Iran trình làng UAV Arash-3 mang đầu đạn 100 kg, tích hợp AI

Quân đội Iran tuần trước công bố hình ảnh về phiên bản nâng cấp thuộc dòng máy bay không người lái (UAV) tấn công cảm tử Arash, nhân chuyến thăm cơ sở sản xuất UAV ngầm của Tư lệnh Lục quân Iran, Thiếu tướng Amir Hatami.

Các hình ảnh được công bố cho thấy nhiều UAV đã sẵn sàng xuất xưởng, phản ánh nỗ lực của Tehran trong việc mở rộng năng lực sản xuất quốc phòng trong nước, tăng cường kho dự trữ UAV và phát triển các hệ thống vũ khí không người lái với nhiều cấu hình khác nhau.

Phiên bản mới được gọi là Arash-3, dù các thông số kỹ thuật đầy đủ chưa được xác nhận chính thức. Theo phía Iran, UAV này được trang bị đầu đạn nặng 100 kg, gấp đôi mức 50 kg của phiên bản trước, đồng thời cải tiến hệ thống dẫn đường và tích hợp AI hỗ trợ xác định mục tiêu.

Một chuyên gia quân sự Iran xuất hiện trong video giới thiệu cho biết những thay đổi về đầu đạn, vật liệu nổ, độ chính xác và khả năng dẫn đường có thể giúp Arash-3 tăng mức độ gây thiệt hại lên khoảng 2,3 lần. Tuy nhiên, tuyên bố này chưa được kiểm chứng độc lập.

Đầu đạn lớn hơn, phát triển biến thể động cơ phản lực

Thay đổi đáng chú ý nhất trên Arash-3 là khối lượng đầu đạn tăng gấp đôi, kết hợp cải tiến thành phần vật liệu nổ và chất gây cháy nhằm nâng cao sức công phá. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào kết cấu mục tiêu, đặc tính vật liệu nổ và điều kiện va chạm.

Về thiết kế, hình ảnh được công bố cho thấy UAV mới có cánh dạng tam giác và hai cánh ổn định thẳng đứng, khác biệt so với một số phiên bản Arash trước đây. Một số đánh giá cho rằng Arash-3 có thể sử dụng vật liệu composite và kết cấu bên trong dạng tổ ong nhằm giảm trọng lượng, tăng độ bền. Tuy nhiên, những đặc điểm này chưa được xác nhận bằng tài liệu kỹ thuật chính thức.

Iran cũng đang phát triển biến thể Arash sử dụng động cơ phản lực cỡ nhỏ, thay cho động cơ piston MD-550 trên các phiên bản trước. Động cơ phản lực Tolou-10 do Iran chế tạo được nhắc đến như một khả năng, song chưa có xác nhận chính thức.

Biến thể phản lực được cho là có thể sử dụng hệ thống phóng hỗ trợ bằng rocket để tạo gia tốc ban đầu. Về lý thuyết, động cơ phản lực có thể giúp UAV đạt tốc độ cao hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của hệ thống phòng không đối phương. Trong khi đó, động cơ piston có thể duy trì lợi thế về tiết kiệm nhiên liệu và thời gian hoạt động.

Tuy nhiên, các thông số về tốc độ, tầm bay và hiệu suất thực tế của phiên bản mới vẫn chưa được công bố đầy đủ. Việc sử dụng động cơ phản lực cũng không đồng nghĩa UAV có thể vượt qua mọi hệ thống phòng không.

Tích hợp AI, giảm phụ thuộc vào GPS

Một cải tiến quan trọng khác của Arash-3 là khả năng sử dụng nhiều phương thức dẫn đường độc lập với GPS, nhằm hạn chế tác động từ hoạt động gây nhiễu điện tử.

Trong môi trường tác chiến hiện đại, việc phụ thuộc vào tín hiệu định vị vệ tinh có thể khiến UAV dễ bị ảnh hưởng khi đối phương triển khai các biện pháp gây nhiễu hoặc làm gián đoạn liên lạc. Do đó, đa dạng hóa phương thức dẫn đường có thể giúp Arash-3 duy trì khả năng hoạt động trong những điều kiện phức tạp.

Bên cạnh đó, Iran cho biết UAV mới được tích hợp AI hỗ trợ xác định mục tiêu. Tuy nhiên, Tehran chưa làm rõ công nghệ này đảm nhiệm những chức năng cụ thể nào, cũng như mức độ tự động hóa của hệ thống. Vì vậy, chưa thể xác định Arash-3 có khả năng tự lựa chọn mục tiêu hay chỉ sử dụng AI để hỗ trợ nhận dạng và dẫn đường.

Những cải tiến nói trên cho thấy Iran đang hướng tới nâng cao đồng thời sức công phá, độ chính xác và khả năng hoạt động của UAV trong môi trường tác chiến điện tử, thay vì chỉ tăng kích thước đầu đạn.

Mở rộng sản xuất UAV trong các cơ sở ngầm

Việc Iran công bố Arash-3 diễn ra sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày vào tháng 6/2025 và cuộc chiến gần đây mà Tehran gọi là "Chiến tranh Ramadan". Những cuộc xung đột này cho thấy tầm quan trọng của việc phân tán cơ sở sản xuất, duy trì nguồn cung vũ khí và bổ sung lực lượng trong điều kiện chiến tranh.

Hình ảnh từ chuyến thăm của Thiếu tướng Amir Hatami cho thấy nhiều UAV được sản xuất và lưu trữ trong cơ sở ngầm. Tuy nhiên, chưa có đủ dữ liệu để xác định tổng số UAV Iran đang sở hữu, sản lượng hằng tháng hay khả năng duy trì sản xuất nếu các cơ sở này bị tấn công kéo dài.

Trước đó, quân đội Iran từng đề cập việc sử dụng Arash-2 trong các chiến dịch quân sự trong khu vực, bao gồm những cuộc tấn công liên quan đến cơ sở quân sự Mỹ ở vùng Vịnh. Dù vậy, quy mô triển khai và hiệu quả thực tế của loại UAV này chưa được kiểm chứng đầy đủ.

Theo Thiếu tướng Hatami, các cơ sở nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia kỹ thuật và doanh nghiệp công nghệ trong nước đóng vai trò quan trọng trong chương trình phát triển UAV của Iran. Việc tự thiết kế, sản xuất và nâng cấp vũ khí giúp Tehran giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài, đồng thời chủ động hơn trong duy trì năng lực quân sự.

Sự xuất hiện của Arash-3 cho thấy Iran đang tiếp tục đa dạng hóa kho UAV tấn công, tập trung vào đầu đạn lớn hơn, hệ thống dẫn đường cải tiến, công nghệ AI và các phương án động cơ mới. Tuy nhiên, hiệu quả tác chiến thực tế của phiên bản này vẫn cần được đánh giá dựa trên các thông số kỹ thuật và kết quả thử nghiệm có thể kiểm chứng.

9-Dey - Lá chắn bảo vệ kho tên lửa chiến lược Iran

VOV.VN - Hệ thống phòng không tầm ngắn 9-Dey được Iran phát triển nhằm bảo vệ các căn cứ tên lửa và bệ phóng cơ động trước UAV, tên lửa hành trình và vũ khí dẫn đường chính xác.