Livestream nông sản: Cú hích hay hiệu ứng ngắn hạn?

Hiệu ứng tức thời từ “phiên chợ số”

Trong khuôn khổ Lễ hội và Xúc tiến thương mại Nhãn lồng Hưng Yên năm 2026, hai phiên livestream bán hàng trên nền tảng TikTok diễn ra ngày 7 và 8/8 đã thu hút sự chú ý của đông đảo người tiêu dùng. Riêng tối 7/8, chương trình đã ghi nhận khoảng 50.000 lượt tương tác, hơn 15.000 lượt xem và gần 500 đơn hàng được chốt.

Tương tự, đã có những phiên livestream bán tới hàng chục tấn sầu riêng, vải thiều trong vài giờ nhờ sự tham gia của các nền tảng số và chiến dịch truyền thông mạnh. Những con số này cho thấy khả năng “giải cứu” nhanh đầu ra trong mùa vụ, điều mà kênh phân phối truyền thống khó đạt được.

Không chỉ dừng ở các chiến dịch lớn, mô hình livestream cũng lan xuống cấp cơ sở. Một số địa phương, hợp tác xã hay cá nhân có thể bán hàng nghìn đơn mỗi phiên, thậm chí đạt doanh thu hàng trăm triệu đồng nhờ tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng.

Những con số này phản ánh sức hút nhất định của hình thức bán hàng trực tuyến, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng phổ biến. Không còn phụ thuộc hoàn toàn vào chợ truyền thống hay hệ thống phân phối trung gian, nông sản địa phương có thể tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng thông qua các nền tảng số.

Livestream, với đặc trưng tương tác thời gian thực, “mua ngay - chốt liền”, kích thích nhu cầu tiêu dùng tức thời. Người xem có thể vừa theo dõi quá trình giới thiệu sản phẩm, vừa đặt câu hỏi và nhận phản hồi trực tiếp, từ đó gia tăng niềm tin và quyết định mua hàng nhanh hơn.

Tuy nhiên, mức độ thành công của một phiên livestream không chỉ nằm ở số đơn hàng chốt được. Phần lớn giao dịch diễn ra trong thời gian ngắn, phụ thuộc vào hiệu ứng truyền thông và sự tham gia của các KOL, KOC. Điều này đặt ra vấn đề về tính ổn định của kênh bán hàng này nếu thiếu các yếu tố hỗ trợ như nội dung hấp dẫn, ưu đãi hoặc người dẫn dắt có sức ảnh hưởng.

Ngoài ra, chi phí để duy trì các phiên livestream hiệu quả không hề thấp, từ sản xuất nội dung, vận hành kỹ thuật đến logistics giao hàng. Nếu không được tổ chức bài bản, hoạt động này có thể chỉ mang tính thời điểm, khó trở thành kênh tiêu thụ chủ lực.

Hiệu ứng ngắn hạn và những bài toán chưa có lời giải

Dù mang lại hiệu quả nhanh, không ít ý kiến cho rằng livestream chưa phải “đũa thần” cho bài toán tiêu thụ nông sản.

Trước hết là sự phụ thuộc vào yếu tố truyền thông. Nhiều phiên thành công nhờ có KOLs hoặc người nổi tiếng. Khi thiếu những yếu tố này, lượng người xem và đơn hàng có thể giảm mạnh, cho thấy tính ổn định chưa cao.

Theo T.S Trần Xuân Lượng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và Bất động sản Việt Nam, livestream nông sản hiện nay vẫn mang tính “bùng nổ theo sự kiện” hơn là kênh tiêu thụ ổn định. “Những phiên bán được hàng chục tấn, hàng trăm tấn thường gắn với yếu tố truyền thông hoặc người nổi tiếng. Nếu tách khỏi các yếu tố này, rất khó duy trì lượng đơn đều đặn mỗi ngày. Điều này cho thấy livestream chưa thể thay thế hoàn toàn các kênh phân phối truyền thống”, ông  Lượng nhận định.

Bên cạnh đó, bài toán logistics vẫn là rào cản lớn. Nông sản tươi yêu cầu bảo quản và vận chuyển nhanh, trong khi đơn hàng online lại phân tán, chi phí cao. Nếu khâu này không được đầu tư đồng bộ, chất lượng sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng sẽ khó đảm bảo.

Chuyên gia Hoàng Trọng Thủy cho rằng, thách thức lớn nhất nằm ở khâu hậu cần và chất lượng. Nông sản tươi phụ thuộc nhiều vào vận chuyển và bảo quản, nếu logistics không theo kịp tốc độ bán hàng, rủi ro hỏng hóc và suy giảm chất lượng là rất cao. Khi các khâu thu hoạch, đóng gói, vận chuyển không đồng bộ, thiệt hại không chỉ dừng ở một lô hàng mà còn ảnh hưởng đến uy tín lâu dài.

Một vấn đề khác là tính bền vững. Livestream hiện vẫn mang tính hỗ trợ ngắn hạn, đặc biệt trong các đợt cao điểm thu hoạch. Để duy trì lâu dài, người bán cần xây dựng thương hiệu, tiêu chuẩn chất lượng và hệ thống vận hành chuyên nghiệp-điều mà nhiều hộ nông dân vẫn còn thiếu.

Ngoài ra, niềm tin của người tiêu dùng cũng là yếu tố then chốt. Nếu sản phẩm thực tế không đúng như cam kết trong livestream, uy tín sẽ bị ảnh hưởng, kéo theo nguy cơ mất khách hàng trong tương lai.

Livestream nông sản đang mở ra một hướng đi mới, tạo cú hích rõ rệt trong tiêu thụ và quảng bá sản phẩm. Tuy nhiên, để vượt qua tính chất “phong trào” và trở thành kênh phân phối bền vững, cần một hệ sinh thái đồng bộ từ sản xuất, logistics đến kỹ năng số. Nếu không, những phiên “cháy hàng” ấn tượng có thể chỉ dừng lại ở hiệu ứng ngắn hạn.

Hội Nông dân livestream kết nối thị trường Tết cho nông sản địa phương

VOV.VN - Ngày 13/2, Hội Nông dân và các tổ chức đoàn thể xã Ea Drăng, tỉnh Đắk Lắk tổ chức chương trình livestream bán hàng Tết giúp nông dân địa phương. Chương trình đã thu hút hàng chục nghìn người dùng mạng xã theo dõi, giúp lan toả hình ảnh nông sản địa phương, mở rộng thị trường.