Hướng tới xây dựng hệ sinh thái ngành hàng sầu riêng bền vững
VOV.VN - Sáng 16/8, UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức Diễn đàn “Kết nối sản xuất, tiêu thụ sầu riêng- Hệ sinh thái sầu riêng bền vững”. Diễn đàn tập trung nhận diện những điểm nghẽn trong sản xuất, kiểm soát chất lượng, chế biến, logistics và xuất khẩu, tìm giải pháp tổ chức lại ngành hàng theo hướng nâng cao giá trị bền vững.
Đắk Lắk hiện có khoảng 44.000 ha sầu riêng, sản lượng năm 2026 dự kiến khoảng 500.000 tấn. Sản lượng tăng nhanh nhưng từ xây dựng vùng nguyên liệu, kiểm soát chất lượng, thu mua, chế biến đến xuất khẩu… chưa có sự liên kết chặt chẽ. Trong khi đó, các thị trường nhập khẩu ngày càng đặt ra những yêu cầu cao, đòi hỏi ngành phải tổ chức lại theo hướng nâng cao trách nhiệm của các chủ thể trong chuỗi.
Ông Lê Minh Hoan, Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho rằng, Đắk Lắk cần chuyển từ xây dựng “chuỗi ngành hàng” sang “hệ sinh thái ngành hàng”, với sự tham gia của nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp, nhà khoa học, chuyên gia thị trường, ngân hàng, bảo hiểm và chính quyền. Trong đó, chính quyền giữ vai trò kết nối, dẫn dắt các chủ thể cùng hướng tới mục tiêu xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững ngành hàng sầu riêng.
“Vai trò của chính quyền từ cấp xã trở lên tới cấp tỉnh là kết nối hệ sinh thái vì một sứ mệnh chung là tạo ra thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk và sầu riêng Việt Nam. Chuyển từ tư duy chuỗi ngành hàng sang tư duy hệ sinh thái ngành hàng là một bước ngoặt. Từ chủ thể cốt lõi, trung tâm của hệ sinh thái ngành hàng là chính quyền và ngành chuyên môn cùng chung tay để đưa ngành hàng sầu riêng của chúng ta phát triển bền vững” - ông Hoan nhấn mạnh.
Cùng với tổ chức lại sản xuất, chế biến sâu và đa dạng hóa thị trường được xác định là hướng đi quan trọng để nâng cao giá trị ngành hàng. Bà Ngô Tường Vy, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Chánh Thu cho rằng, Đắk Lắk có thể tận dụng lợi thế về vùng nguyên liệu, quỹ đất và hạ tầng để thu hút đầu tư các nhà máy chế biến, kho lạnh, đồng thời mở rộng thị trường trong nước.
“Tôi mong muốn rằng mỗi một doanh nghiệp khi đến Đắk Lắk đầu tư sẽ gắn liền trách nhiệm đối với việc hỗ trợ địa phương trong tiêu thụ đầu ra. Điều này cần được thực hiện bằng những cam kết cụ thể, sự đồng hành thiết thực giữa chính quyền và người nông dân. Khi mỗi hệ sinh thái đều được vận hành tốt, Đắk Lắk sẽ phát triển rất mạnh mẽ trong thời gian tới” - bà Vy chia sẻ.
Để hệ sinh thái ngành sầu riêng hàng vận hành hiệu quả, các đại biểu đề nghị Đắk Lắk tiếp tục chuẩn hóa vùng nguyên liệu, kiểm soát chặt mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc, kho lạnh và logistics; đẩy mạnh số hóa dữ liệu, ứng dụng công nghệ trong giám sát sản xuất, nhật ký điện tử và truy xuất bằng mã QR.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Võ Văn Hưng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, nhiệm vụ cấp bách của Đắk Lắk và các chủ thể ngành hàng sầu riêng, là triển khai hiệu quả Nghị quyết số 36 của Chính phủ cấp- quản lý mã số vùng trồng sầu riêng, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, phân cấp gắn với trách nhiệm.
Ông Võ Văn Hưng đề nghị: “Chúng tôi đề nghị tinh thần là hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và tổ chức. Trong đó, giảm tiền kiểm và tăng hậu kiểm không có nghĩa là giảm trách nhiệm quản lý, mà phải tăng cường công tác quản lý và có truy xuất nguồn gốc để đưa lại hiệu quả, chất lượng, đưa ra thị trường đáp ứng được các yêu cầu trong thời gian tới".