VETC thu phí quản lý: Cần phải có trách nhiệm giải trình với chủ phương tiện

Từ ngày 1/8/2026, VETC áp dụng phí quản lý ví điện tử 6.600 đồng/tháng đối với khách hàng cá nhân và 66.000 đồng/tháng đối với tổ chức, doanh nghiệp. Mức tiền thoạt nhìn chỉ bằng một ly trà đá “có máy lạnh”, nhưng khi nhân với hàng triệu tài khoản, câu chuyện không còn nhỏ như cách đang giải thích với hàng triệu chủ phương tiện. Điều cần làm rõ không phải 6.600 đồng nhiều hay ít, mà là người dân đang trả tiền cho dịch vụ gì và cùng một loại chi phí đã được thanh toán bao nhiêu lần.

Phí trả cho VETC đã nằm trong dòng tiền cao tốc? 

Trao đổi với phóng viên Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV), Tiến sĩ Nguyễn Văn Sơn, chuyên gia kinh tế, cho biết Nghị định 119/2024/NĐ-CP đã thiết lập cơ chế chi trả cho nhà cung cấp dịch vụ thu phí không dừng. Cụ thể, Điều 19 quy định chi phí tổ chức, quản lý, giám sát thu tiền sử dụng đường bộ bao gồm chi phí dành cho nhà cung cấp dịch vụ thanh toán; mức chi phí cụ thể được xác định trong hợp đồng giữa nhà cung cấp và đơn vị quản lý thu.

Theo Điều 17, sau khi đối soát hằng ngày, nhà cung cấp chuyển doanh thu thu tiền sử dụng đường bộ cho đơn vị quản lý thu sau khi trừ chi phí tổ chức, quản lý, giám sát. Như vậy, đây không nhất thiết là một khoản phí riêng được ghi trên vé hoặc hóa đơn của chủ phương tiện, mà là phần chi phí được khấu trừ, thanh toán từ doanh thu thu phí giữa các bên. Thông tư 34/2024/TT-BGTVT tiếp tục thể hiện cơ chế này đối với tiền dịch vụ sử dụng đường bộ: nhà cung cấp chuyển doanh thu cho đơn vị quản lý thu sau khi trừ chi phí dịch vụ thu theo hợp đồng. Riêng phí sử dụng đường cao tốc do Nhà nước đầu tư, Thông tư dẫn chiếu thực hiện theo pháp luật về thu phí sử dụng đường cao tốc. 

Hai văn bản không ấn định một tỷ lệ chung mà VETC được hưởng tại mọi trạm. Muốn xác định chính xác VETC được thanh toán bao nhiêu phải tiếp cận hợp đồng dịch vụ thu và số liệu đối soát của từng dự án. Tuy nhiên, tại những trạm VETC là nhà cung cấp theo hợp đồng, không thể mặc nhiên cho rằng doanh nghiệp đang vận hành hệ thống mà không có cơ chế chi trả.

Điều cần làm rõ là VETC đã được thanh toán bao nhiêu từ doanh thu thu phí và việc thu thêm phí quản lý tài khoản từ chủ xe có dẫn đến tình trạng một dịch vụ phải trả tiền hai lần hay không. Bởi vậy, khi VETC giải thích khoản 6.600 đồng dùng để duy trì hạ tầng công nghệ, xử lý giao dịch, đối soát, bảo mật và kết nối ngân hàng, câu hỏi lập tức xuất hiện: những nội dung nào đã nằm trong chi phí dịch vụ thu phí không dừng được khấu trừ từ doanh thu cao tốc, nội dung nào thực sự thuộc riêng hoạt động ví điện tử? Nếu không bóc tách được, chiếc áo “phí ví điện tử” rất dễ che khuất một khoản chi phí đã được thanh toán dưới tên gọi khác.

Đã trả tiền đi đường, còn phải trả tiền để đưa tiền vào tài khoản

Sự bức xúc của chủ xe không bắt đầu từ ngày 1/8. Năm 2022, báo chí ghi nhận người dùng chuyển 1 triệu đồng từ Agribank vào VETC phải trả 10.000 đồng; chuyển 500.000 đồng mất 5.000 đồng; nạp 200.000 đồng qua MoMo mất 3.000 đồng. Các khoản này có thể do ngân hàng hoặc trung gian thanh toán thu, không nhất thiết chảy trực tiếp vào VETC, nhưng với người sử dụng, đó vẫn là chi phí bắt buộc để đưa tiền vào hệ thống.

Tháng 8/2025, VOV.VN tiếp tục phản ánh trường hợp tài xế nạp tiền mặt qua nhân viên tại trạm BOT bị khấu trừ từ 6% đến 10%. Người dân đưa 500.000 đồng nhưng tài khoản chỉ nhận 470.000 đồng. Việc khoản tiền này có thuộc biểu phí chính thức hay do cá nhân tự thu càng cho thấy hệ thống từng tồn tại khoảng tối cần được làm rõ.

Như vậy, có thời điểm người dân phải trả phí cao tốc, trả thêm chi phí để nạp tiền vào tài khoản; nay lại trả phí hằng tháng để duy trì công cụ dùng thanh toán phí cao tốc. Công nghệ vốn được sinh ra để giảm nhân lực, giảm quầy thu và giảm chi phí vận hành, nhưng chi phí dường như không mất đi. Nó chỉ đổi tên, chuyển chỗ và cuối cùng vẫn tìm được đường cấu ví của chủ xe.

Thu phí kiểu "đánh úp"?

VETC là doanh nghiệp được cấp phép cung ứng ví điện tử nên có quyền ban hành biểu phí theo quy định về thanh toán không dùng tiền mặt. Nhưng quyền ấn định phí không phải tấm giấy thông hành để doanh nghiệp muốn thu thế nào cũng được.

Theo chính biểu phí do VETC công bố, thông tin được đăng ngày 20/7 và có hiệu lực từ ngày 1/8/2026 tức là chưa đầy hai tuần nhiều lái xe cho rằng ví tiền của mình đã bị công ty thu phí "đánh úp".

Anh Nguyễn Thành Công một lái xe tuyến Bắc  -  Nam chia sẻ: "Với một dịch vụ gắn chặt với khả năng lưu thông trên cao tốc, việc đưa ra thông báo rồi tự động khấu trừ không thể được xem là đã hoàn tất trách nhiệm minh bạch với người tiêu dùng, và không thể đồng nghĩa với việc thu tiền ngay lập tức từ ví của chúng tôi". 

Ông Nguyễn Quang Phú, một chủ phương tiện giao thông, phản đối việc thu phí quản lý tài khoản: “Có những xe cả năm mới qua trạm thu phí một lần, nhưng tháng nào chủ xe cũng bị trừ tiền. Trong khi đó, tài khoản giao thông và thiết bị đi kèm được lập ra để phục vụ chính hoạt động thu phí không dừng. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ phải có trách nhiệm bảo trì, nâng cấp hệ thống của mình, không thể đẩy chi phí này sang người sử dụng. Cũng như các nhà mạng viễn thông phải liên tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng từ 2G lên 3G, 4G rồi 5G. Người dân mua SIM, nạp tiền, sử dụng hết thì nạp tiếp, đâu phải trả thêm một khoản phí quản lý hay phí bảo trì tài khoản hằng tháng”.

Theo công bố của VETC, ứng dụng hiện có khoảng 4,3 triệu khách hàng, trong đó 3 triệu người sử dụng ví. Nếu cả 3 triệu ví đều bị thu 6.600 đồng mỗi tháng, nguồn thu lý thuyết sẽ lên tới 19,8 tỷ đồng/tháng, tương đương 237,6 tỷ đồng/năm. Phép nhân này cho thấy 6.600 đồng không hề là khoản tiền “nhỏ lẻ” khi được thu trên quy mô hàng triệu người dùng. Một nguồn thu hàng trăm tỷ đồng không thể được hợp thức hóa bằng một thông báo đơn phương, mà phải được giải trình minh bạch về căn cứ thu, cơ chế hình thành giá, chi phí thực tế và chịu sự kiểm toán, giám sát tương xứng.

Vụ VETC khấu trừ 10% khi nạp tiền: Phản hồi bất nhất và còn nhiều góc khuất

VOV.VN - Sau khi Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam đăng tải bài viết phản ánh về việc người dân bị thu phí nạp tiền lên tới 10% khi sử dụng hệ thống thu phí không dừng VETC, đơn vị vận hành đã chính thức lên tiếng, nhưng bất nhất và không nhận trách nhiệm.