Khủng hoảng xăng dầu lần hai chạm tới Moscow: Bài toán logistics của Nga

Khủng hoảng nhiên liệu lan rộng

Chỉ vài ngày trước, việc tìm một cây xăng còn xăng tại Moscow và khu vực lân cận vẫn khá dễ dàng. Từ giữa tháng 8, tình hình đảo chiều nhanh chóng: tại nhiều trạm xăng xuất hiện hàng dài ô tô, một số mạng lưới áp dụng hạn mức bán nhiên liệu, trong khi xăng AI-95 trở nên đặc biệt khó tìm.

Theo dữ liệu của ứng dụng “ГдеБенз” (ở đâu có xăng), đến ngày 16/8, chỉ khoảng 28% số trạm xăng trong cơ sở dữ liệu của ứng dụng còn xăng hoặc diesel, giảm mạnh so với mức 41% một tuần trước đó.

Nguồn cung suy giảm được ghi nhận tại nhiều khu vực. Chính quyền ít nhất 8 khu vực trong tuần qua đã thông báo về tình trạng thiếu nhiên liệu hoặc xuất hiện hàng dài tại các trạm xăng.

Một số địa phương cũng bắt đầu khôi phục các biện pháp hạn chế bán nhiên liệu từng được nới lỏng từ giữa tháng 7. Tại thành phố Sevastopol, chính quyền áp dụng trở lại cơ chế mã QR để kiểm soát việc mua AI-92, AI-95 và diesel; tại các tỉnh Lipetsk và Orenburg, nhiên liệu được bán luân phiên theo ngày chẵn, lẻ của biển số xe.

Tình hình tại Moscow đặc biệt đáng chú ý bởi thủ đô là một trong những thị trường tiêu thụ nhiên liệu lớn nhất Nga và được ưu tiên bảo đảm nguồn cung khi các khu vực khác gặp khó khăn.

Tối 18/8, chuỗi cửa hàng xăng Neftemagistral cho biết xăng AI-95 chỉ còn tại một cây xăng ở Moscow. Từ ngày 19/8, tại các trạm khác như Gazprom Neft, lượng xăng và diesel bán cho mỗi ô tô tạm thời được giới hạn ở mức 40 lít. Trong khi trạm xăng Tatneft áp dụng mức tối đa 50 lít xăng và 60 lít diesel. Theo ghi nhận của phóng viên thường trú Đài TNVN từ Moscow, tại nhiều trạm xăng xuất hiện những hàng dài với 20-30 chiếc xe, thời gian chờ đổ xăng có thể lên tới 1,5-2 giờ.

Đây không phải lần đầu Moscow đối mặt với tình trạng này. Cuối tháng 6, thủ đô nước Nga từng trải qua một đợt căng thẳng nguồn cung sau vụ hỏa hoạn tại Nhà máy lọc dầu Moscow ở Kapotnya.

Bài toán logistics của Nga

Theo ông Igor Ananskikh, Phó Chủ tịch thứ nhất Ủy ban Năng lượng Duma Quốc gia Nga, tình trạng thiếu xăng tại các trạm bán lẻ hiện nay chủ yếu liên quan đến logistics, hơn là thiếu nhiên liệu trên quy mô toàn quốc. Nhận định này đáng chú ý bởi nó đặt ra một câu hỏi khác: Nga có thực sự thiếu xăng, hay vấn đề nằm ở việc xăng không đến được nơi cần thiết?

Nga là một trong những nước sản xuất dầu lớn trên thế giới. Tuy nhiên, để dầu thô trở thành xăng và đến được tay người tiêu dùng là cả một chuỗi gồm lọc dầu, vận chuyển, kho chứa và phân phối. Khi một mắt xích bị gián đoạn, những khu vực ở xa nguồn cung hoặc phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu từ nơi khác có thể nhanh chóng rơi vào tình trạng thiếu hụt cục bộ. Diện tích rộng lớn của Nga càng khiến bài toán này trở nên phức tạp. Việc điều chuyển nhiên liệu từ vùng này sang vùng khác có thể giúp giải quyết thiếu hụt trước mắt, nhưng cũng đòi hỏi thời gian và năng lực vận tải.

Các biện pháp của chính phủ

Để giảm áp lực, Chính phủ Nga đã triển khai nhiều biện pháp nhằm giữ nhiên liệu cho thị trường nội địa. Nga hạn chế xuất khẩu xăng, tăng nguồn cung trong nước và điều chỉnh lịch bảo dưỡng các nhà máy lọc dầu. Nguồn nhiên liệu cũng được ưu tiên cho những lĩnh vực thiết yếu như nông nghiệp và dịch vụ khẩn cấp. Một biện pháp khác là cho phép sản xuất, nhập khẩu và lưu thông một số loại xăng có tiêu chuẩn môi trường thấp hơn, tương đương Euro-2, Euro-3 và Euro-4, trong thời gian nhất định.

Trong khi đó, Moscow đang được bổ sung nhiên liệu từ các khu vực khác. Đây là cách nhanh nhất để giảm áp lực tại thủ đô, nhưng đồng thời cho thấy mức độ cạnh tranh nguồn cung giữa các vùng. Nếu ngày càng nhiều địa phương cùng cần được tiếp tế, khả năng điều chuyển nhiên liệu sẽ trở nên hạn chế hơn.

Hy vọng lớn nhất hiện nay là một số nhà máy lọc dầu sớm hoàn thành sửa chữa. Phó Thủ tướng Alexander Novak ngày 18/8 cho biết Chính phủ Nga kỳ vọng một số nhà máy lọc dầu sẽ trở lại hoạt động trong thời gian tới. Khi công tác bảo dưỡng hoàn tất, tình hình cung ứng nhiên liệu được dự báo sẽ “cải thiện đáng kể”. Chính phủ cũng đang xử lý những vấn đề về logistics tại các khu vực thiếu nhiên liệu. Ông Igor Ananskikh, Phó Chủ nhiệm thứ nhất Ủy ban Năng lượng Duma Quốc gia Nga, cho rằng trong 2-3 tuần tới, giai đoạn căng thẳng nhất có thể kết thúc. Khi bước vào tháng 9, nhu cầu nhiên liệu mùa hè giảm xuống cũng có thể giúp thị trường cân bằng hơn.

Như vậy, khả năng cải thiện nguồn cung trong những tuần tới đang được kỳ vọng vào việc các nhà máy lọc dầu trở lại hoạt động, cùng với việc tháo gỡ các điểm nghẽn logistics. Tuy nhiên, tình trạng hàng dài tại các cây xăng Moscow cho thấy thị trường vẫn cần được theo dõi sát trong thời gian tới.

Nga và Mỹ đang sắp xếp đối thoại để loại bỏ “các vấn đề gây căng thẳng”

VOV.VN - Nga và Mỹ đang thống nhất thời điểm cho các cuộc tiếp xúc mới nhằm loại bỏ “các vấn đề gây căng thẳng”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova thông báo ngày 19/8.