Nghị quyết 57: Chuyển đổi số trong sản xuất, nhà máy thông minh thay đổi cuộc chơi
VOV.VN - Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, mô hình nhà máy thông minh được xem là chìa khóa giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất, tối ưu chi phí và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
“Tái sinh” các nhà máy
Công ty CP Sản xuất và xuất nhập khẩu bao bì Thăng Long là doanh nghiệp chuyên sản xuất các sản phẩm in ấn từ nguyên liệu như giấy và nhựa, chủ yếu cung cấp cho Samsung bao bì và hộp giấy dùng trong đóng gói các sản phẩm điện thoại thông minh.
Dù đã phát triển thành một công ty sản xuất bao bì có doanh thu hàng năm trên 30 tỷ KRW (khoảng 550 tỷ đồng), nhưng Công ty vẫn luôn trăn trở về không ít vấn đề tồn đọng từ quá khứ cần phải giải quyết. Vì tất cả các quy trình, từ vận hành máy in, sản xuất in ấn, quản lý kho, bảo trì thiết bị đều phụ thuộc vào phương pháp thủ công. Toàn bộ các thông tin thu thập được từ các khâu sản xuất đều được ghi tay rồi nhập vào Excel để lưu trữ. Trong khi đó máy in thường hỏng đột ngột gây ra nhiều trở ngại.
Các quy trình không hiệu quả và cho thấy giới hạn trong việc nâng cao năng suất và kiểm soát chất lượng. Điều này cũng trở thành rào cản lớn đối với sự phát triển bền vững của công ty.
Ông Nguyễn Minh Ngọc - Tổng Giám đốc Công ty cho biết, sau khi được Bộ Công thương và Samsung hỗ trợ xây dựng hệ thống sản xuất thông minh tại nhà máy. Đó là hệ thống thu thập, phân tích và quản lý dữ liệu về năng suất sản xuất, tình trạng thiết bị và dòng chảy sản phẩm theo thời gian thực đã được thiết lập. Mọi thiết bị tại các công đoạn đều được trang bị cảm biến hiện đại, qua đó tạo thuận lợi trong việc thu thập và phân tích dữ liệu theo thời gian thực.
Công nghệ tự động hóa cũng được áp dụng vào quản lý chất lượng máy in - tại sản cốt lõi của các công ty in ấn. Bên cạnh đó, một hệ thống giám sát trạng thái thiết bị theo thời gian thực, cảnh báo phát ra khi vượt quá giới hạn cho phép đã được thiết lập, qua đó giúp kiểm tra và phòng ngừa hỏng hóc trước khi phát sinh.
Từ việc quản lý dữ liệu hoàn toàn bằng phương pháp thủ công sử dụng nguồn lực con người, sau khi được hỗ trợ, Bao bì Thăng Long giờ đã số hóa và quản lý các dữ liệu trên phần mềm và hệ thống.
Qua đó, Bao bì Thăng Long đã cắt giảm lượng tiêu thụ năng lượng và tăng cường quản lý ESG (Môi trường, Trách nhiệm xã hội và Quản trị minh bạch). Các thiết bị sẽ tự động tắt nguồn khi không hoạt động, tối ưu hóa việc vận hành máy sấy in, giúp giảm đáng kể mức tiêu thụ điện năng. Quy trình sản xuất cũng được tái cấu trúc để phù hợp với luồng công việc, từ đó nâng cao hiệu suất sản xuất.
“Quan trọng nhất là dự án đã giúp chúng tôi quản lý và loại bỏ được những lỗi bất thường gây ra nhiều thiệt hại lớn cho công ty ở các công đoạn sản xuất. Đây là điều rất quan trọng với công ty trong quá trình phát triển”, ông Nguyễn Minh Ngọc - Tổng Giám đốc Công ty chia sẻ.
Tương tự Công ty CP Sản xuất và xuất nhập khẩu bao bì Thăng Long, Công ty TNHH Xây dựng, Cơ khí và Thương mại Bình Minh (Bình Minh TMC) cũng đã được "tái sinh" nhờ tham gia dự án hỗ trợ phát triển nhà máy thông minh.
Từ một không gian chỉ khoảng 150m² vào năm 2008, Bình Minh TMC hiện đã phát triển thành một doanh nghiệp với quy mô 10.000m² với tổng 320 nhân viên, là đối tác chiến lược chuyên sản xuất các linh kiện, sản phẩm đòi hỏi công nghệ cao và độ chính xác tuyệt đối cung cấp cho Samsung và nhiều tập đoàn toàn cầu tại Việt Nam.
Trước khi tham gia Dự án nhà máy thông minh, Công ty đã thử nhiều cách để giảm tỷ lệ lỗi và tăng năng suất, nhưng hiệu quả mang lại đều không đáng kể. Thay đổi thực sự chỉ đến sau khi áp dụng giải pháp nhà máy thông minh.
Theo đó, các quy trình ghi chép và quản lý thủ công lặp đi lặp lại hằng ngày của Công ty nay đã được số hóa hoàn toàn. Toàn bộ thông tin sản xuất đều có thể kiểm tra theo thời gian thực, giúp giải quyết vấn đề ngay lập tức.
Hệ thống điều hành sản xuất (MES) được áp dụng để theo dõi tiến độ sản xuất theo thời gian thực, điều chỉnh kế hoạch và tình hình thực tế, giúp tối ưu hóa các hoạt động sản xuất, vận hành nhà máy hiệu quả hơn. Tỷ lệ hoạt động của thiết bị đã tăng đáng kể, góp phần tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.
Bình Minh TMC dự kiến doanh thu năm nay sẽ tăng hơn 30% so với năm trước. Hiện tại, Công ty đang tiến hành thử nghiệm chuyển đổi một số dây chuyền sản xuất thành dây chuyền thông minh và có kế hoạch mở rộng áp dụng ra toàn nhà máy.
Cuộc chơi đang thay đổi
Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, mô hình nhà máy thông minh được xem là chìa khóa giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất, tối ưu chi phí và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bám sát Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, ngành nhà máy thông minh và công nghiệp phụ trợ Việt Nam đang đứng trước cơ hội tăng tốc, song cần tháo gỡ các “điểm nghẽn” để phát triển bền vững.
Theo kết quả triển khai thực tế, việc số hóa giúp doanh nghiệp giảm khoảng 25% chi phí bảo trì, tăng năng suất từ 5-10% và nâng khả năng sẵn sàng của máy móc thêm 15%. Trong lĩnh vực kho vận, các giải pháp dữ liệu còn giúp tăng 25% khả năng hiển thị tồn kho theo thời gian thực và giảm khoảng 5% chi phí lưu kho.
Những cải thiện này cho phép doanh nghiệp hoạch định nguồn lực sản xuất chính xác hơn, hạn chế tồn kho dư thừa và nâng cao khả năng phản ứng với biến động thị trường.
Ông Lâm Quang Nam - Phó Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam cho rằng, chuyển đổi số chính là công cụ “bình đẳng hóa” quan trọng giữa các doanh nghiệp. Nếu biết ứng dụng công nghệ đúng vào những “điểm nghẽn” trong vận hành, một nhà máy chỉ có khoảng 200 công nhân vẫn có thể đạt năng suất và chất lượng tương đương một nhà máy quy mô 2.000 lao động. Điều này mở ra cơ hội rất lớn cho khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong ngành sản xuất Việt Nam.
Ông Nam nhấn mạnh, doanh nghiệp không nhất thiết phải đầu tư ngay các hệ thống quy mô lớn, mà có thể bắt đầu từ những bước đi nhỏ, lựa chọn đúng bài toán cần giải quyết và triển khai theo lộ trình khoa học.
Theo ông Võ Xuân Hoài - Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC – Bộ Tài chính), sản xuất thông minh và tự động hóa công nghiệp đang trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu. Sản xuất thông minh đang góp phần thay đổi căn bản phương thức vận hành của các nhà máy, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Cùng với đó, các ngành công nghiệp nền tảng như chuỗi cung ứng thông minh, công cụ dụng cụ và thiết bị phụ trợ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hệ sinh thái sản xuất hiện đại, hỗ trợ các ngành công nghiệp chủ lực phát triển.
Các chuyên gia nhận định, với việc đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh và tăng cường liên kết hệ sinh thái, ngành nhà máy thông minh và công nghiệp phụ trợ Việt Nam có cơ hội bứt phá, từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.