Mỹ đề xuất đưa khí đốt Nga trở lại châu Âu để thúc đẩy hòa bình Ukraine
VOV.VN - Chính quyền Tổng thống Trump được cho là đã đề xuất khôi phục nguồn cung khí đốt Nga qua Ukraine sang châu Âu nhằm thúc đẩy thỏa thuận hòa bình giữa Moscow và Kiev.
Tờ New York Times ngày 17/10 dẫn các nguồn thạo tin cho hay kế hoạch hòa bình của Mỹ đối với Ukraine bao gồm đề xuất châu Âu tăng cường nhập khẩu khí đốt Nga, trong khi Kiev xem xét mở lại các tuyến đường ống từng được sử dụng để vận chuyển khí đốt Nga sang Liên minh châu Âu (EU).
Đây là một trong những nỗ lực mới nhất của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm thúc đẩy giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột Nga - Ukraine, sau thỏa thuận nới lỏng các hạn chế đối với hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga và quyết định miễn áp dụng một số biện pháp trừng phạt, thuế quan đối với Moscow.
Theo các nguồn tin, Washington đã đề xuất khôi phục hoạt động xuất khẩu khí đốt Nga sang châu Âu như một phần trong chiến lược dài hạn nhằm đưa ra những lợi ích kinh tế, khuyến khích Moscow tham gia một thỏa thuận hòa bình toàn diện.
Thỏa thuận được đề xuất không chỉ liên quan đến hợp tác năng lượng mà còn bao gồm các vấn đề như quan hệ giữa Nga và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), bảo đảm an ninh cho Ukraine và những bất đồng về lãnh thổ.
New York Times cho biết đặc phái viên của Tổng thống Mỹ, ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner, đã nêu ý tưởng nối lại hoạt động vận chuyển khí đốt Nga qua Ukraine trong các cuộc thảo luận với giới chức châu Âu và Ukraine, trong đó có cuộc gặp Tổng thống Volodymyr Zelensky nhân chuyến thăm Kiev hồi tháng 9.
Tuy nhiên, hiện chưa có thông tin cho thấy các bên đã đạt được đồng thuận về đề xuất này.
Nga vẫn để ngỏ khả năng nối lại cung cấp năng lượng cho EU
Hoạt động vận chuyển khí đốt Nga sang châu Âu qua lãnh thổ Ukraine đã chấm dứt vào tháng 1/2025, sau khi Kiev quyết định không gia hạn thỏa thuận trung chuyển khí đốt với Moscow.
Trước khi xung đột Nga - Ukraine leo thang vào năm 2022, khí đốt Nga chiếm khoảng 45% tổng lượng khí đốt nhập khẩu của EU. Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt cùng những thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng năng lượng, trong đó có đường ống Nord Stream 1 (Dòng chảy phương Bắc 1), đã khiến thị phần khí đốt Nga giảm xuống còn khoảng 12% vào năm 2025.
Dù vậy, EU vẫn nhập khẩu khoảng 36 tỷ m³ khí đốt từ Nga trong năm 2025, bao gồm khí đốt vận chuyển qua đường ống và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Giá trị LNG Nga mà EU nhập khẩu trong năm này ước đạt 7,2 tỷ euro, tăng gần 1 tỷ euro so với năm 2024.
Sau khi tuyến trung chuyển qua Ukraine ngừng hoạt động, TurkStream (Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ) trở thành đường ống duy nhất còn vận chuyển khí đốt Nga tới thị trường EU.
Trong khi đó, châu Âu đang đẩy nhanh kế hoạch chấm dứt phụ thuộc vào năng lượng Nga. Từ tháng 6/2026, EU bắt đầu ngừng nhập khẩu khí đốt Nga theo một số hợp đồng ngắn hạn. Khối này dự kiến cấm nhập khẩu LNG Nga theo các hợp đồng dài hạn từ tháng 1/2027 và chấm dứt nhập khẩu khí đốt qua đường ống theo các hợp đồng dài hạn từ tháng 9/2027, với khả năng gia hạn trong một số trường hợp.
Mục tiêu của EU là loại bỏ hoàn toàn khí đốt Nga khỏi thị trường nhập khẩu của khối vào cuối năm 2027. Vì vậy, đề xuất của Washington có thể đặt ra những vấn đề đáng kể đối với chính sách năng lượng hiện nay của châu Âu.
Trong những năm gần đây, Nga đã đẩy mạnh xuất khẩu năng lượng sang châu Á để bù đắp sự sụt giảm nhu cầu từ châu Âu. Riêng lượng khí đốt cung cấp cho Trung Quốc trong năm 2025 đạt 38,8 tỷ m³, tăng 24,8% so với năm trước đó.
Moscow vẫn để ngỏ khả năng nối lại hoạt động cung cấp năng lượng cho EU nếu điều kiện cho phép. Tổng thống Nga Vladimir Putin từng tuyên bố Moscow sẵn sàng cung cấp nhiên liệu cho các quốc gia châu Âu, nhưng cần nhận được tín hiệu rõ ràng từ Brussels. Nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh Moscow sẽ đánh giá tính khả thi và hiệu quả thương mại của hoạt động xuất khẩu, thay vì tiếp tục chờ đợi trong bối cảnh châu Âu có thể đóng hoàn toàn cánh cửa hợp tác năng lượng với Nga.
Nước cờ của ông Trump sau sắc lệnh miễn trừng phạt Nga
VOV.VN - Ông Trump miễn áp dụng nhiều lệnh trừng phạt mới đối với Nga, làm dấy lên tranh luận về tác động đối với Ukraine và quan hệ Mỹ - châu Âu.
