Chủ quan khi mắc xơ gan, nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch
VOV.VN - Thời gian gần đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương liên tục tiếp nhận các trường hợp nhập viện trong tình trạng suy kiệt, xuất huyết tiêu hóa ồ ạt - hậu quả trực tiếp của việc lạm dụng rượu bia trong bối cảnh gan đã xơ nặng.
Nhiều ca bệnh nhập viện trong tình trạng nguy kịch
Trường hợp đầu tiên là ông Tạ Văn K. (51 tuổi, Thái Nguyên), có tiền sử nghiện rượu nhiều năm trên nền xơ gan. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nôn ra máu, đi ngoài phân đỏ tươi, da vàng sạm, thể trạng suy kiệt, củng mạc mắt vàng đậm.
Khi tiếp nhận, bệnh nhân tỉnh nhưng kích động, mạch 100 lần/phút, huyết áp 148/80 mmHg. Nội soi ghi nhận giãn tĩnh mạch thực quản 1/3 dưới độ II, nhiều ổ loét 0,5-0,6 cm gây viêm dạ dày cấp. Đáng lo ngại, tiểu cầu giảm sâu còn 33 G/L, bilirubin toàn phần tăng 56,6 mmol/L, phản ánh tình trạng suy gan và rối loạn chức năng gan nặng.
Bệnh nhân được truyền khẩn cấp 2 đơn vị khối tiểu cầu và 2 đơn vị huyết tương tươi. Theo ThS.BS Hoàng Thị Mai Hồng, Khoa Nội Tổng hợp, ngay trong đêm đầu nhập viện, bệnh nhân xuất hiện hội chứng cai rượu kèm mê sảng với biểu hiện lú lẫn, mất định hướng, kích thích, run toàn thân, vã mồ hôi nhiều và có thời điểm gồng cứng cơ gây ngưng thở ngắn.
Trước tình trạng nguy kịch, ê-kíp điều trị phải phối hợp nhiều biện pháp để kiểm soát xuất huyết tiêu hóa, hỗ trợ chức năng gan và xử trí sảng rượu thận trọng nhằm hạn chế tổn thương gan nặng thêm. Sau 3 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân dần ổn định, hết nôn và xuất huyết tiêu hóa được kiểm soát.
Trường hợp thứ hai là ông Lò Văn N. (64 tuổi, Điện Biên), có tiền sử uống khoảng 500 ml rượu mỗi ngày trong nhiều năm. Sau khi được chẩn đoán xơ gan và viêm gan C cách đây 4 tháng, thay vì điều trị theo chỉ định, bệnh nhân tự ý sử dụng thuốc nam dạng lá cây.
2 tháng trước nhập viện, bệnh nhân được phát hiện mắc ung thư gan. Khoảng 5 ngày trước khi vào viện, ông N. liên tục nôn ra máu và đi ngoài phân đen, phải điều trị tuyến dưới trước khi chuyển lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Khi tiếp nhận, bệnh nhân trong tình trạng suy kiệt, phù nhẹ hai chân, vàng da nhẹ, bụng chướng. Siêu âm ghi nhận khối giảm âm ở gan phải kích thước khoảng 70 x 80 mm, nhiều ổ dịch, được chẩn đoán xơ gan mất bù kèm ung thư biểu mô tế bào gan.
Trường hợp thứ ba là anh Lò Văn X. (41 tuổi, Lào Cai), mắc viêm gan C từ năm 2021, gan đã có dấu hiệu xơ hóa nhưng vẫn duy trì thói quen uống khoảng 400 ml rượu mỗi ngày. Khi xuất hiện vàng da, mệt mỏi, bụng chướng, bệnh nhân tự dùng thuốc nam trong 2 tháng.
Một tuần trước nhập viện, tình trạng nặng dần với bụng chướng nhiều, khó thở dữ dội. Bệnh nhân được chẩn đoán tràn dịch màng phổi, sau điều trị không cải thiện tại tuyến dưới đã chuyển lên tuyến trên.
Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân được xác định xơ gan mất bù giai đoạn cuối, phù nhẹ hai chân, vàng da sậm, ăn uống kém, cổ trướng nặng. Do tràn dịch màng phổi phải gây chèn ép phổi, các bác sĩ phải tiến hành chọc hút cấp cứu, rút tổng cộng 2.500 ml dịch vàng chanh trong 2 ngày để giải phóng áp lực lồng ngực.
Các xét nghiệm cho thấy tình trạng rất nặng: bilirubin toàn phần 167,7 mmol/L (cao gấp hơn 10 lần bình thường), tiểu cầu chỉ còn 25 G/L, nguy cơ xuất huyết nội tạng cao.
Biến chứng nguy hiểm khi xơ gan tiến triển
Theo các chuyên gia, 3 trường hợp trên phản ánh thực trạng đáng báo động ở người bệnh xơ gan. Đây là bệnh lý tiến triển âm thầm trong nhiều năm, thường chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn hoặc xuất hiện biến chứng nặng.
Xơ gan gây suy giảm chức năng gan và tăng áp lực tĩnh mạch cửa, dẫn đến hàng loạt biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa, cổ trướng, phù chi dưới, bệnh não gan, hôn mê gan, suy thận, nhiễm trùng và ung thư biểu mô tế bào gan.
Các bác sĩ khuyến cáo, người bệnh xơ gan tuyệt đối không sử dụng rượu bia vì ethanol trực tiếp phá hủy tế bào gan, làm bệnh tiến triển nhanh và làm tăng nguy cơ tử vong do biến chứng như xuất huyết tiêu hóa hoặc hôn mê gan.
Bên cạnh đó, việc tự ý dùng thuốc nam, thuốc bắc hoặc các loại “gia truyền” không rõ nguồn gốc có thể khiến gan bị quá tải độc chất, dẫn tới suy gan cấp hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh vốn đã nguy kịch.