủ một hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống tại Hà Nội, chị Nguyễn Hương Trà cho biết, doanh thu của quán khoảng 200-250 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, sau khi trừ tiền thuê nhà, nguyên liệu, điện nước và tiền công nhân viên, số tiền còn lại không nhiều.
“Nhìn doanh thu thì tưởng là lớn, nhưng sau khi trừ tiền nguyên liệu, tiền thuê nhà, điện, nước, gas, tiền trả nhân viên rồi đủ thứ chi phí đều tăng tính ra lãi cũng chẳng được bao nhiêu”, chị Trà nói.
Theo chị, nếu chính sách thuế có mức hỗ trợ phù hợp với những hộ kinh doanh quy mô nhỏ, phần tiền giữ lại được sẽ giúp cửa hàng có thêm nguồn để duy trì hoạt động.
“Chúng tôi không ngại đóng thuế, nhưng mong mức thuế sát với thực tế kinh doanh hơn. Thủ tục cũng nên đơn giản, vì hộ gia đình làm gì có kế toán để xử lý giấy tờ”, chị Trà chia sẻ.
Trong khi đó, chị Lê Thị Mai, chủ một cửa hàng quần áo vừa bán trực tiếp vừa bán trên sàn thương mại điện tử tại Hà Nội cho biết, doanh thu từ các đơn hàng không phản ánh hết số tiền thực tế mà người bán thu về.
“Mỗi đơn hàng bán ra còn phí sàn, phí vận chuyển, tiền quảng cáo, đóng gói. Khách không nhận hàng thì mình còn mất thêm chi phí. Có tháng doanh thu tăng nhưng tiền lãi lại không tăng bao nhiêu”, chị Mai cho hay.
Theo chị, điều các hộ kinh doanh cần không chỉ là giảm thuế mà còn là cách làm thủ tục đơn giản hơn.
“Cái gì có thể tự động thì nên tự động hết. Hộ kinh doanh chỉ cần nhập số liệu bán hàng, mua hàng, còn hóa đơn, kê khai thuế có thể tự tính thì sẽ đỡ rất nhiều”, chị Mai nói.
Ở quy mô doanh nghiệp, ông Trần Quốc Hùng, chủ một doanh nghiệp sản xuất nội thất có khoảng 15 lao động tại Hà Nội cho biết, phần khó nhất với doanh nghiệp nhỏ là xoay tiền giữa các khoản chi thường xuyên và nhu cầu đầu tư.
“Tiền về đến đâu phải chia ra trả tiền gỗ, tiền công nhân, điện, vận chuyển rồi mới tính đến chuyện mua máy mới. Muốn đầu tư thêm cũng khó vì tiền để dành không được bao nhiêu”, ông Hùng nói.
Theo ông, nếu giảm được một phần thuế và chi phí làm thủ tục, doanh nghiệp có thể giữ lại khoản tiền này để đầu tư trở lại sản xuất.
“Với doanh nghiệp nhỏ, vài chục triệu đồng cũng đáng kể. Có thêm tiền là có thể mua một thiết bị, sửa lại xưởng hoặc nhận thêm đơn hàng. Chứ cứ làm xong lại hết vốn thì rất khó lớn lên”, ông Hùng chia sẻ.
Ông cho rằng, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ nên hướng đến việc giúp doanh nghiệp có thêm nguồn tiền thực tế để duy trì và mở rộng sản xuất, tuy nhiên, bên cạnh việc giảm thuế, cơ quan quản lý cũng cần nghiên cứu cơ chế quản lý phù hợp hơn đối với doanh nghiệp siêu nhỏ nhằm giảm chi phí tuân thủ và tạo điều kiện để doanh nghiệp tập trung cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Giảm thuế thôi chưa đủ, hộ kinh doanh cần nhẹ gánh thủ tục
Trao đổi với phóng viên Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn thuế Keytas cho rằng, đây là chủ trương rất kịp thời trong bối cảnh doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đang gặp nhiều khó khăn, thậm chí phải thu hẹp hoạt động. Ưu điểm lớn nhất của dự thảo là chính sách hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đến người nộp thuế.
“Đây là hình thức hỗ trợ trực tiếp bằng tiền. Người nộp thuế có thể giảm ngay nghĩa vụ thuế trong quá trình thực hiện nghĩa vụ với ngân sách, qua đó có thêm nguồn lực để duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh”, ông Tuấn đánh giá.
Trong khi nhiều chính sách hỗ trợ khác cần thời gian để triển khai hoặc phải chờ một thời gian mới phát huy hiệu quả, việc giảm trực tiếp số thuế phải nộp tạo ra tác động gần như ngay lập tức đối với dòng tiền của doanh nghiệp và hộ kinh doanh.
“Người nộp thuế dễ dàng nhận thấy hiệu quả của chính sách. Nếu được thông qua, doanh nghiệp và hộ kinh doanh có thể giảm ngay 30% số thuế phải nộp khi thực hiện tạm nộp từ kỳ tính thuế quý III/2026, thay vì phải chờ quyết toán cuối năm”, ông Lê Văn Tuấn phân tích.
Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh vẫn chịu áp lực từ giá nguyên liệu, chi phí đầu vào tăng và sức mua thị trường chưa phục hồi hoàn toàn, ông Tuấn cho rằng, việc giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp sẽ giúp các doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng có thêm nguồn lực để đầu tư và phục vụ hoạt động kinh doanh.
Tuy nhiên, với hộ, cá nhân kinh doanh, bài toán được quan tâm nhiều hơn lại nằm ở chi phí tuân thủ. Đây là khoản chi có thể tạo áp lực đáng kể đối với những cơ sở kinh doanh quy mô nhỏ.
“Điều hộ, cá nhân kinh doanh cần là giảm mạnh chi phí tuân thủ đến mức phù hợp với năng lực của mình”, ông Tuấn nói.
Dù vậy, việc giảm mạnh chi phí tuân thủ không thể thực hiện ngay trong thời gian ngắn. Theo vị chuyên gia, quá trình này cần thời gian nghiên cứu, đánh giá và đúc rút kinh nghiệm từ thực tế triển khai các chính sách thuế hiện hành.
“Do đó, việc giảm thuế phải nộp có thể được xem là một biện pháp hỗ trợ gián tiếp đối với chi phí tuân thủ mà doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh đang phải đối mặt”, ông Tuấn phân tích.
Để chính sách thực sự góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, ông Tuấn cho rằng, mức hỗ trợ cần đủ lớn để người nộp thuế có thể cảm nhận rõ tác động.
“Chúng ta cần một mức hỗ trợ đủ lớn, đủ để thấy được tác động từ chính sách. Do đó, có thể cân nhắc nâng ngưỡng doanh thu áp dụng miễn thuế lên 50 tỷ đồng/năm, thay cho đề xuất 10 tỷ đồng hiện tại”, ông Tuấn đề xuất.
Theo ông Tuấn, với ngưỡng doanh thu 50 tỷ đồng/năm, nhóm hộ, cá nhân kinh doanh nhóm 3 - những đối tượng đang chịu nhiều chi phí tuân thủ và cần thời gian để thích nghi - sẽ tiếp tục được hưởng lợi từ chính sách hỗ trợ của Nhà nước.
Về lâu dài, ông Tuấn cho rằng, giảm thuế chỉ là một phần của bài toán. Quan trọng hơn, chính sách cần hướng đến việc giảm mạnh chi phí tuân thủ về mức phù hợp với năng lực của hộ, cá nhân kinh doanh, đồng thời tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định hơn cho doanh nghiệp.
“Đây là điều kiện để người kinh doanh phát triển ổn định, bền vững, đồng thời góp phần hỗ trợ tăng thu ngân sách một cách bền vững”, ông Tuấn nhấn mạnh.