Logistics thông minh là "mắt xích" giúp doanh nghiệp giảm chi phí

Logistics ngày càng khẳng định vai trò là ngành dịch vụ quan trọng, có chức năng kết nối sản xuất, thương mại, xuất nhập khẩu và lưu thông hàng hóa. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, yêu cầu đối với ngành logistics Việt Nam không chỉ là phát triển nhanh mà còn phải hiện đại, hiệu quả, xanh, thông minh và kết nối sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thể chế logistics đã đến lúc thay đổi

Từ nhiều năm nay, vấn đề vướng mắc tại các DN logistics vẫn chưa được hóa giải, đó chính là vấn đề tương tác cùng nhau trong một lĩnh vực chung, thường các DN vẫn mạnh ai nấy làm và chưa hoạt động theo mô hình phối hợp. Ngay trong việc nạo vét luồng tuyến ra vào các cảng biển, mặc dù có đơn vị đảm trách nhưng để xử lý chất nạo vét đi đâu, khi nào vẫn chưa có sự thống nhất từ Bộ, ngành tới các địa phương.

Như đơn cử của ông Ngô Khắc Lễ, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), việc chờ đợi đổ được lượng chất thải khi nạo vét luồng tuyến là cả một quá trình nhiều năm nay chưa được giải quyết thỏa đáng, trong khi luồng tuyến ra vào cảng luôn được bồi đắp, ảnh hưởng rất lớn đến việc lưu thông của tàu thuyền ra vào cảng, từ đó làm cản trở “dòng chảy” logistics.

“Logistics là dịch vụ đặc thù cần tốc độ nhanh và giá cả hợp lý, nhưng dịch vụ chậm trễ do hạ tầng kém đã dẫn đến giảm khả năng cạnh tranh của các DN. Trong khi đối tác cần thời gian giao hàng nhanh để đáp ứng yếu cầu của khách hàng, tăng chu kỳ quay vòng vốn, nhưng chỉ vì luồng tuyến khiến các DN logistics không đáp ứng được về thời gian đã gây ra thiệt hại thấy ngay trước mắt”, ông Lễ nêu.

Khẳng định logistics là mắt xích kết nối giữa vùng sản xuất, với vùng tiêu thụ, giữa các DN sản xuất và phân phối, bà Nguyễn Thanh Hương, Phó Trưởng phòng Hạ tầng thương mại, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho rằng, thể chế logistics cần có sự thay đổi, không nên quản lý theo từng khâu, cần nhìn nhận theo dòng hàng hóa và trong chuỗi cung ứng.

Bởi nếu nhìn từ góc độ độ thị trường, ngày nay logistics không chỉ đơn thuần là vận chuyển, lưu kho mà đã trở thành 1 phần không thể thiếu của lưu thông và phân phối hàng hóa. Vấn đề là làm sao để hàng hóa đi đến đúng thị trường, đúng thời điểm với chi phí hợp lý mà vẫn bảo đảm được chất lượng.

“Những hoạt động như chia chọn, giao hàng chặng cuối ngày càng trở thành một phần không thể thiếu của hệ thống phân phối hàng hóa. Nếu mà logistics tốt thì hàng hóa sẽ được bảo quản tốt, giữ chất lượng và giúp điều tiết cung cầu từ những nơi dư cung sang với những nơi thiếu hàng một cách nhanh chóng nhất. Từ thực tế đó, cách tiếp cận về thể chế logistics cũng cần phải có sự thay đổi, không nên quản lý theo từng khâu, cần nhìn nhận theo dòng hàng hóa và trong chuỗi cung ứng”, bà Hương nói.

Hướng tới luật hóa về logistics

Sau nhiều năm triển khai Nghị định số 163/2017/NĐ-CP về kinh doanh dịch vụ logistics, cùng sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, xanh hóa, số hóa, trung tâm logistics và các mô hình dịch vụ mới, nhiều vấn đề đang đặt ra đối với hệ thống pháp luật liên quan.

Có thể chỉ ra như Nghị định 163 hiện tại đang phân loại thành 17 nhóm dịch vụ logistics đang có sự vênh so với cách phân loại trên thế giới. Cùng đó, các điều kiện kinh doanh dịch vụ theo Nghị định 163 đến nay cũng bộc lộ những hạn chế, những vướng mắc so với các luật mới như Luật Đầu tư, nên cần có sự điều chỉnh để đồng bộ giữa các quy định pháp luật với nhau.

Từ thực tế này, để hướng tới hệ thống logistics thông minh trong giai đoạn mới, hệ thống pháp luật cần hoàn thiện theo định hướng vừa tạo thuận lợi cho DN, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý và hội nhập quốc tế. TS. Bùi Bá Nghiêm, Chuyên viên cao cấp Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho hay, Bộ Công Thương đang rà soát, xây dựng một nghị định mới thay thế Nghị định 163 quy định về kinh doanh dịch vụ logistics, theo hướng hoàn thiện những điều kiện kinh doanh, trách nhiệm pháp lý liên quan, phân loại dịch vụ cũng như đưa thêm các lĩnh vực mới.

Cụ thể là quy định pháp luật cần phân biệt về bản chất dịch vụ logistics, các phương thức cung ứng, không gian hoạt động để có những cách quản lý phù hợp. Đối với logistics thương mại điện tử cần làm rõ trách nhiệm trong xử lý đơn hàng, giao nhận và hoàn trả. Còn logistics số cần chú trọng các chứng từ điện tử, chia sẻ dữ liệu và trách nhiệm giữa các nền tảng và các bên trực tiếp cung ứng dịch vụ. Với logistics xanh lại cần các tiêu chí đo lường lộ trình phù hợp, cơ chế hỗ trợ chuyển đổi; còn logistics đô thị cần gắn với các bố trí điểm giao nhận tổ chức giao thông và giao hàng chặng cuối.

“Không nên để tình trạng chỉ với mỗi tên gọi về loại hình dịch vụ logistics mới, lại biến nó thành một ngành nghề kinh doanh và có các điều kiện riêng, như thế sẽ gây ra rất nhiều những khó khăn, vướng mắc cho DN nói chung”, TS. Bùi Bá Nghiêm quả quyết.

Ông Nghiêm cũng cho biết, phương án xây dựng thay thế Nghị định 163 sẽ theo hướng rà soát, hoàn thiện lại những điều kiện kinh doanh, trách nhiệm pháp lý liên quan và phân loại dịch vụ. Đồng thời cũng đưa thêm các lĩnh vực về logistics mới vào như logistics số, logistics xanh… Thậm chí, Chính phủ còn nghiên cứu, xem xét để trình Quốc hội để tiến tới ban hành Luật về logistics để có sự thống nhất, đồng bộ cao để có sự kết nối giữa các pháp luật chuyên ngành.

TP.HCM hoàn thiện cơ chế phát triển Khu thương mại tự do và Khu logistics tích hợp

VOV.VN - Sau khi UBND TP.HCM ban hành Quyết định số 4560 thành lập Khu Thương mại tự do gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ và Khu logistics tích hợp, thành phố giao Sở Công thương chủ trì xây dựng dự thảo Nghị quyết về Khu thương mại tự do (FTZ) và Khu logistics tích hợp (ILZ) trên địa bàn Thành phố.