Đan Mạch và Greenland lên tiếng sau tuyên bố của Mỹ về thỏa thuận Greenland
VOV.VN - Sau tuyên bố từ Tổng thống Mỹ Donald Trump về thỏa thuận đạt được giữa Mỹ, Đan Mạch và vùng lãnh thổ tự trị Greenland, Đan Mạch cùng chính quyền đảo Bắc Cực này đã chính thức lên tiếng.
Cả hai phía khẳng định văn kiện sắp tới sẽ củng cố an ninh chung nhưng không làm tổn hại đến chủ quyền hay quyền tự quyết của hòn đảo Greenland.
Đan Mạch và chính quyền Greenland ngày 19/9 xác nhận đã đạt được thỏa thuận sơ bộ với Mỹ, cho phép Mỹ mở rộng hiện diện quân sự và ngăn chặn các đối thủ cạnh tranh xây dựng căn cứ hoặc đầu tư vào các lĩnh vực nhạy cảm tại khu vực. Tuy nhiên, phản ứng trước việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ có "quyền kiểm soát vĩnh viễn" đối với an ninh của Greenland, giới chức Đan Mạch và Greenland đã nhanh chóng làm rõ các "lằn ranh đỏ". Lãnh đạo chính quyền Greenland, ông Jens-Frederik Nielsen khẳng định thỏa thuận công nhận chủ quyền và quyền tự quyết của người dân Greenland.
Trong khi đó, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen trước đó cũng nhấn mạnh: "Tôi đã nghe Tổng thống Mỹ phát biểu hôm qua và tôi nghĩ rằng lập trường của Mỹ về vấn đề Greenland rất rõ ràng. Và lập trường của chúng tôi cũng rõ ràng như mọi khi: Greenland dĩ nhiên không phải để bán. Chúng tôi hy vọng tất cả mọi người, bao gồm cả các đồng minh, sẽ tôn trọng quyền tự quyết của người dân Greenland".
Theo Thủ tướng Đan Mạch, thỏa thuận về tăng cường an ninh tại vùng lãnh thổ tự trị Greenland mà Đan Mạch và Greenland sắp ký kết với Mỹ là điều "có lợi cho NATO và châu Âu". Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen bày tỏ hy vọng, giai đoạn bất ổn sẽ nhường chỗ cho một thỏa thuận mang tính ràng buộc, giúp củng cố an ninh tại Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương trong khuôn khổ NATO, đồng thời tôn trọng tuyệt đối chủ quyền của Đan Mạch.
Về phía liên minh quân sự NATO, thỏa thuận này nhận được sự ủng hộ tích cực nhằm duy trì ổn định chiến lược tại Bắc Cực. Đô đốc Giuseppe Cavo Dragone, Chủ tịch Ủy ban Quân sự NATO: "Từ góc độ NATO, đây là một thỏa thuận rất đáng hoan nghênh. Chúng tôi có nhiều hoạt động quân sự tại đây. NATO bảo vệ toàn diện các sườn an ninh, và khu vực phía Bắc này đang rất được quan tâm".
Mặc dù thỏa thuận giúp xoa dịu nguy cơ rạn nứt trong nội bộ NATO, các chuyên gia phân tích cho rằng chi tiết triển khai thực tế vẫn là bài toán cần theo dõi sát sao. Nhà phân tích chính trị Noa Redington nhận định từ Copenhagen: "Cho đến giờ chúng ta vẫn chưa biết cụ thể. Nhưng từ góc nhìn của Đan Mạch và Greenland, nó được xem giống như là sự hợp thức hóa hiện trạng. Còn từ góc độ của Mỹ, Mỹ lại coi đó là việc mở rộng quyền tiếp cận quân sự".
Giáo sư Mikkel Vedby Rasmussen (Đại học Copenhagen) thì cho rằng đây chưa phải là "dấu chấm hết" cho những tham vọng chiến lược của Mỹ đối với tài nguyên và vị trí của Greenland.
Văn kiện chính thức dự kiến sẽ được các bên ký kết bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York vào tuần tới, trước khi trình Quốc hội Đan Mạch và cơ quan lập pháp Greenland phê chuẩn.