Đau cổ vai gáy đang “trẻ hóa”, 18 tuổi đã phải điều trị

Hiện nay, số người trẻ bị bệnh đau cổ vai gáy ngày càng tăng. Trước đây, tại Khoa Y học cổ truyền (YHCT), Bệnh viện Bạch Mai chủ yếu tiếp nhận bệnh nhân trung niên và người cao tuổi. Tuy nhiên, hiện tại, trong số bệnh nhân điều trị đau cổ vai gáy, tỷ lệ người trẻ khá cao. Mỗi ngày có khoảng 10 bệnh nhân điều trị ngoại trú vì đau cổ vai gáy. Trong số này, khoảng 5-6 bệnh nhân là người trẻ dưới 35 tuổi.

Đau cổ vai gáy ngày càng gặp nhiều ở người trẻ

Bệnh nhân C.T.K.N. (18 tuổi, Ninh Bình) hiện đang điều trị cổ vai gáy tại Khoa YHCT. Em là bệnh nhân nhỏ tuổi nhất ở đây. N. cho biết, cao điểm ôn tập cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 cũng là thời điểm cổ của em mỏi và đau nhiều hơn. Đêm nào cũng vậy, N. giữ nguyên một tư thế cúi đầu xuống bàn ôn bài, nên vùng cổ dần xuất hiện những cơn đau.

“Em liên tục giữ nguyên một tư thế trong quá trình ôn thi, đầu em cúi xuống đọc đề, làm đề, em cũng chẳng biết đến thời gian xung quanh như thế nào nữa. Dần dần vùng cổ của em rất mỏi, lâu dần xuất hiện những cơn đau giật từ dưới cổ lên”, N. cho biết.

Bỏ qua cơn đau, N. tập trung ôn thi. Sau khi có kết quả trúng tuyển chính thức, em mới “dám” xuống Hà Nội chơi, tiện thể thăm khám vùng cổ vai gáy. Qua 3 ngày xoa bóp bấm huyệt kết hợp châm cứu, vùng cơ sau gáy của N. giãn ra, cơn đau dần dần dịu lại.

Đang thực hiện động tác xoa bóp bấm huyệt trên đôi vai của N., Ths. Bác sĩ Hoàng Duy Luân, khoa YHCT cho biết, đây là phương pháp có tác dụng giãn cơ, nhưng tác động vào những lớp cơ khác nhau, gồm cơ nông và cơ sâu, qua đó cũng giúp giãn cơ và giảm đau. Khi cơ được giãn, bệnh nhân sẽ đỡ đau hơn.

Sau khi qua bước xoa bóp, bệnh nhân sẽ được bác sĩ thực hiện phương pháp châm cứu. “Đông y có câu “thống tắc bất thông, thông tắc bất thống”, tức là đau thì chỗ đó đang bị tắc; khi chỗ đó được thông thì sẽ hết đau. Vì vậy, cần châm cứu để làm khí huyết tại vùng đau lưu thông”, bác sĩ Luân cho biết.

Mỗi lần châm cứu này thì thường khoảng 30 phút. Thông thường ngoài châm cứu sẽ có xoa bóp bấm huyệt, chườm thuốc và có cả giác hơi. Bác sĩ sẽ dùng nhiều phương pháp kết hợp để hiệu quả sẽ cao hơn, nhanh khỏi hơn. Với người trẻ quá trình điều trị ngắn hơn, đa số sẽ hồi phục tốt hơn so với người cao tuổi.

“Một liệu trình điều trị đau cổ vai gáy, nếu là trường hợp cấp tính, có thể kéo dài khoảng một tuần. Với trường hợp mạn tính, thời gian điều trị có thể kéo dài từ 2-3 tuần, tùy từng bệnh nhân và mức độ đáp ứng với điều trị”, bác sĩ Luân cho hay.

Ngồi sai tư thế kéo dài dễ gây đau cổ vai gáy

Theo BSCKII Nguyễn Minh Trang, quyền Trưởng khoa YHCT, Bệnh viện Bạch Mai, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến đau cổ vai gáy. Thứ nhất là do thói quen sinh hoạt. Việc ngồi sai tư thế, nằm sai tư thế hoặc làm việc, sinh hoạt trong một tư thế kéo dài, không thay đổi thường xuyên cũng có thể gây đau cổ vai gáy. Nguyên nhân thứ hai là cơ thể không điều hòa được về gân cơ, khí huyết, từ đó cũng có thể gây ra tình trạng đau cổ vai gáy.

Nguyên nhân tiếp theo có thể liên quan đến tuổi. Đau cổ vai gáy có thể gặp ở cả người trẻ và người lớn tuổi, nhưng ở người lớn tuổi có thể kèm theo một số bệnh lý khác. Ví dụ như thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm cột sống cổ hoặc một số bệnh toàn thân đi kèm như đái tháo đường. Những bệnh lý này cũng có thể gây tổn thương thần kinh, ảnh hưởng đến cột sống cổ và gây đau cổ vai gáy.

Bác sĩ Trang cho biết, giữa người trẻ và người lớn tuổi đều có thể gặp tình trạng đau cổ vai gáy, nhưng nguyên nhân có những điểm khác biệt rõ ràng. Ở người trẻ, đa phần nguyên nhân liên quan đến cơ, chủ yếu do sai tư thế. Ngoài ra, việc ngồi trong môi trường điều hòa lạnh cũng có thể gây co cơ tại chỗ, dẫn đến tình trạng vẹo cổ cấp. Trong khi đó, ở người lớn tuổi, từ khoảng 35 tuổi đã có thể xuất hiện tình trạng thoái hóa cột sống, thoái hóa khớp và kèm theo thoái hóa cột sống cổ.

“Đặc biệt, những người có thói quen làm việc hoặc mắc các bệnh nghề nghiệp nhất định, chẳng hạn như lái xe đường dài, phải chịu độ rung lắc trong thời gian dài, hoặc làm việc với máy móc, cũng có thể gặp các bệnh lý kèm theo như thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, phình đĩa đệm cột sống cổ”, bác sĩ Trang nói.

Triệu chứng phổ biến nhất của đau cổ vai gáy là đau vùng cổ gáy, có thể lan lên đầu hoặc lan xuống hai vai, cánh tay. Trước tiên, bệnh nhân thường đau chủ yếu ở vùng cổ gáy. Một số bệnh nhân có thể bị co cứng một bên cổ, gây vẹo cổ cấp, khiến người bệnh không thể quay cổ sang bên trái, bên phải hoặc ra phía sau mà phải xoay cả người theo hướng nhìn.

Một số bệnh nhân khác có thể bị đau lan xuống vai và gây tê hai cánh tay. Ngoài ra, có trường hợp đau lan lên vùng chẩm gáy và gây đau đầu. Mức độ đau đầu tùy thuộc từng bệnh nhân, có người đau đầu nhẹ nhưng cũng có người đau đầu dữ dội.

Vị chuyên gia YHCT cho biết, nếu đau cổ vai gáy kéo dài mà không được điều trị, trước hết có thể dẫn đến tình trạng co cứng toàn bộ các cơ vùng cổ gáy. Từ đó, người bệnh sẽ gặp khó khăn và hạn chế trong vận động, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ.

“Có nhiều người bị mất ngủ kéo dài do đau cổ vai gáy, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Một số trường hợp còn có thể kéo theo rối loạn lo âu, trầm cảm, mất ngủ và ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt hằng ngày”, bác sĩ Trang thông tin.

Bác sĩ Trang khuyên để phòng ngừa đau cổ vai gáy, có một số nguyên tắc. Thứ nhất, tránh luồng gió lạnh trực tiếp vào vùng cổ gáy. Ví dụ, khi ngồi văn phòng, điều hòa có thể thổi thẳng vào vùng cổ vai gáy. Khi đi đường hoặc đi trong môi trường lạnh, nên quàng khăn giữ ấm cho vùng cổ gáy.

Thứ hai, nếu ngồi làm việc hoặc ngồi học thì nên thay đổi tư thế khoảng 30 phút đến 1 tiếng một lần. Khi đó, các cơ, xương khớp được co giãn và các mạch máu được lưu thông. Như vậy cũng sẽ phòng ngừa được đau cổ vai gáy.

Cần thay đổi cách nhìn về y học cổ truyền

VOV.VN - Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền Trịnh Thị Diệu Thường cho rằng, cần thay đổi cách nhìn về y học cổ truyền, từ lĩnh vực khám chữa bệnh sang phát triển một hệ sinh thái toàn diện.