Cắt giảm tinh bột để giảm cân: Những ai nên tránh?
VOV.VN - Tinh bột là nguồn năng lượng quan trọng, nhưng không phải ai cũng phù hợp với chế độ cắt giảm carbohydrate. Giảm quá mức có thể gây thiếu năng lượng, chất xơ và dưỡng chất, đặc biệt ở người có nhu cầu dinh dưỡng cao hoặc đang mắc bệnh.
Những ai không nên tự ý cắt giảm tinh bột?
Trẻ em và trẻ vị thành niên
Trẻ em và thanh thiếu niên cần đủ năng lượng, tinh bột và dưỡng chất để phát triển, học tập, vận động. Cắt giảm tinh bột quá mức có thể khiến trẻ thiếu năng lượng, chất xơ, vitamin và khoáng chất. Với trẻ thừa cân, béo phì, việc kiểm soát cân nặng nên có sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Phụ nữ mang thai và đang cho con bú
Phụ nữ mang thai và cho con bú cần đủ năng lượng, dưỡng chất để bảo đảm sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Vì vậy, không nên tự ý cắt giảm mạnh tinh bột, mà cần tham khảo bác sĩ để điều chỉnh lượng carbohydrate phù hợp, nhất là khi cần kiểm soát cân nặng hoặc đường huyết.
Người mắc bệnh đái tháo đường đang dùng thuốc
Người mắc đái tháo đường không cần loại bỏ hoàn toàn tinh bột mà nên chọn nguồn carbohydrate giàu chất xơ, kiểm soát khẩu phần và hạn chế thực phẩm, đồ uống nhiều đường. Người dùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết cần thận trọng khi giảm tinh bột, bởi thay đổi đột ngột có thể gây hạ đường huyết; nên tham khảo bác sĩ trước khi áp dụng.
Người có bệnh lý hoặc đang điều trị cần chế độ ăn đặc biệt
Người mắc bệnh thận, gan, rối loạn chuyển hóa hoặc bệnh mạn tính cần thận trọng khi giảm tinh bột, bởi khẩu phần thay thế phải phù hợp với từng bệnh lý. Người đang điều trị hoặc dùng nhiều thuốc không nên tự ý thay đổi chế độ ăn mà cần tham khảo bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Người tập luyện cường độ cao
Người tập luyện cường độ cao cần carbohydrate để duy trì năng lượng và glycogen cho cơ bắp. Cắt giảm tinh bột quá mức có thể làm giảm sức bền, hiệu suất tập luyện; vì vậy nên kiểm soát tổng năng lượng và chất lượng thực phẩm thay vì loại bỏ hoàn toàn tinh bột.
Cắt tinh bột thế nào để vẫn đủ dinh dưỡng?
Giảm tinh bột không đồng nghĩa loại bỏ hoàn toàn cơm, khoai hay bánh mì mà nên kiểm soát khẩu phần, hạn chế tinh bột tinh chế và thực phẩm nhiều đường, đồng thời ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt, khoai, đậu, rau củ và trái cây. Khi ăn cơm, nên kết hợp với rau, protein nạc và chất béo lành mạnh; tránh thay tinh bột bằng quá nhiều thịt chế biến, đồ chiên rán hay chất béo bão hòa. Nhu cầu carbohydrate tùy thuộc tuổi, mức vận động, sức khỏe và mục tiêu dinh dưỡng; người giảm cân nên điều chỉnh từ từ, hạn chế đồ uống có đường và thực phẩm siêu chế biến, đồng thời phân bổ tinh bột hợp lý giữa các bữa, nhất là trước và sau khi vận động.