Kiều bào Việt Nam tại Thái Lan: Những nhịp cầu bền chặt hướng về quê hương
VOV.VN - Trong dòng chảy hơn 100 năm hình thành và phát triển của cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan, điều còn nguyên vẹn đến nay không chỉ là tiếng mẹ đẻ, phong tục truyền thống hay ký ức về quê hương, mà còn là tình cảm gắn bó sâu nặng với đất nước.
Dù sinh sống, học tập và lập nghiệp trên đất Thái Lan qua nhiều thế hệ, cộng đồng kiều bào Việt Nam nơi đây vẫn luôn đau đáu hướng về cội nguồn, đồng thời trở thành một lực lượng kết nối quan trọng giữa Việt Nam và Thái Lan trên nhiều lĩnh vực.
Cộng đồng người Việt tại Thái Lan hiện được đánh giá là một trong những cộng đồng kiều bào ổn định và thành đạt tại khu vực Đông Nam Á. Phần lớn bà con có cuộc sống ổn định, hội nhập tốt vào xã hội sở tại nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Đặc biệt, đây còn là cộng đồng giàu truyền thống cách mạng, có tính gắn kết cao và luôn dành tình cảm sâu sắc cho quê hương đất nước. Ngay từ thời kỳ kháng chiến, kiều bào Thái Lan đã quyên góp tiền của, ruộng đất, thậm chí gửi con em mình về nước chiến đấu.
Ngày nay, tinh thần "Mình tuy nương náu đất người, nhưng lòng yêu nước không nguôi bao giờ" vẫn được các thế hệ thứ 3, thứ 4 tại Thái Lan tiếp nối vẹn nguyên qua các hoạt động hướng về cội nguồn. Kiều bào tại Thái Lan luôn đi đầu trong các hoạt động ủng hộ quyên góp cho quê hương vào những thời điểm khó khăn như bão lũ, dịch bệnh. Cụ thể, cộng đồng đã quyên góp hàng tỷ đồng tiền mặt cho Quỹ vaccine phòng, chống Covid-19, cùng hàng vạn trang thiết bị y tế (gồm khẩu trang, đồ bảo hộ, dung dịch sát khuẩn) gửi về hỗ trợ các lực lượng tuyến đầu và các địa phương bùng dịch mạnh. Để hỗ trợ khắc phục hậu quả do cơn bão số 3 (Bão Yagi) năm 2024, Hội người Việt Nam toàn Thái cùng Hiệp hội Doanh nhân Thái Lan - Việt Nam đã nhanh chóng phát động quyên góp. Chỉ trong hơn 1 tuần, bà con kiều bào khắp các tỉnh thành Thái Lan đã đóng góp hơn 4,6 tỷ đồng ủng hộ cho Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đồng thời một đoàn đại biểu kiều bào đã trực tiếp về nước để điều phối cứu trợ.
Trong nhiều năm qua, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của quan hệ Việt Nam - Thái Lan, cộng đồng doanh nhân kiều bào tại Thái Lan cũng không ngừng lớn mạnh. Theo thống kê từ các hội doanh nhân và cơ quan chức năng, hiện có khoảng 1.000 doanh nghiệp của kiều bào Việt Nam đang hoạt động tại Thái Lan, chủ yếu trong các lĩnh vực thương mại, nông nghiệp, dịch vụ, lhậu cần và sản xuất. Nhiều doanh nghiệp đã phát triển thành công tại Thái Lan và tiếp tục mở rộng đầu tư trở lại Việt Nam.
Ông Hồ Văn Lâm đại diện cộng đồng doanh nhân người Việt tại Thái Lan khẳng định: “Với truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam và sự chung tay của toàn thể bà con kiều bào, cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan sẽ ngày càng phát triển vững mạnh, đóng góp tích cực vào sự phát triển của xã hội nước sở tại và tiếp tục là cầu nối quan trọng trong quan hệ hữu nghị giữa hai nước Việt Nam - Thái Lan”.
Không chỉ đóng góp cho kinh tế sở tại, cộng đồng doanh nhân người Việt còn trở thành cầu nối về thương mại và đầu tư giữa hai nước. Nhiều doanh nhân kiều bào lớn đang bắt đầu chuyển hướng dòng vốn về nước. Điển hình như các dự án điện gió tại Gia Lai và Quảng Trị do doanh nhân kiều bào triển khai, hay các chuỗi logistics hạ tầng kết nối thương mại song phương. Hàng hóa Việt Nam hiện diện nhiều hơn tại Thái Lan thông qua hệ thống phân phối của bà con kiều bào.
Đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao, các trí thức Việt Nam tại Thái Lan sẵn sàng hưởng ứng lời kêu gọi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trở về quê hương, chia sẻ kinh nghiệm và trí thức.
GS Nguyễn Thị Kim Oanh, với hơn 30 năm nghiên cứu và giảng dạy chuyên ngành Kỹ thuật và Quản lý Môi trường tại Học viện Công nghệ châu Á (AIT), chia sẻ: “Chúng tôi có thể xin được tài trợ lớn, nghiên cứu khoa học rất lớn cho đất nước nếu chúng tôi tập trung được những thế hệ sinh viên trẻ, các nhà khoa học, kiều bào để làm các đề tài thiết thực cho Việt Nam. Trong lĩnh vực chúng tôi làm cũng có rất nhiều công nghệ có thể chuyển giao được. Nếu chúng ta kết nối được các bên có nhu cầu (doanh nghiệp và bên nghiên cứu), thì việc chuyển giao công nghệ sẽ rất thuận lợi, ví dụ như công cụ xử lý khí thải, công cụ giảm khí thải, công nghệ dùng vi sinh xử lý chất độc dioxin ở những điểm nóng dioxin của Việt Nam”.
Nhà nghiên cứu công nghệ Hoàng Hùng Mạnh đang công tác tại Học viện Công nghệ châu Á (AIT) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sinh viên Việt Nam cần học tiếng Thái, tiếng Anh, văn hóa bản địa, hòa nhập sâu vào xã hội sở tại để tạo nền tảng vững chắc cho hợp tác kinh tế Việt – Thái trong tương lai.
“Hệ thống trường công của Việt Nam hiện nay rất nhiều, làm sao để kết nối giữa doanh nghiệp và trường đại học, để phục vụ đề tài nghiên cứu, phải xã hội hóa lĩnh vực này. Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm có nói khoa học kỹ thuật là then chốt, đương nhiên không phải là văn hóa hay sư phạm là không quan trọng, nhưng rõ ràng là nước nào muốn giàu có thì Khoa học-Kỹ thuật phải phát triển, đấy là lực lượng tại chỗ để đóng góp cho đất nước”.
Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt gần 22 tỷ USD; riêng 4 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 8,6 tỷ USD. Hai nước cũng đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD trong những năm tiếp theo. Trong dòng chảy hợp tác ấy, cộng đồng kiều bào Việt Nam tại Thái Lan đang đóng vai trò như những “nhịp cầu” kết nối địa phương với địa phương, doanh nghiệp với doanh nghiệp và tình cảm nhân dân giữa hai quốc gia.
Ông Nguyễn Ngọc Thìn, nguyên là Chủ tịch Tổng hội người Việt ở Thái Lan chia sẻ: “Từ những việc lớn mang tầm cộng đồng cho đến những việc nhỏ đầy nghĩa tình, tôi luôn cảm nhận rất rõ: đó là tình đồng bào keo sơn, là niềm tự hào về nguồn cội Việt Nam, và là khát vọng được góp một phần nhỏ bé nhưng chân thành cho quê hương đất nước và cho cộng đồng mình đang gắn bó”.
Xa quê hương nhưng chưa bao giờ xa cội nguồn. Từ những doanh nhân thành đạt, những người lao động bình dị đến thế hệ trẻ sinh ra trên đất Thái, cộng đồng người Việt tại Thái Lan hôm nay vẫn đang gìn giữ tiếng Việt, gìn giữ tình yêu quê hương và bằng những việc làm thiết thực, tiếp tục đóng góp cho sự phát triển của đất nước.