Bí ngòi có gì đặc biệt mà được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng?
VOV.VN - Bí ngòi là loại rau quả phổ biến, giàu nước, chất xơ, vitamin và khoáng chất. Bổ sung bí ngòi vào thực đơn có thể giúp hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát cân nặng và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Trong thực vật học, bí ngòi là một loại quả nhưng thường được sử dụng như rau trong bữa ăn. Quả có vỏ xanh đậm hoặc vàng, phần thịt màu trắng ngà hoặc xanh nhạt. Hầu hết các bộ phận của bí ngòi đều ăn được, cung cấp nhiều nước, chất xơ, vitamin C, vitamin A, kali và các hợp chất chống oxy hóa. Với vị thanh nhẹ, hơi ngọt, bí ngòi có thể dùng để luộc, hấp, xào, nấu canh hoặc làm salad.
Công dụng của bí ngòi
Chống oxy hóa
Bí ngòi chứa vitamin C và các chất chống oxy hóa như lutein, zeaxanthin, beta-carotene, giúp bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do, đồng thời hỗ trợ sức khỏe mắt và hệ miễn dịch. Một số nghiên cứu cho thấy carotenoid có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh mạn tính, nhưng chưa thể khẳng định ăn bí ngòi giúp phòng ngừa ung thư. Vỏ bí ngòi cũng chứa nhiều chất chống oxy hóa, vì vậy có thể giữ nguyên vỏ khi chế biến nếu quả tươi và được rửa sạch.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Bí ngòi ít calo, ít chất béo nhưng giàu nước và chất xơ, giúp tạo cảm giác no, phù hợp với người muốn duy trì hoặc giảm cân. Để xây dựng thực đơn cân đối, nên kết hợp bí ngòi với protein, chất béo lành mạnh và các loại rau củ khác, đồng thời hạn chế dầu mỡ, nước sốt. Tuy nhiên, hiệu quả kiểm soát cân nặng còn phụ thuộc vào tổng năng lượng nạp vào, mức độ vận động và thói quen sinh hoạt.
Cải thiện thị lực
Bí ngòi chứa vitamin C, beta-carotene, lutein và zeaxanthin, góp phần bảo vệ tế bào mắt trước tác động của quá trình oxy hóa. Trong đó, beta-carotene có thể chuyển hóa thành vitamin A, hỗ trợ thị lực, còn lutein và zeaxanthin giúp bảo vệ võng mạc. Bổ sung các dưỡng chất này qua chế độ ăn cân đối có thể góp phần duy trì sức khỏe mắt, nhưng không thể thay thế các biện pháp phòng ngừa bệnh lý về mắt.
Cải thiện tiêu hóa
Bí ngòi chứa chất xơ giúp tăng khối lượng phân, duy trì độ mềm của phân và hỗ trợ tiêu hóa, góp phần cải thiện táo bón khi kết hợp với chế độ ăn nhiều rau củ và uống đủ nước. Tuy nhiên, nên tăng lượng chất xơ từ từ để tránh đầy hơi, chướng bụng.
Hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Bí ngòi chứa chất xơ, kali và các hợp chất chống oxy hóa, góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Chất xơ hòa tan giúp kiểm soát cholesterol, trong khi kali hỗ trợ điều hòa huyết áp. Tuy nhiên, để giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, cần kết hợp chế độ ăn cân đối, hạn chế muối, vận động thường xuyên và kiểm soát các yếu tố nguy cơ khác.
Hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu
Bí ngòi ít carbohydrate, giàu chất xơ, có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết nhờ làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate và giúp giảm lượng tinh bột trong bữa ăn. Tuy nhiên, đây không phải thực phẩm điều trị tiểu đường. Người bệnh cần duy trì chế độ ăn hợp lý, vận động thường xuyên, theo dõi đường huyết và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
Một số lưu ý khi sử dụng bí ngòi
Khi sử dụng bí ngòi, cần tránh ăn quả có vị đắng bất thường vì có thể chứa cucurbitacin gây ngộ độc; không nên cố nấu chín để khử vị đắng. Nên ăn với lượng phù hợp để hạn chế đầy hơi, rửa sạch trước khi chế biến, chọn quả tươi, không dập nát và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Nhìn chung, bí ngòi là thực phẩm ít năng lượng, giàu nước và dưỡng chất, có thể góp phần hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát cân nặng và duy trì sức khỏe khi được sử dụng hợp lý.