Su-35S Nga bất ngờ thọc sâu vào Ukraine, thử phản ứng phòng không

Một tiêm kích Su-35S thuộc Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga được cho là đã xâm nhập không phận Ukraine tại tỉnh Sumy, bay qua thị trấn Uhroidy và phóng một tên lửa dẫn đường Kh-59/69 nhằm vào thành phố Sumy, trước khi trở về tỉnh Kursk của Nga an toàn.

Nếu được xác nhận, đây là một nhiệm vụ đáng chú ý bởi các tiêm kích thế hệ 4 của Nga từ lâu thường tránh xâm nhập sâu vào không phận Ukraine. Thay vào đó, Moscow chủ yếu sử dụng tên lửa và bom lượn để tấn công mục tiêu từ khoảng cách an toàn.

Hoạt động của Su-35S có thể cho thấy sự thay đổi trong cách Nga sử dụng không quân chiến thuật, trong bối cảnh hệ thống phòng không Ukraine được cho là đang chịu sức ép và thiếu hụt tên lửa đánh chặn.

Su-35S thăm dò phòng không Ukraine?

Su-35S được đánh giá là một trong những máy bay phù hợp nhất của Nga cho các nhiệm vụ thăm dò hệ thống phòng không đối phương. Tiêm kích này được trang bị radar chính công suất lớn, cùng hai radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) băng tần L và các hệ thống tác chiến điện tử hiện đại. Những trang bị này giúp Su-35S tăng khả năng phát hiện mục tiêu và nâng cao khả năng sống sót khi bị gây nhiễu hoặc hoạt động trong khu vực có nguy cơ bị phòng không đối phương đánh trả.

Su-35S chỉ cần một phi công điều khiển. Nga cũng sở hữu số lượng lớn loại máy bay này và vẫn đang tiếp tục sản xuất. Vì vậy, việc sử dụng Su-35S cho các nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao có thể được xem là ít tốn kém hơn so với điều động Su-30SM2 hai chỗ ngồi hoặc Su-57, dòng tiêm kích tàng hình được Nga triển khai với số lượng hạn chế.

Su-57 hiện là loại tiêm kích Nga được biết đến với khả năng thực hiện các nhiệm vụ đáng kể ở khu vực gần hệ thống phòng không đối phương. Khả năng sống sót cao hơn so với nhiều máy bay chiến đấu chiến thuật khác giúp Su-57 phù hợp hơn với những nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm.

Chuyến bay qua Uhroidy đã đưa Su-35S đến gần các hệ thống phòng không Ukraine hơn đáng kể so với khoảng cách cần thiết thông thường cho một nhiệm vụ tấn công.

Một khả năng được đặt ra là Nga cố tình tiến hành chuyến bay này nhằm kiểm tra phản ứng của mạng lưới phòng không Ukraine. Việc một tiêm kích xâm nhập không phận đối phương trong phạm vi tương đối hạn chế có thể giúp Nga thu thập thông tin về phạm vi bao phủ của radar, thời gian phản ứng và vị trí hoặc mức độ sẵn sàng của các tổ hợp tên lửa phòng không.

Ngay cả khi Su-35S không có ý định hoạt động lâu trên lãnh thổ Ukraine, nhiệm vụ này vẫn có thể cho thấy liệu các đơn vị phòng không của Kiev có đủ khả năng nhanh chóng phát hiện và khai hỏa nhằm vào một mục tiêu di chuyển với tốc độ cao hay không.

Chiếc Su-35S cũng có thể đã tận dụng một khoảng trống tạm thời trong mạng lưới radar hoặc vùng bao phủ của tên lửa phòng không để thực hiện chuyến bay. Khả năng này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh Ukraine đang ngày càng phụ thuộc vào các hệ thống phòng không tầm xa Patriot do Mỹ cung cấp.

Lỗ hổng phòng không Ukraine

Kho dự trữ các hệ thống phòng không S-300 có nguồn gốc từ thời Liên Xô đã suy giảm nhanh chóng sau nhiều năm chiến sự. Vì vậy, các tổ hợp MIM-104 Patriot do Mỹ cung cấp, cùng tên lửa đánh chặn PAC-2 và PAC-3, đã trở thành những thành phần quan trọng nhất trong mạng lưới phòng không tầm xa của Ukraine.

Patriot có khả năng đánh chặn máy bay và tên lửa ở khoảng cách đáng kể. Tuy nhiên, tên lửa đánh chặn của hệ thống này có chi phí cao và ngày càng khó bổ sung.

Một số nhà phân tích cho rằng khả năng Nga tiến hành các cuộc tấn công có tính chất thọc sâu bằng Su-35 có thể liên quan trực tiếp đến tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn dành cho Patriot của Ukraine. Tình trạng này càng trở nên nghiêm trọng sau khi nhiều hệ thống phòng không của Ukraine bị Nga tập kích và phá hủy.

Nếu Nga đánh giá rằng lượng tên lửa đánh chặn của Ukraine đã giảm xuống mức đủ thấp, lực lượng không quân chiến thuật Nga có thể sẵn sàng chấp nhận rủi ro lớn hơn khi đưa máy bay vào gần không phận Ukraine.

Việc các khẩu đội Patriot bị suy giảm hoặc phải phân bổ lại để bảo vệ những khu vực quan trọng có thể tạo ra các khoảng trống tạm thời, đặc biệt khi Ukraine phải bảo vệ một lãnh thổ rộng lớn. Nga khi đó có thể tìm cách xác định và khai thác những khoảng trống này, thay vì giả định rằng toàn bộ không phận Ukraine được bảo vệ đồng đều. Diễn biến mới này, vì vậy, có thể là dấu hiệu cho thấy cán cân giữa không quân chiến thuật Nga và hệ thống phòng không Ukraine đang có sự thay đổi.

Tỉnh Sumy có vị trí đặc biệt do nằm sát tỉnh Kursk của Nga. Các máy bay hoạt động từ căn cứ và không phận miền Tây của Nga có thể nhanh chóng tiếp cận khu vực này. Moscow đồng thời duy trì mạng lưới cảm biến tương đối dày đặc dọc khu vực biên giới.

Đặc điểm địa lý này tạo điều kiện cho không quân Nga thực hiện những chuyến bay xâm nhập trong thời gian ngắn, điều khó thực hiện hơn nếu tiến sâu vào các khu vực nằm bên trong lãnh thổ Ukraine.

Đối với Ukraine, bảo vệ Sumy đặt ra bài toán phân bổ nguồn lực rất khó khăn. Để duy trì “ô phòng không” tầm xa liên tục dọc toàn bộ biên giới phía Đông Bắc, Ukraine sẽ cần số lượng lớn bệ phóng, radar và tên lửa đánh chặn.

Nga có thể tận dụng những khoảng trống phát sinh trong mạng lưới này bằng cách thay đổi đường bay, vị trí phóng vũ khí và phương thức tấn công.

Đường bay bất thường của UAV Shahed Nga vào Ukraine

VOV.VN - Nga được cho là đang thử nghiệm các tuyến bay mới cho UAV Shahed gắn động cơ phản lực, nhằm né hệ thống phòng không và đưa vũ khí không người lái tấn công sâu hơn vào lãnh thổ Ukraine.