Theo ghi nhận của phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV), do chịu ảnh hưởng bất lợi của thời tiết khiến tỷ lệ ra hoa, đậu quả  của vụ vải thiều sớm năm 2026 giảm hơn nhiều so với năm trước. Tuy nhiên, vùng vải thiều sớm tại xã Nam Dương, tỉnh Bắc Ninh vẫn ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, không chỉ giữ được chất lượng, mẫu mã quả đẹp, giá bán đầu vụ tăng cao. Đặc biệt, địa phương còn đẩy mạnh tiêu thụ trên nền tảng số, mở rộng cơ hội xuất khẩu và phát triển du lịch trải nghiệm vườn vải.

Xã Nam Dương hiện có hơn 1.042 ha vải thiều, trong đó vải sớm chiếm 645 ha với các giống chủ lực như U hồng, U trứng, lai Thanh Hà… tập trung tại các thôn Tân Mộc, Hoa Quảng, Tân Thành, Tân Trung, Tân Đồng, Đồng Ía, Lâm, Cảnh, Nam Điện, Biềng, Cầu Meo… Diện tích vải thiều chính vụ đạt 397 ha, phân bố tại hầu hết các thôn trên địa bàn.

Theo đánh giá của ngành chức năng tỉnh Bắc Ninh, vụ vải năm 2026 tiếp tục gặp nhiều khó khăn do biến đổi khí hậu, ảnh hưởng lớn đến quá trình ra hoa và đậu quả. Tuy nhiên, nhờ kinh nghiệm canh tác cùng việc áp dụng khoa học kỹ thuật, tỷ lệ ra hoa của vải Nam Dương vẫn cao hơn nhiều vùng trồng khác.

Đối với vụ vải sớm, tỷ lệ ra hoa đạt từ 40 - 45%, tỷ lệ đậu quả trên 70%, sản lượng ước đạt hơn 1.750 tấn. Vải thiều chính vụ có tỷ lệ ra hoa đạt khoảng 20 - 25%, tỷ lệ đậu quả trên 80%, sản lượng dự kiến hơn 750 tấn.

Trao đổi với phóng viên, ông Trần Văn Bốn ở thôn Bến Huyện, xã Nam Dương, tỉnh Bắc Ninh cho biết, gia đình ông hiện trồng khoảng 3 mẫu vải thiều. Mặc dù vụ vải năm nay giảm khoảng 30% so với năm ngoái, sản lượng ước chỉ đạt gần 10 tấn.

Theo ông Bốn, dù sản lượng sụt giảm do ảnh hưởng thời tiết, nhưng gia đình rất vinh dự khi được xã Nam Dương lựa chọn là một trong những vườn vải đẹp phục vụ xuất khẩu. Với kỳ vọng vải thiều Lục Ngạn sẽ tiếp tục vươn xa, mở rộng thêm nhiều thị trường xuất khẩu trong thời gian tới.

“Việc khiến vải mất mùa, nhưng bù lại thời tiết giai đoạn quả chín khá thuận lợi nên quả ngọt, mẫu mã đẹp. Để duy trì được vườn vải đạt tiêu chuẩn, gia đình phải chủ động áp dụng khoa học kỹ thuật trong chăm sóc”, ông Bốn chia sẻ.

Ngay từ đầu vụ, gia đình ông Bốn đã chú trọng chăm lộc bảo đảm cây phát triển đồng đều, thực hiện khoanh cây đúng thời điểm. Trong trường hợp thời tiết bất lợi khiến cây khó ra hoa, gia đình phải áp dụng biện pháp băng gốc bơm nước, điều tiết độ ẩm để cứu vụ.

"Dù mất mùa, song giá bán đầu vụ đang ở mức khá cao, dao động khoảng 60.000 – 70.000 đồng/kg. “Mất mùa thì được giá hơn mọi năm nên bà con cũng phấn khởi, hy vọng giá tiếp tục giữ ở mức cao để người trồng vải có thêm thu nhập”, ông Bốn cho biết thêm.

Cùng chung tâm trạng với ông Trần Văn Bốn, anh Hoàng Văn Phượng ở thôn Bến Huyện, xã Nam Dương, tỉnh Bắc Ninh cho biết, gia đình ông có gần 1.000 gốc vải. Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, tỷ lệ đậu quả đạt khoảng 70%, sản lượng dự kiến từ 6 - 7 tấn, gồm các giống U hồng, Thanh Hà và vải ta.

“Tuy nhiên sản lượng chung năm nay chỉ đạt khoảng 30 - 40% so với năm ngoái. Nguyên nhân chủ yếu là do thời tiết khiến trà vải ta mất mùa nặng”, anh Phượng nói.

Chị Nguyễn Thị Thanh Thuý, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công (xã Nam Dương, tỉnh Bắc Ninh) cho biết, vụ vải thiều năm 2026 tại địa phương chịu ảnh hưởng lớn bởi biến đổi khí hậu và thời tiết bất thường, khiến quá trình ra hoa, đậu quả của cây vải gặp nhiều khó khăn, năng suất giảm đáng kể so với mọi năm.

Tuy nhiên, các cơ quan chuyên môn của địa phương đã tích cực hướng dẫn người dân chăm sóc cây vải đúng quy trình kỹ thuật theo từng giai đoạn sinh trưởng, chủ động phòng trừ sâu bệnh, đồng thời đẩy mạnh sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, VietGAP nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm.

Theo chị Thuý, chất lượng vải thiều năm nay được đánh giá khá cao, quả có mẫu mã sáng đẹp, độ đường tốt. Đặc biệt, đối với các vườn vải U hồng sớm trên địa bàn, tỷ lệ ra hoa, đậu quả đạt khoảng 60%, quả phát triển đồng đều, hạn chế tình trạng quả lớn nhỏ không đều trên cùng chùm.

“Hiện đang là thời điểm đầu vụ vải năm 2026 và thị trường tiêu thụ đang có nhiều tín hiệu tích cực. Ngoài các kênh tiêu thụ truyền thống, việc bán hàng trên các nền tảng số cũng phát triển mạnh, tạo thêm cơ hội tiêu thụ cho người dân. Giá vải đầu vụ năm nay cũng cao hơn so với mọi năm nên bà con rất phấn khởi”, chị Thuý chia sẻ.

Chị Thúy cho biết thêm, đối với những vườn được lựa chọn là vườn vải đẹp phục vụ xuất khẩu, địa phương đã chỉ đạo các hộ tập trung chăm sóc ngay từ đầu vụ, tăng cường kiểm soát sâu bệnh, hạn chế phát sinh dịch hại lớn và ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ nhằm nâng cao chất lượng, bảo đảm tiêu chuẩn quả vải phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.

Ông Lê Tuấn Anh, Chủ tịch UBND xã Nam Dương, tỉnh Bắc Ninh cho biết, Nam Dương hiện là vùng trọng điểm phát triển cây ăn quả chất lượng cao với khoảng 1.700 ha đất nông nghiệp. Dù vụ vải năm nay chịu ảnh hưởng bất lợi của thời tiết, tỷ lệ đậu quả chỉ đạt khoảng 40%, song chất lượng và mẫu mã vải thiều lại được đánh giá nổi trội hơn so với năm 2025.

Theo ông Tuấn Anh, đến nay xã có 17 vườn vải đẹp được UBND tỉnh Bắc Ninh công nhận, sẵn sàng phục vụ xuất khẩu cũng như đón du khách đến tham quan, trải nghiệm theo các chương trình xúc tiến thương mại vải thiều năm 2026.

“Thực hiện kế hoạch hỗ trợ tiêu thụ vải thiều của UBND tỉnh Bắc Ninh, năm nay có nhiều hoạt động đổi mới, đặc biệt là đẩy mạnh bán hàng trên các nền tảng số. Đặc biệt, địa phương đã tổ chức lớp tập huấn cho hơn 150 hộ dân về kỹ năng truyền thông, quảng bá và bán sản phẩm trên môi trường số nhằm mở rộng kênh tiêu thụ cho quả vải thiều”, ông Tuấn Anh nói.

Việc phát triển thương mại điện tử không chỉ giúp quảng bá vải thiều chất lượng cao mà còn góp phần giới thiệu hình ảnh địa phương gắn với làng nghề mỳ truyền thống, các mô hình cây ăn quả đặc sản và du lịch sinh thái cộng đồng.

“Thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại và bán hàng trực tuyến, địa phương kỳ vọng nâng cao giá trị quả vải thiều, tạo thêm thu nhập cho người dân và thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển mạnh hơn trong năm 2026”, ông Tuấn Anh nhấn mạnh.

Ông Tuấn Anh cũng bày tỏ mong muốn trong các phiên livestream bán vải năm nay sẽ tiêu thụ được nhiều sản phẩm cho bà con trồng vải. Đồng thười bảo đảm đóng gói, vận chuyển nhanh chóng để người tiêu dùng và du khách có thể thưởng thức những trái vải tươi ngon, chất lượng nhất tại “thủ phủ” vải thiều Nam Dương (Lục Ngạn, Bắc Giang cũ).

Thủ phủ vải thiều sớm ở Bắc Ninh trước vụ thu hoạch: Kẻ cười, người khóc

VOV.VN - Những ngày này, nhiều vườn vải chín sớm đã bắt đầu vào mùa cho một vụ thu hoạch ở xã Phúc Hoà, tỉnh Bắc Ninh. Tuy nhiên, mùa vải năm nay chứng kiến nghịch cảnh “kẻ cười, người khóc” khi thời tiết thất thường khiến nhiều diện tích mất mùa nặng.