Hy Lạp - Thổ Nhĩ Kỳ leo thang căng thẳng về xây dựng công viên biển
VOV.VN - Việc Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố thành lập các công viên biển ở biển Aegean hồi đầu tháng này đã khiến Hy Lạp bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ.
Trong bối cảnh Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đang có tranh chấp về đường biên giới biển trong nhiều năm qua, việc Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố thành lập các công viên biển ở biển Aegean hồi đầu tháng này đã khiến Hy Lạp bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ, đồng thời sẽ đưa vấn đề này ra cuộc họp sắp tới của Liên minh châu Âu (EU).
Ngoại trưởng Hy Lạp sẽ nêu vấn đề này tại cuộc họp không chính thức của các ngoại trưởng EU vào ngày 2/9 tới. Ông dự kiến sẽ nhắc lại lập trường của Hy Lạp rằng, các công viên biển này vi phạm luật quốc tế, vượt ra ngoài phạm vi quyền tài phán của Thổ Nhĩ Kỳ. Ông tuyên bố, Hy Lạp sẽ sử dụng các biện pháp cần thiết nếu những quyền chủ quyền mà Athens tuyên bố bị xâm phạm.
Đối với Thổ Nhĩ Kỳ, đây chỉ đơn thuần là một động thái nhằm bảo vệ đa dạng sinh học biển, nhưng các công viên biển đã là nguồn gây tranh cãi với nước láng giềng Hy Lạp trong một thời gian dài.
Các phương tiện truyền thông Hy Lạp đưa tin hồi đầu tháng này cho biết, chính phủ Hy Lạp cũng đang tiến hành kế hoạch tuyên bố thành lập một công viên biển quốc gia mới, ở phía Nam biển Aegean. Sắc lệnh về vấn đề này hiện đang được trình lên tòa án tối cao của nước này và dự kiến sẽ được hoàn tất vào tháng 10.
Năm ngoái, Hy Lạp đã tuyên bố thành lập 2 công viên biển, hay các khu vực được chỉ định để bảo vệ các loài sinh vật biển, ở biển Ionia và xung quanh các đảo phía nam Cyclades, điều này đã gây ra sự bất bình cho Thổ Nhĩ Kỳ.
Thổ Nhĩ Kỳ lập luận rằng việc tuyên bố thành lập các công viên biển, đặc biệt là gần các đảo, mang tính chính trị hơn là nhằm mục đích bảo vệ đa dạng sinh học và là một nỗ lực nhằm thay đổi hiện trạng ở vùng biển tranh chấp.
Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đã có nhiều giải pháp cải thiện quan hệ sau nhiều năm thù địch, nhưng vấn đề quyền tài phán trên biển vẫn là một vấn đề gai góc mà hai bên chưa tìm kiếm được tiếng nói chung.
Lập trường chủ động của Thổ Nhĩ Kỳ về quy hoạch không gian biển là một phần của chiến lược rộng lớn hơn nhằm khẳng định quyền hàng hải và duy trì các chuẩn mực pháp lý quốc tế trước những thách thức an ninh bên ngoài.
Các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định rằng, các nỗ lực bảo vệ biển phải minh bạch, công bằng và hợp tác, đặc biệt là ở các khu vực như biển Aegean, nơi ranh giới biển vẫn chưa được xác định rõ ràng.
Trước đó, ngày 28/8, Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố khuôn khổ quy hoạch không gian mới được Hy Lạp công bố, bao gồm một phần biển Aegean, sẽ không có hiệu lực pháp lý đối với nước này, đồng thời nhắc lại lập trường của nước này về các tranh chấp kéo dài giữa hai quốc gia láng giềng.
Bộ ngoại giao nước này cũng nhắc lại lời kêu gọi đối với Hy Lạp, về việc theo đuổi một cách tiếp cận phù hợp với Tuyên bố Athens về Quan hệ Hữu nghị và Láng giềng tốt đẹp, được hai nước ký kết vào ngày 7/12/2023.