Su-57D tích hợp “bộ não” AI hé lộ bước nhảy vọt của tiêm kích Nga

Nga đang phát triển biến thể Su-57D hai chỗ ngồi như một nền tảng thử nghiệm trên không dành cho trí tuệ nhân tạo (AI) tác chiến và các hệ thống điều khiển máy bay không người lái (UAV) tiên tiến.

Định hướng này có thể mở rộng vai trò của Su-57D, từ tiêm kích hiệu suất cao thành nền tảng chỉ huy kết nối mạng, có khả năng phối hợp giữa các hệ thống có người lái và không người lái trong những hoạt động tác chiến trên không phức tạp.

Theo Sukhoi, Su-57D có thể phối hợp với các hệ thống có mức độ tự chủ cao như UAV chiến đấu hạng nặng S-70 Okhotnik, cũng như các nhóm UAV được phát triển trong tương lai. Mẫu máy bay này cũng có thể được sử dụng để thử nghiệm các chức năng tác chiến có sự hỗ trợ của AI.

Giám đốc Phòng thiết kế Sukhoi Mikhail Strelets cho biết, phiên bản Su-57 hai chỗ ngồi trong tương lai sẽ không chỉ phục vụ nhiệm vụ điều khiển UAV mà còn được sử dụng để thử nghiệm AI tác chiến do các chuyên gia của Sukhoi phát triển. Nếu được phát triển thành công, mô hình này có thể hỗ trợ xu hướng tác chiến trên không phân tán, trong đó phi hành đoàn, các nền tảng tự hành và hệ thống cảm biến được kết nối và phối hợp như một lực lượng thống nhất.

AI tác chiến có thể mở rộng vai trò của Su-57D

Điểm đáng chú ý trong tuyên bố của ông Strelets là việc đề cập trực tiếp đến AI tác chiến. Theo TASS, một trong những chức năng của phiên bản Su-57 mới là thử nghiệm hệ thống AI tác chiến đang được các chuyên gia Sukhoi phát triển.

Điều này cho thấy Su-57D có thể được sử dụng như một nền tảng phát triển và thử nghiệm trên không, qua đó Sukhoi đánh giá cách AI tương tác với các hệ thống của máy bay, hỗ trợ quản lý nhiệm vụ và phối hợp với phi hành đoàn trước khi những công nghệ này được hoàn thiện ở mức cao hơn. Tuy nhiên, Nga chưa công bố chi tiết về kiến trúc hệ thống, mức độ tự chủ, lộ trình triển khai hoặc quyền hạn ra quyết định của AI tác chiến trên Su-57D.

Trong một mạng lưới tác chiến tương lai gồm Su-57D, UAV và các khí tài khác, lượng dữ liệu được truyền về có thể rất lớn, bao gồm quỹ đạo mục tiêu, thông tin chỉ thị mục tiêu, dữ liệu tác chiến điện tử, trạng thái của các khí tài và những thay đổi về ưu tiên nhiệm vụ.

Hệ thống quản lý nhiệm vụ do AI hỗ trợ có thể giúp xử lý và phân loại lượng dữ liệu này, hỗ trợ đánh giá mối đe dọa, đề xuất phương án phân công nhiệm vụ và giảm tải gánh nặng cho kíp lái. Theo mô hình đó, AI có thể đóng vai trò trung gian giữa con người và mạng lưới tác chiến ngày càng phức tạp, trong khi con người vẫn đảm nhiệm các quyết định chỉ huy và định hướng nhiệm vụ ở cấp độ cao hơn.

Theo TASS, cấu hình hai chỗ ngồi của Su-57D đặc biệt phù hợp để điều khiển các hệ thống tích hợp AI như máy bay không người lái S-70 Okhotnik, cũng như các UAV hoạt động theo nhóm hoặc theo bầy đàn. 

Ông Strelets cũng mô tả khả năng điều khiển UAV từ trên không là một trong những công nghệ gắn với thế hệ hàng không quân sự thứ sáu. Theo định hướng này, có thể hình dung hai cấp độ tự hành bổ trợ cho nhau: các phương tiện không người lái có khả năng thực hiện một phần nhiệm vụ với mức độ độc lập ngày càng cao, trong khi Su-57D đảm nhiệm chức năng chỉ huy và giám sát cấp cao hơn với sự hỗ trợ của AI.

Với một đội hình như vậy, các UAV có thể chia sẻ dữ liệu cảm biến, duy trì khoảng cách an toàn, phân chia khu vực giám sát, phản ứng trước những mối đe dọa và tiếp nhận các nhiệm vụ mới trong khi vẫn thực hiện nhiệm vụ được giao.

Giá trị tiềm năng của AI nằm ở khả năng mở rộng quy mô điều phối. Thay vì yêu cầu người điều khiển thao tác riêng với từng UAV, các hệ thống có mức độ tự hành cao hơn có thể nhận những mục tiêu hoặc mệnh lệnh ở cấp độ tổng quát, trong khi phần mềm hỗ trợ chỉ huy giúp con người giám sát toàn bộ đội hình.

Cầu nối công nghệ hướng tới máy bay chiến đấu tương lai

Tiêm kích Su-57 hai chỗ ngồi có thể đảm nhiệm vai trò một nút chỉ huy và kiểm soát trên không, vượt ra ngoài chức năng điều khiển UAV đơn thuần.

Theo phân tích này, thành viên phi hành đoàn ở ghế sau có thể phụ trách phối hợp UAV, trao đổi dữ liệu, phân công mục tiêu và theo dõi bức tranh tác chiến tổng thể, trong khi phi công ở ghế trước tập trung vào điều khiển máy bay và thực hiện nhiệm vụ tác chiến trên không.

Việc bố trí một thành viên đảm nhiệm chức năng chỉ huy ngay trên máy bay có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào các trung tâm chỉ huy mặt đất trong những tình huống liên lạc bị gián đoạn, nhiễu hoặc suy giảm.

Các chuyên gia quân sự cho rằng, Su-57D có thể trở thành cầu nối giữa mô hình tác chiến hiện tại lấy máy bay làm trung tâm với mô hình lực lượng tương lai dựa nhiều hơn vào phần mềm, dữ liệu và mạng lưới kết nối. Tuy vậy, Sukhoi chưa cung cấp thông tin chi tiết về mức độ tự chủ của AI hoặc mô hình liên lạc dự kiến cho hệ thống AI tác chiến trên Su-57D.

Đối với Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga, quá trình phát triển các năng lực tác chiến vượt ra ngoài thế hệ máy bay thứ năm có thể sẽ không chỉ phụ thuộc vào thiết kế và tính năng bay của tiêm kích mà còn vào phần mềm, mức độ tự hành và khả năng chỉ huy thông qua mạng lưới.

Trong bối cảnh đó, Su-57D có thể đóng vai trò một nền tảng trung gian để Sukhoi từng bước phát triển, thử nghiệm và hoàn thiện các công nghệ này trước khi tích hợp vào những chương trình máy bay chiến đấu tương lai của Nga.

Nga dựng “lô cốt nổi” mang pháo, đối phó UAV Ukraine trên biển

VOV.VN - Nga được cho là đang thử nghiệm “lô cốt nổi” mang pháo để bảo vệ cảng và tàu thuyền, đối phó các cuộc tập kích bằng UAV Ukraine trên Biển Đen.