Mỹ - Iran căng thẳng trở lại, thử thách thỏa thuận hòa bình
VOV.VN - Chỉ ít ngày sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ (MoU) nhằm chấm dứt xung đột và mở ra lộ trình đàm phán hòa bình kéo dài 60 ngày, quan hệ giữa hai bên lại xuất hiện những dấu hiệu căng thẳng mới.
Quân đội Mỹ đã tiến hành cuộc không kích nhằm vào Iran ngày thứ hai liên tiếp, chỉ vài giờ sau khi một tàu chở dầu bị tấn công ở eo biển Hormuz. Đây là đợt leo thang tồi tệ nhất kể từ khi hai bên ký kết bản ghi nhớ gần hai tuần trước. Cuộc tấn công mới nhất diễn ra sau khi một tàu chở dầu treo cờ Panama bị máy bay không người lái của Iran tấn công vào sáng sớm 27/6. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cũng đã xác nhận tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự của Iran tại khu vực eo biển Hormuz. Tổng thống Donald Trump chỉ trích hành động tấn công nhằm vào tàu thương mại là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời phía Mỹ cũng cho rằng đây chỉ là đòn đáp trả có giới hạn, không phải sự khởi đầu của một chiến dịch quân sự quy mô lớn.
Về phía Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ có phản ứng mạnh nếu căng thẳng leo thang. Iran đồng thời bác bỏ cáo buộc là bên vi phạm thỏa thuận, cho rằng các biện pháp kiểm soát hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz nằm trong quyền quản lý của nước này. Người dẫn chương trình kênh tin tức quốc gia Iran IRINN cho biết:
“Bộ Ngoại giao Iran, trong một tuyên bố, đã lên án sự vi phạm rõ ràng bản ghi nhớ Islamabad của Mỹ. Iran sẽ bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi ích quốc gia bằng tất cả sức mạnh của mình. Bộ Ngoại giao mô tả các cuộc không kích của Mỹ vào một số địa điểm dọc theo bờ biển phía Nam của Iran là sự vi phạm rõ ràng Khoản 4 Điều 2 của Hiến chương Liên hợp quốc, cũng như là sự vi phạm rõ ràng điều khoản đầu tiên của bản ghi nhớ về việc chấm dứt xung đột”.
Bất đồng giữa hai bên hiện tập trung vào cách thức bảo đảm an ninh và quyền kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược trung chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí hóa lỏng của thế giới. Hiện Mỹ và Iran đều đưa ra những cách giải thích trái ngược nhau về bản ghi nhớ trong những ngày gần đây. Iran khẳng định rằng các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz phải trả phí và chỉ sử dụng các tuyến đường được chỉ định. Trong khi Mỹ cho rằng Iran nên đảm bảo quyền tiếp cận không bị cản trở đối với tuyến đường thủy này.
Sau những diễn biến căng thẳng mới nhất, nhiều tàu chở dầu đã phải thay đổi hải trình, trong khi Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) tạm dừng kế hoạch đưa hàng trăm tàu còn mắc kẹt rời khỏi khu vực do lo ngại mất an toàn. Ngoài vấn đề Hormuz, tiến trình đàm phán cũng đang chịu sức ép từ tình hình tại Lebanon. Bên cạnh đó, Mỹ và Iran vẫn còn nhiều khác biệt về quyền tự do hàng hải, cơ chế thanh tra các cơ sở hạt nhân của Iran cũng như các điều khoản thực thi bản ghi nhớ.
Mỹ không kích 10 mục tiêu Iran, vùng Vịnh chỉ trích cuộc tấn công UAV vào Bahrain
VOV.VN - Quân đội Mỹ ngày 27/6 cho biết đã tiến hành không kích 10 mục tiêu quân sự tại Iran theo chỉ thị của Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh giữa hai nước tiếp tục bị thử thách sau ngày thứ hai liên tiếp xảy ra các vụ tấn công.
