Giá lương thực thế giới tăng do nắng nóng và bất ổn địa chính trị
VOV.VN - Giá các mặt hàng lương thực chủ chốt trên thị trường thế giới đã tăng trong tháng 7 vừa qua, trong bối cảnh các đợt nắng nóng gay gắt, nguy cơ thời tiết cực đoan liên quan hiện tượng El Nino và bất ổn địa chính trị tiếp tục gây sức ép lên sản xuất, năng lượng và chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu.
Theo số liệu mới công bố của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), chỉ số giá lương thực trong tháng 7 vừa qua tăng so với tháng trước và cao hơn khoảng 1% so với cùng kỳ năm 2025. Đây cũng là mức cao nhất kể từ tháng 1/2023. Đáng chú ý, chỉ số giá ngũ cốc tăng 3,4% so với tháng 6 và cao hơn 6,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá lúa mì thế giới tăng 5,8%, trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu qua khu vực Biển Đen tiếp tục bị gián đoạn do xung đột Nga-Ukraine, trong khi các đợt nắng nóng gần đây làm gia tăng lo ngại về sản lượng tại một số quốc gia sản xuất.
Bà Monika Tothova, nhà kinh tế cao cấp của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) chỉ ra rằng: “Xung đột bùng phát tại Ukraine vào năm 2022 đã ảnh hưởng rất lớn đến sản lượng. Sản lượng lương thực trên toàn quốc vẫn chưa phục hồi về mức trước đây. Rõ ràng là chi phí sản xuất bị ảnh hưởng, cũng như khả năng canh tác, thu hoạch và đưa nông sản ra thị trường của nông dân. Tuy nhiên, gần đây, tình trạng leo thang các cuộc tấn công ở Biển Đen đã làm dấy lên lo ngại về khả năng vận chuyển hàng hóa qua khu vực này - ảnh hưởng đến cả phía Ukraine lẫn Liên bang Nga. Nói cách khác, thị trường đang lo ngại về các lô hàng thường xuyên đi qua Biển Đen”.
Giá ngô cũng tăng 3,6% trong tháng 7, chủ yếu do thời tiết nóng và khô tại một số khu vực sản xuất của Mỹ. FAO cho biết giá năng lượng tăng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị cũng tạo thêm sức ép lên giá ngô. Trong khi đó, giá đường tăng 5,6%, chủ yếu do lo ngại thời tiết nóng và khô kéo dài tại Liên minh châu Âu có thể ảnh hưởng đến năng suất cây trồng, cùng những tác động của hiện tượng El Nino tại một số nước sản xuất chủ chốt ở châu Á.
Bà Monika cho biết thêm: “Một vấn đề khác mà chúng tôi cũng đang theo dõi chặt chẽ là những tác động tiềm tàng của hiện tượng El Niño. Tác động này sẽ khác nhau tùy theo từng khu vực và phụ thuộc rất nhiều vào thời điểm cũng như cường độ của hiện tượng. Thông thường, các yếu tố liên quan đến El Niño làm giảm lượng mưa ở một số vùng tại châu Á, có thể ảnh hưởng đến nguồn cung đường, gạo và dầu thực vật, nhưng đôi khi lại mang đến nhiều độ ẩm hơn cho những khu vực khác. Tóm lại, hiện tại tác động của El Niño vẫn được xem là một yếu tố rủi ro cần được theo dõi sát”.
Ngoài ra, FAO cảnh báo biến động giá năng lượng có thể tiếp tục tác động đến giá lương thực thông qua chi phí vận tải, phân bón, chế biến và sản xuất nhiên liệu sinh học. Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị vẫn kéo dài, những biến động trên thị trường năng lượng quốc tế có thể tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận lương thực, đặc biệt tại các quốc gia dễ bị tổn thương.
Theo các chuyên gia của Cơ chế Phân loại Giai đoạn An ninh Lương thực Tích hợp (IPC), khoảng 1,9 triệu người tại Malawi hiện vẫn đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực cấp tính ở mức “khủng hoảng”. Con số này được dự báo tăng lên 2,6 triệu người trong giai đoạn giáp hạt từ tháng 10/2026 đến tháng 3/2027.
Theo IPC, giá lương thực cao, lạm phát và sản lượng lương thực chủ lực dưới mức trung bình đang là những nguyên nhân chính làm gia tăng tình trạng mất an ninh lương thực. Dự báo hiện tượng El Nino mạnh trong mùa mưa 2026-2027 cũng đang đặt ra yêu cầu tiếp tục theo dõi sát diễn biến thời tiết và sản xuất nông nghiệp.