Hải quân Mỹ dùng “tàu ma” Thế chiến I luyện ném bom

Khi Thế chiến thứ nhất kết thúc năm 1918, Mỹ bước vào giai đoạn ổn định tương đối kéo dài cho đến năm 1939. Nước này chỉ chính thức tham gia các hoạt động tác chiến quy mô lớn trong Thế chiến thứ hai sau khi Nhật Bản tấn công Trân Châu Cảng ngày 7/12/1941. Từ đó, Mỹ huy động nguồn lực trên quy mô lớn để phục vụ chiến tranh, thúc đẩy sự phát triển của nhiều lĩnh vực quân sự.

Trong và sau Thế chiến thứ nhất, ngành hàng không quân sự có những bước tiến đáng kể. Mỹ đào tạo nhiều chuyên gia góp phần phát triển các công nghệ hàng không và vô tuyến điện. Đối với lực lượng ném bom, việc huấn luyện phi công và tổ bay ngắm bắn chính xác là yêu cầu quan trọng, thúc đẩy sự ra đời của nhiều phương pháp huấn luyện mới. Hải quân Mỹ sớm chú trọng ứng dụng các công nghệ này ngay sau Thế chiến thứ nhất.

Thay vì sử dụng những mô hình thuyền hoặc bè đơn giản, Hải quân Mỹ lựa chọn một phương án thực tế hơn: cải tiến các tàu chiến từng tham gia Thế chiến thứ nhất, trang bị hệ thống điều khiển vô tuyến để vận hành từ xa. Những con tàu không cần thủy thủ trực tiếp điều khiển này trở thành mục tiêu huấn luyện thực tế cho các phi đội máy bay ném bom.

Tái sử dụng thiết giáp hạm

Sau khi Thế chiến thứ nhất kết thúc, Hải quân Mỹ cho ngừng hoạt động thiết giáp hạm USS Iowa (BB-4). Thay vì chuyển con tàu vào bảo tàng hoặc đánh chìm để tạo rạn san hô nhân tạo, Hải quân quyết định trao cho nó một nhiệm vụ mới.

Con tàu được trang bị hệ thống điều khiển vô tuyến, cho phép vận hành mà không cần người trực tiếp có mặt trên tàu. Tháng 10/1920, Hải quân đổi tên Iowa thành Coast Battleship No. 4 (Thiết giáp hạm Phòng thủ Bờ biển số 4). Họ tháo dỡ các khẩu pháo, bịt kín nhiều khoang tàu, lắp đặt hệ thống bơm nước đáy tàu tự động và cải tiến các nồi hơi để sử dụng nhiên liệu dầu.

Những thay đổi này cho phép điều khiển con tàu từ xa. Một sĩ quan trên tàu USS Ohio (BB-12) chịu trách nhiệm vận hành. Dù hệ thống điều khiển còn hạn chế, người vận hành vẫn có thể điều khiển tàu chuyển hướng sang trái hoặc phải và duy trì hành trình theo hướng đã chọn.

Cuộc huấn luyện đầu tiên diễn ra ngày 29/6/1921. Lực lượng tham gia sử dụng nhiều tàu mặt nước và máy bay, trong đó có khí cầu, để tìm kiếm, xác định vị trí và thực hành tấn công Coast Battleship No. 4.

Mục tiêu của cuộc tập trận không phải đánh chìm con tàu. Máy bay Hải quân và Thủy quân Lục chiến Mỹ chỉ sử dụng bom tập luyện nhồi cát loại 45 kg cùng 10 quả bom khoảng 227 kg.

Sau cuộc tập trận, con tàu được đổi ký hiệu thành IX-6 và tiếp tục phục vụ trong vai trò tàu thử nghiệm điều khiển bằng vô tuyến. Cuộc thử nghiệm ban đầu được đánh giá là thành công, dù phần lớn bom thả xuống không trúng mục tiêu. Hoạt động này mang lại kinh nghiệm thực tế cho các phi công trong quá trình rèn luyện kỹ năng tấn công tàu chiến đang di chuyển trên mặt nước. Trong tổng số hơn 85 quả bom được thả xuống, chỉ có hai quả đánh trúng mục tiêu.

Từ một cuộc thử nghiệm đến nhiều chương trình huấn luyện

Thành công bước đầu của tàu mục tiêu điều khiển bằng vô tuyến đã mở đường cho nhiều cuộc thử nghiệm tiếp theo, đồng thời đặt nền móng cho một quy trình huấn luyện được Hải quân Mỹ duy trì trong nhiều năm. Nhiều tàu chiến từ thời Thế chiến thứ nhất được cải tiến để phục vụ mục đích này, với các hoạt động thử nghiệm kéo dài đến những năm 1930.

Trong số đó có tàu khu trục USS Stoddert (DD-302), được chuyển đổi thành tàu mục tiêu hạng nhẹ số 1, mang ký hiệu IX-35. So với thiết giáp hạm Iowa, Stoddert có tốc độ cao hơn và khả năng cơ động linh hoạt hơn.

Sự thay đổi này bổ sung một thử thách mới cho các bài huấn luyện. Tốc độ và khả năng cơ động của IX-35 cho phép phi công thực hành các cuộc tấn công mô phỏng bằng máy bay ném bom bổ nhào. Với kích thước tương đối nhỏ và tốc độ lên tới 30 hải lý/giờ, chiếc tàu khu trục từng có sức chiến đấu đáng kể trở thành mục tiêu khó đánh trúng đối với các phi công.

Tuy nhiên, chương trình thử nghiệm cũng xảy ra một tai nạn hy hữu. Trung úy Thomas G. Fisher, phi công điều khiển máy bay ném bom, đã thiệt mạng khi thực hiện bài tập thả bom. Dù xảy ra tai nạn, Hải quân Mỹ vẫn tiếp tục sử dụng các tàu chiến thời Thế chiến thứ nhất được trang bị hệ thống điều khiển vô tuyến làm mục tiêu huấn luyện. Nhờ đó, phi công có thể thực hành nhiều phương thức ném bom khác nhau, từ ném bom bổ nhào đến ném bom ngang.

Những cuộc thử nghiệm này góp phần hoàn thiện phương pháp huấn luyện của Hải quân và Thủy quân Lục chiến Mỹ, đồng thời cung cấp kinh nghiệm thực tế về cách tấn công các tàu chiến đang di chuyển. Những kỹ năng đó sau này có ý nghĩa quan trọng trong các trận hải chiến ở Thế chiến thứ hai.

Iowa kết thúc sứ mệnh sau một cuộc diễn tập lớn

Đến khi Hải quân Mỹ chấm dứt chương trình huấn luyện với các tàu điều khiển bằng vô tuyến, hai thiết giáp hạm cùng nhiều tàu khu trục đã được sử dụng làm mục tiêu thử nghiệm.

Năm 1923, trong một cuộc diễn tập quy mô lớn của Hạm đội Mỹ ngoài khơi Panama, thiết giáp hạm USS Mississippi (BB-41) đã đánh chìm tàu Iowa. Khi con tàu chìm xuống biển, thiết giáp hạm USS Maryland (BB-46) bắn 21 phát đại bác để tiễn biệt, ghi nhận quá trình phục vụ kéo dài nhiều thập kỷ của Iowa trong Hải quân Mỹ. Iowa kết thúc sứ mệnh này sau khi đã ngừng hoạt động chính thức khoảng 5 năm.

Sau cuộc tấn công Trân Châu Cảng, những kinh nghiệm tích lũy từ các bài tập với tàu mục tiêu điều khiển từ xa giúp phi công Mỹ có thêm cơ sở thực hành kỹ năng xác định mục tiêu và ném bom nhằm vào tàu chiến đang di chuyển. Không lâu sau, họ phải vận dụng những kỹ năng này trong các chiến dịch tác chiến thực sự trên Thái Bình Dương.

Trong trận Midway, diễn ra từ ngày 4 đến ngày 7/6/1942, lực lượng không quân hải quân Mỹ đánh chìm bốn tàu sân bay Nhật Bản gồm Akagi, Kaga, Soryu và Hiryu, cùng tàu tuần dương hạng nặng Mikuma. Chiến thắng này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến trên Thái Bình Dương. Dù không thể khẳng định các chương trình huấn luyện bằng tàu mục tiêu là yếu tố quyết định kết quả trận đánh, những cuộc thử nghiệm kéo dài trong khoảng thời gian giữa hai cuộc chiến đã góp phần giúp phi công Mỹ rèn luyện kỹ năng tấn công các mục tiêu hải quân đang di chuyển.

Tổn thất UAV MQ-9 ở Iran, Mỹ đối mặt cảnh báo giảm năng lực tác chiến

VOV.VN - Mỹ mất hoặc hư hại hàng chục máy bay trong xung đột với Iran, trong đó UAV MQ-9 chiếm phần lớn. Điều này làm dấy lên lo ngại về năng lực tác chiến của lực lượng Mỹ tại Trung Đông.