Thiếu "kim chỉ nam" để nghiên cứu ứng dụng vào sản xuất

Dù đã đạt được nhiều thành tựu trong nghiên cứu và sản xuất, đặc biệt là làm chủ một số công nghệ vaccine thú y, nhưng ngành chăn nuôi Việt Nam vẫn chưa khai thác hết tiềm năng sẵn có. Khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng, cùng với những rào cản về thể chế và tâm lý thị trường, đang khiến nhiều kết quả khoa học chưa thực sự đi vào cuộc sống.

Thực tế cho thấy, bên cạnh những bước tiến về khoa học công nghệ, ngành chăn nuôi vẫn đang đối mặt với hàng loạt “nút thắt” như cơ chế chính sách chưa đồng bộ, khó khăn trong chuyển giao công nghệ và tâm lý “sính ngoại” trong sử dụng sản phẩm trong nước. Những yếu tố này không chỉ làm giảm hiệu quả đầu tư nghiên cứu mà còn ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của toàn ngành.

TS. Nguyễn Thị Hương, Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Thú y Việt Nam cho biết, những năm gần đây ngành thú y đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học công nghệ.

Việt Nam hiện có hơn 100 nhà máy sản xuất thuốc và vaccine thú y đạt tiêu chuẩn GMP, nhiều cơ sở đủ năng lực sản xuất sản phẩm phục vụ phòng, chống dịch bệnh cho cả vật nuôi trên cạn và dưới nước. Không chỉ các viện, trường mà doanh nghiệp cũng đã đầu tư mạnh vào nghiên cứu, từ chọn giống đến quy trình chăn nuôi và kiểm soát dịch bệnh.

Tuy nhiên, theo bà Hương, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là việc chuyển giao kết quả nghiên cứu vào thực tiễn còn hạn chế. Khoảng cách giữa viện, trường và doanh nghiệp vẫn tồn tại, khiến nhiều thành tựu khoa học chưa được khai thác hiệu quả.

Bên cạnh đó, thủ tục hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính và thuế, còn phức tạp, làm giảm thời gian dành cho nghiên cứu của các nhà khoa học.

Đáng chú ý, dù vaccine thú y sản xuất trong nước đã được chứng minh chất lượng và thậm chí xuất khẩu, nhưng vẫn chưa được sử dụng rộng rãi. “Tâm lý sính ngoại” khiến nhiều cơ sở chăn nuôi vẫn ưu tiên vaccine nhập khẩu, làm giảm cơ hội phát triển của sản phẩm nội địa.

Ở góc độ sản xuất, ông Nguyễn Văn Trọng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Trang trại Việt Nam cho rằng, ngành chăn nuôi dù duy trì tăng trưởng 4 - 6%/năm và cơ bản đáp ứng nhu cầu trong nước, nhưng ngành vẫn gặp hạn chế về giống khi chưa chủ động hoàn toàn nguồn giống chất lượng cao

Giá thành sản xuất cao, sức cạnh tranh thấp và dịch bệnh diễn biến phức tạp là những thách thức lớn. Trong khi đó, sản xuất nhỏ lẻ còn phổ biến, liên kết yếu khiến chi phí cao và khó kiểm soát chất lượng. Tuy nhiên, ngành vẫn gặp hạn chế về giống khi chưa chủ động hoàn toàn nguồn giống chất lượng cao

Gỡ “nút thắt” thể chế, tạo động lực cho đổi mới

Theo ông Trọng, chăn nuôi an toàn sinh học là yếu tố then chốt để kiểm soát dịch bệnh, giảm phụ thuộc vào vaccine và kháng sinh. Đồng thời, việc tổ chức sản xuất theo chuỗi khép kín từ đầu vào đến tiêu thụ là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả và giảm chi phí.

Một hướng đi quan trọng khác là phát triển chăn nuôi tuần hoàn, tận dụng chất thải làm tài nguyên, vừa giảm giá thành vừa bảo vệ môi trường. Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao như phân tích và chỉnh sửa gen để nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh.

Ông Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam cho rằng, qua ý kiến từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người chăn nuôi, ngành chăn nuôi hiện cần tập trung tháo gỡ một số hạn chế, đó là:

Các địa phương đã được giao quyền tự chủ khá lớn trong phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có lĩnh vực chăn nuôi và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, cơ chế, chính sách vẫn cần tiếp tục hoàn thiện, tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn để thúc đẩy khoa học công nghệ phát triển.

Cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến đất đai, đầu tư và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Khi những vướng mắc này được tháo gỡ, doanh nghiệp mới mạnh dạn đầu tư, người dân, trong đó có người chăn nuôi, mới yên tâm mở rộng sản xuất.

Thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học công nghệ. Hiện nay, các quốc gia trong khu vực như Trung Quốc đã có những bước tiến rất nhanh về công nghệ chăn nuôi, từ cải tiến giống, ứng dụng công nghệ gen nhằm nâng cao năng suất, đến kiểm soát dịch bệnh và phát triển mô hình chăn nuôi hiện đại.

Bên cạnh đó, cần đặc biệt chú trọng phát triển các chuỗi liên kết khép kín, từ sản xuất đến tiêu thụ - hay nói cách khác là từ trang trại đến bàn ăn. Đây là yếu tố then chốt để nâng cao giá trị gia tăng và bảo đảm tính bền vững cho ngành.

Khoa học công nghệ “kích hoạt” tăng trưởng mới cho ngành chăn nuôi, thú y Việt Nam

VOV.VN - Sáng 28/3, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị Khoa học, Công nghệ Chăn nuôi và Thú y toàn quốc lần thứ nhất, thu hút khoảng 750 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, nhà khoa học, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế tham dự.