Mỹ mạnh tay “cải lão hoàn đồng” oanh tạc cơ B-52 gần 70 tuổi
VOV.VN - Không quân Mỹ đã trao các hợp đồng tổng trị giá khoảng 766 triệu USD để hiện đại hóa máy bay ném bom chiến lược B-52 Stratofortress, bao gồm việc sản xuất radar AN/APQ-188 mới và nâng cấp hệ thống mang vũ khí.
Khoản đầu tư mới tiếp tục cho thấy Mỹ duy trì kế hoạch kéo dài thời gian hoạt động của B-52 trong nhiều thập kỷ tới, dù loại máy bay này đã được đưa vào biên chế từ những năm 1950. Tuy nhiên, chương trình hiện đại hóa radar đang phải đối mặt với tình trạng chi phí gia tăng và tiến độ chậm hơn đáng kể so với kế hoạch.
Hợp đồng lớn nhất, trị giá khoảng 603 triệu USD, được trao cho Raytheon, công ty con của RTX, theo hình thức hợp đồng cung cấp không xác định thời hạn và số lượng (IDIQ). Hợp đồng bao gồm sản xuất và duy trì radar AN/APQ-188.
Boeing cũng nhận hợp đồng riêng trị giá gần 163 triệu USD để cung cấp các bộ kit hiện đại hóa hệ thống giá treo và mang bom. Đây là một phần trong nỗ lực nâng cấp tổng thể phi đội B-52 của Không quân Mỹ.
Các hợp đồng mới được kỳ vọng tạo thêm động lực cho Chương trình Hiện đại hóa Radar B-52, nhằm thay thế radar AN/APQ-166 đã lỗi thời trên toàn bộ 76 máy bay B-52 hiện đang hoạt động.
“Đôi mắt mới” mới cho B-52
AN/APQ-188 là radar mảng quét điện tử chủ động (AESA), được phát triển nhằm cải thiện năng lực và độ tin cậy so với hệ thống radar cũ.
Theo Văn phòng Trách nhiệm Chính phủ Mỹ (GAO), chương trình nâng cấp radar nhằm đáp ứng các nhiệm vụ quan trọng như hỗ trợ dẫn đường, phát hiện và tránh các hiện tượng thời tiết nguy hiểm, đồng thời nâng cao khả năng thực hiện cả nhiệm vụ sử dụng vũ khí thông thường và hạt nhân.
Việc hiện đại hóa radar có ý nghĩa quan trọng bởi Không quân Mỹ dự kiến duy trì B-52 trong biên chế ít nhất đến năm 2050. Hiện lực lượng này đang triển khai 13 chương trình nâng cấp riêng biệt cho B-52, trong đó có thay động cơ, cải thiện hệ thống thông tin liên lạc, phần mềm và vũ khí. Tổng chi phí dự kiến cho các chương trình này vào khoảng 21 tỷ USD. Tuy nhiên, tích hợp một hệ thống radar AESA hiện đại lên nền tảng được thiết kế từ nhiều thập kỷ trước là một nhiệm vụ phức tạp.
Chi phí tăng, tiến độ chậm
Báo cáo của GAO công bố tháng 7/2026 cho biết chi phí mua sắm của Chương trình Hiện đại hóa Radar B-52 đã tăng hơn 30%, lên trên 2,9 tỷ USD tính đến năm 2025.
Kế hoạch sản xuất bị chậm hơn 2 năm, trong khi thời điểm đạt năng lực tác chiến ban đầu (IOC) bị lùi khoảng 3,5 năm, sang quý III năm tài chính 2030.
GAO cũng cho biết, Không quân Mỹ đã giảm yêu cầu ban đầu của chương trình từ 25 xuống 20 hạng mục nhằm kiểm soát chi phí và xác định mức năng lực tối thiểu cần thiết.
Theo cơ quan này, những khó khăn của chương trình bắt nguồn từ nhiều yếu tố, trong đó có thay đổi thiết kế, vấn đề về hiệu suất của nhà thầu và sự phức tạp khi tích hợp hệ thống mới lên máy bay cũ. Không quân Mỹ đồng thời tiến hành sản xuất song song với quá trình thử nghiệm phát triển. GAO đánh giá cách tiếp cận này làm gia tăng rủi ro về chi phí và tiến độ, bởi những vấn đề phát hiện trong quá trình thử nghiệm có thể buộc chương trình phải điều chỉnh thiết kế hoặc quy trình sản xuất.
Chương trình còn gặp thêm trở ngại vào tháng 6, khi một máy bay tham gia thử nghiệm bay phục vụ dự án hiện đại hóa radar bị rơi ngay sau khi cất cánh từ Căn cứ Không quân Edwards. Vụ tai nạn khiến 8 người thiệt mạng. Hiện chưa rõ vụ việc ảnh hưởng như thế nào đến lịch trình thử nghiệm tổng thể của chương trình.
Vì sao Mỹ tiếp tục đầu tư cho B-52?
Bất chấp những khó khăn, Không quân Mỹ vẫn có lý do chiến lược để tiếp tục đầu tư vào B-52. Đây vẫn là một trong những nền tảng tấn công tầm xa quan trọng của lực lượng này, với khả năng mang khối lượng vũ khí lớn và triển khai các loại vũ khí tấn công ngoài tầm phòng không của đối phương.
Các hợp đồng mới không chỉ nhằm nâng cấp hệ thống điện tử hàng không, mà còn nằm trong kế hoạch rộng hơn nhằm duy trì khả năng tác chiến của B-52 trong môi trường chiến tranh hiện đại, nơi tác chiến điện tử và hệ thống phòng không ngày càng phát triển.
B-52 ban đầu được thiết kế với thời gian phục vụ dự kiến khoảng 20 năm. Tuy nhiên, thông qua hàng loạt chương trình hiện đại hóa, Không quân Mỹ đang hướng tới việc duy trì loại máy bay này trong biên chế đến ít nhất năm 2050. Nếu kế hoạch được triển khai đúng tiến độ, một số chiếc B-52 có thể tiếp tục hoạt động gần một thế kỷ sau khi dòng máy bay này lần đầu được đưa vào biên chế.
Mỹ hé lộ cách triển khai UUV “tiếp tế tàng hình” cho tàu ngầm
VOV.VN - Hải quân Mỹ đang nghiên cứu khả năng sử dụng phương tiện lặn không người lái (UUV) để vận chuyển các linh kiện thiết yếu giữa tàu sân bay và tàu ngầm hạt nhân cho tàu ngầm đang lặn.
