Mỹ điều “song sát” F-16CJ và F-35A tới Trung Đông, Iran đối mặt nguy cơ mới

Động thái này cho thấy hoạt động quân sự của Mỹ có dấu hiệu được mở rộng, trong khi một số nhà phân tích độc lập cảnh báo Lầu Năm Góc có thể đang đối mặt với những hạn chế về khả năng duy trì chiến dịch trong dài hạn.

Theo Tạp chí Air & Space Forces, các máy bay F-16CJ Wild Weasel thuộc Phi đội Tiêm kích 480 tại Căn cứ Không quân Spangdahlem ở Đức và tiêm kích tàng hình F-35A Lightning II thuộc Không đoàn Tiêm kích 48 tại Căn cứ Không quân Hoàng gia Lakenheath ở Anh đang được điều động tới khu vực chuyên trách của CENTCOM.

Các máy bay tiếp dầu trên không được triển khai cùng đội hình. Ngày 17/7, hệ thống giám sát vô tuyến ghi nhận 9 chiếc F-35A với các mã hiệu TABOR51, TABOR61 và TABOR71. Những máy bay này được hỗ trợ bởi các máy bay tiếp dầu KC-135R Stratotanker điều chuyển từ Saudi Arabia tới Pháp để phục vụ hoạt động triển khai.

Động thái điều chuyển lực lượng diễn ra trong bối cảnh Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cảnh báo những hạn chế đối với kho vũ khí của Mỹ. Theo đánh giá của CSIS, kho tên lửa đánh chặn Patriot của Mỹ đã giảm khoảng một nửa trong chiến dịch kéo dài 39 ngày kết thúc vào tháng 6/2016. Kho tên lửa đánh chặn THAAD cũng chịu áp lực tương tự, trong khi năng lực sản xuất hiện nay chưa đủ để bù đắp tốc độ tiêu hao.

"Song sát" F-16CJ và F-35A kết hợp cho thấy điều gì?

Theo các chuyên gia quân sự, việc Mỹ triển khai đồng thời các máy bay chiến đấu F-16CJ và F-35A không đơn thuần là một đợt luân chuyển lực lượng thông thường mà phản ánh kế hoạch tác chiến cụ thể.

F-16CJ Wild Weasel thường được sử dụng khi mạng lưới phòng không tích hợp của đối phương vẫn còn khả năng hoạt động. Sau hơn 1 tuần tập kích vào các hệ thống phát hiện radar, cơ sở giám sát ven biển và các trận địa phòng không của Iran, việc Mỹ tiếp tục triển khai máy bay chuyên trách chế áp phòng không cho thấy mạng lưới phòng không Iran vẫn chưa bị vô hiệu hóa hoàn toàn.

F-16CJ Block 50 được trang bị hệ thống định vị và nhắm mục tiêu HARM (HTS) AN/ASQ-213. Đây là cảm biến thụ động gắn dưới buồng lái, có khả năng quét phổ điện từ và xác định nguồn phát radar của đối phương dựa trên tần số cùng đặc điểm xung tín hiệu.

Khi hệ thống HTS phát hiện và xác định mối đe dọa, nó cung cấp thông tin về hướng và vị trí của nguồn phát mà không chủ động phát tín hiệu, qua đó hạn chế nguy cơ máy bay bị lộ vị trí. F-16CJ sau đó có thể phóng tên lửa chống  radar AGM-88 HARM hoặc AGM-88E AARGM.

AARGM có thêm đầu dò radar sóng milimet cùng hệ thống dẫn đường GPS và quán tính. Nhờ đó, ngay cả khi radar đối phương bị tắt sau khi tên lửa được phóng, tên lửa vẫn có thể tiếp tục bay tới vị trí cuối cùng của nguồn phát và tấn công mục tiêu. Khả năng này giúp hạn chế hiệu quả của chiến thuật tắt radar rồi nhanh chóng rời khỏi vị trí để né tên lửa chống bức xạ.

Phi đội Tiêm kích 480 là đơn vị Wild Weasel chuyên trách của Không quân Mỹ, có lịch sử hoạt động từ thời Chiến tranh Lạnh. Đáng chú ý, phi đội này mới trở về Căn cứ Không quân Spangdahlem sau một đợt triển khai trước đó tới Trung Đông. Việc nhanh chóng được điều động trở lại cho thấy nhu cầu tác chiến cấp bách của Washington.

Vì sao F-35A được triển khai cùng Wild Weasel?

F-35A đóng vai trò bổ trợ cho nhiệm vụ của F-16CJ Wild Weasel. Trong khi F-16CJ tập trung làm suy giảm hoặc vô hiệu hóa các hệ thống phòng không, F-35A có thể tận dụng những khoảng trống được tạo ra trong mạng lưới phòng thủ của đối phương.

Thiết kế tàng hình của F-35A Lightning II, kết hợp với khoang vũ khí bên trong giúp giảm khả năng bị phát hiện, cho phép máy bay tiếp cận các khu vực vẫn còn hệ thống phòng không hoạt động và tấn công những mục tiêu kiên cố hoặc có giá trị cao.

Hai loại máy bay tạo thành một đội hình tác chiến nhiều lớp. F-16CJ có thể thực hiện nhiệm vụ chế áp phòng không, buộc các hệ thống radar đối phương phát tín hiệu để xác định và tấn công nguồn phát. Trong khi đó, F-35A có thể tận dụng môi trường điện từ ít bị kiểm soát hơn để tiếp cận và tấn công các mục tiêu nằm sâu hơn.

Cả F-16CJ và F-35A đều có khả năng tiếp nhiên liệu trên không. Các máy bay tiếp dầu KC-135R đi kèm giúp kéo dài thời gian hoạt động, cho phép máy bay chiến đấu tiếp cận những mục tiêu ở bờ biển phía Tây và phía Nam Iran từ các căn cứ bên ngoài khu vực tác chiến trực tiếp.

Ngày 18/7, một đội hình gồm 7 chiếc F-16CM bổ sung từ Căn cứ Không quân Aviano ở Italy cũng được theo dõi khi di chuyển về phía Đông, với sự hỗ trợ của máy bay tiếp dầu.

Nhìn tổng thể, quy mô và tốc độ điều chuyển các máy bay chiến đấu từ châu Âu tới khu vực trách nhiệm của CENTCOM trong những ngày qua cho thấy một hoạt động triển khai lực lượng và hậu cần đáng kể của Mỹ và các đồng minh NATO.

Tuy nhiên, việc tăng cường lực lượng cũng đặt ra bài toán về khả năng duy trì chiến dịch trong dài hạn. Khi các cuộc không kích tiếp tục tiêu hao tên lửa đánh chặn và đạn dược với tốc độ cao, Washington sẽ phải cân bằng giữa yêu cầu mở rộng hoạt động quân sự và sức ép ngày càng lớn đối với kho vũ khí cũng như năng lực sản xuất quốc phòng. Vì vậy, đợt điều chuyển mới không chỉ cho thấy Mỹ đang chuẩn bị cho những nhiệm vụ tác chiến tiếp theo mà còn có thể là phép thử đối với khả năng duy trì một chiến dịch kéo dài tại Trung Đông.

Mỹ và Iran vượt mọi lằn ranh đỏ, chiến tranh toàn diện cận kề?

VOV.VN - Xung đột Mỹ - Iran đang leo thang nhanh chóng khi cả hai bên liên tiếp vượt qua những “lằn ranh đỏ” từng được đặt ra. Nguy cơ đối đầu lan rộng và đẩy Trung Đông trở lại một cuộc chiến tranh toàn diện ngày càng hiện hữu.