Tài xế tẩy chay Grab: Cơ hội nào cho các hãng xe nội?

Bài toán không chỉ nằm ở chiết khấu

Ông Nguyễn Công Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội cho rằng, việc một bộ phận tài xế Grab tắt ứng dụng có thể tạo ra khoảng trống thị trường trong ngắn hạn. Khi một lượng tài xế giảm hoạt động trên nền tảng, nhu cầu đi lại của khách hàng vẫn còn, tạo dư địa để các doanh nghiệp khác tiếp cận.

Tuy nhiên, theo ông Hùng, khoảng trống này không đồng nghĩa với việc các hãng gọi xe nội sẽ ngay lập tức có thêm thị phần. "Có thể tạo ra khoảng trống thị trường trong ngắn hạn, nhưng để chuyển thành thị phần lâu dài thì các doanh nghiệp nội phải có năng lực đáp ứng khách hàng và giữ chân tài xế. Đây không nên được nhìn nhận đơn thuần là cơ hội do tài xế rời một nền tảng, mà là cơ hội để các doanh nghiệp chứng minh chất lượng dịch vụ và mô hình kinh doanh của mình", ông Hùng nói.

Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội nhận định, làn sóng tẩy chay Grab có thể tạo ra sự dịch chuyển nhất định, nhưng không dễ làm thay đổi nhanh thị trường vì Grab vẫn có lợi thế lớn về thương hiệu, lượng khách, mạng lưới tài xế và công nghệ. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp nội nâng cao năng lực cạnh tranh. Thị phần cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp nào tạo được giá trị tốt hơn cho khách hàng và thu nhập hợp lý, ổn định hơn cho tài xế.

Điểm quan trọng là doanh nghiệp nào có thể đáp ứng tốt nhu cầu đi lại của khách hàng, đồng thời tạo được thu nhập hợp lý và ổn định cho tài xế thì mới có khả năng giữ được thị phần.

Từ thực tế này, ông Nguyễn Công Hùng lưu ý: “Không nên chỉ cạnh tranh bằng tỷ lệ chiết khấu. Điều quan trọng là thu nhập thực nhận của tài xế sau tất cả các khoản phí và chi phí vận hành. Doanh nghiệp có thể xây dựng chính sách phí minh bạch, chia sẻ doanh thu hợp lý và thưởng theo hiệu quả. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng phải có nguồn lực để đầu tư công nghệ, khuyến mại, chăm sóc khách hàng và duy trì bộ máy vận hành. Vì vậy, mức chia sẻ cần bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và tài xế”.

Hãng xe nội có biến được khoảng trống thành thị phần?

Còn chuyên gia Hoàng Trọng Thủy nêu quan điểm: Những biến động giữa nền tảng gọi xe và tài xế cần được nhìn từ đặc điểm của mô hình kinh tế nền tảng, thay vì chỉ tập trung vào tỷ lệ chiết khấu hay mức thưởng.

Theo ông Thủy, mô hình kinh tế của Grab có đặc điểm khác với các mô hình kinh tế truyền thống khi hoạt động quản lý, vận hành chủ yếu dựa trên công nghệ để tạo ra lợi nhuận. Nền tảng nắm quyền kiểm soát dòng tiền và toàn bộ chuỗi phân phối, trong khi người trực tiếp tạo ra doanh thu lại phải chịu phần lớn rủi ro. Điều này tạo ra sự bất bình đẳng trong phân bổ lợi ích, khi người làm ra đồng tiền lại ở vị thế yếu hơn và là lao động phi chính thức.

Nhìn từ vấn đề này, câu chuyện tài xế tắt app không chỉ là một sự việc nhất thời trên thị trường gọi xe. Nó còn cho thấy sự khác biệt về vị trí giữa nền tảng công nghệ và người trực tiếp cung cấp dịch vụ. Theo ông Thủy, điều này cho thấy "tài xế, người đứng đầu chuỗi lại bị thiệt thòi so với người cuối chuỗi là các nền tảng gọi xe".

Trong bối cảnh đó, cơ hội đối với các doanh nghiệp gọi xe nội không chỉ nằm ở việc thu hút những tài xế đang rời một nền tảng. Quan trọng hơn là phải xây dựng được mô hình đủ sức tạo ra lợi ích cho cả ba bên: khách hàng, tài xế và doanh nghiệp.

Phân tích về cơ hội của doanh nghiệp nội, ông Hùng cho hay, doanh nghiệp nội phải xây dựng một hệ sinh thái vận tải công nghệ có lợi thế riêng, kết hợp giữa mạng lưới vận tải, khách hàng, phương tiện và chuyển đổi số. Doanh nghiệp cũng cần được nhìn nhận đúng ở góc độ phải bỏ nguồn lực rất lớn cho khuyến mại, công nghệ, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và bộ máy vận hành. Đồng thời, quan hệ giữa doanh nghiệp và tài xế cần được xây dựng trên nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro cùng chia sẻ.

Khi có những vấn đề về chính sách, các bên cần trao đổi và điều chỉnh phù hợp trên cơ sở đối thoại, thay vì để phát sinh những hành động làm gián đoạn dịch vụ, ảnh hưởng đến khách hàng và hoạt động vận tải. “Một mô hình bền vững phải bảo đảm cả ba yếu tố: khách hàng được phục vụ tốt, tài xế có thu nhập hợp lý và doanh nghiệp có đủ nguồn lực để đầu tư, phát triển lâu dài”, ông Hùng khẳng định.

Làn sóng tẩy chay Grab mở ra một khoảng trống thị phần ngắn hạn, tạo ra cú hích ban đầu cho các doanh nghiệp gọi xe nội. Tuy nhiên, biến động này chỉ thực sự chuyển hóa thành thị phần lâu dài nếu các hãng xe Việt giải quyết được bài toán cốt lõi về mô hình kinh tế nền tảng. Thay vì chỉ cạnh tranh bằng chiết khấu hay khuyến mại, doanh nghiệp nội cần chứng minh năng lực công nghệ, tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng và xây dựng một hệ sinh thái vận tải toàn diện.

Quan trọng hơn, mối quan hệ giữa nền tảng và tài xế phải được đặt trên nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro cùng chia sẻ, tránh tình trạng người trực tiếp tạo ra doanh thu lại chịu nhiều thiệt thòi. Khi giải quyết trọn vẹn bài toán này, các hãng xe Việt mới có thể giữ chân khách hàng, từng bước khẳng định vị thế vững chắc trên thị trường.

Tài xế Grab tắt app: Một cuốc xe, tài xế thực nhận bao nhiêu?

VOV.VN - Từ phản ánh mức khấu trừ 40-46% đến lời kêu gọi tắt app của tài xế Grab, câu hỏi không chỉ là chiết khấu cao hay thấp. Điều cần làm rõ là một cuốc xe được cấu thành từ những khoản tiền nào, khách trả bao nhiêu, nền tảng thu gì và tài xế thực nhận bao nhiêu?