Nóng thế giới ngày 27/6: Eo biển Hormuz căng thẳng vì vụ tập kích tàu hàng

IAEA tiếp tục khẳng định sẽ thanh sát cơ sở hạt nhân Iran. Bất chấp sự bác bỏ quyết liệt từ phía Tehran, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Mariano Grossi ngày 26/6 tiếp tục khẳng định sẽ cử thanh sát viên đến kiểm tra các cơ sở hạt nhân của Iran. Ông nhấn mạnh, theo đúng tinh thần bản ghi nhớ đã ký giữa Mỹ và Iran mới đây, IAEA được trao quyền tiếp cận và kiểm tra các địa điểm hạt nhân trọng yếu.

Đây là lần thứ hai trong vòng ít ngày nhà lãnh đạo IAEA đưa ra tuyên bố cứng rắn như vậy, khẳng định đây là nội dung đã được Mỹ và Iran thống nhất trong thỏa thuận sơ bộ.

Mỹ và các nước vùng Vịnh (GCC) phản đối thu phí eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cùng đồng cấp các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) ngày 25/6 đã ra tuyên bố chung kêu gọi mở lại hoàn toàn và miễn phí eo biển Hormuz. Trong cuộc họp đặc biệt tại Bahrain, các bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lưu thông vô điều kiện qua tuyến vận tải quốc tế đặc biệt này và phản đối mọi nỗ lực kiểm soát hay áp đặt các loại phí qua lại.

Tuyên bố của Ngoại trưởng Mỹ và 6 nước GCC gồm Saudi Arabia, UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain và Oman, đưa ra trong bối cảnh Iran nhiều lần tuyên bố chủ quyền đối với eo biển Hormuz và sẽ triển khai thu một số loại phí đối với tàu thuyền đi qua vùng biển này.

Một tàu hàng bị tấn công, LHQ dừng chiến dịch giải cứu 11.000 thủy thủ. Cơ quan Hàng hải Liên hợp quốc (IMO) đã buộc phải tạm dừng chiến dịch giải cứu hơn 600 tàu hàng cùng 11.000 thủy thủ mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư sau khi một tàu hàng bị tấn công vào chiều 25/6. Theo Cơ quan an ninh hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), vụ tấn công xảy ra cách cảng Dahit của Oman khoảng 12km về phía Đông Nam, khi một vũ khí chưa xác định đánh trúng mạn trái của tàu. Rất may vụ việc không gây ra thương vong, nhưng danh tính và quốc tịch con tàu hiện vẫn chưa được công bố.

Iran yêu cầu Israel rút toàn bộ quân khỏi Lebanon. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 25/6 tuyên bố Israel phải rút quân hoàn toàn khỏi lãnh thổ Lebanon như một điều kiện tiên quyết cho ổn định khu vực. Chỉ huy Lực lượng Quds, ông Esmaeil Qaani, đưa ra tối hậu thư yêu cầu quân đội Israel tự rút lui hoặc sẽ phải đối mặt với thất bại. Iran khẳng định thỏa thuận tạm thời ký với Mỹ tuần trước bao gồm cả cam kết đảm bảo chủ quyền của Lebanon, đồng nghĩa với việc quân đội Israel phải rời khỏi các khu vực ở miền Nam Lebanon.

Hội đồng châu Âu gia hạn lệnh trừng phạt Nga đến mùa hè năm 2027. Ngày 26/6, Hội đồng châu Âu đã chính thức quyết định gia hạn các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Nga thêm 12 tháng, kéo dài thời gian áp dụng đến ngày 31/7/2027. Quyết định này được đưa ra sau khi các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đạt được đồng thuận cao tại hội nghị thượng đỉnh ngày 18-19/6 vừa qua về việc duy trì áp lực kinh tế tối đa đối với Moscow. Hệ thống trừng phạt hiện nay đã bao phủ hầu hết các lĩnh vực cốt yếu của Nga như thương mại, tài chính, năng lượng và công nghệ lưỡng dụng.

Các biện pháp gia hạn bao gồm lệnh cấm nghiêm ngặt việc nhập khẩu hoặc vận chuyển dầu thô và sản phẩm dầu mỏ từ Nga vào EU, cùng lệnh cấm giao dịch toàn diện đối với nhiều tổ chức tài chính lớn. Đồng thời, EU cũng phong tỏa hoạt động của các nhà cung cấp dịch vụ tiền điện tử tại Nga và một số quốc gia thứ ba có liên quan nhằm ngăn chặn việc lách luật.

UAV Ukraine tấn công nhà máy hóa chất, hạ tầng năng lượng tại tỉnh Tula của Nga. Trong đêm 25 và rạng sáng 26/6, quân đội Ukraine đã triển khai một đợt tập kích quy mô lớn bằng thiết bị bay không người lái (UAV) vào tỉnh Tula của Nga, nhắm tới các cơ sở công nghiệp và năng lượng quan trọng. Người dân địa phương tại thành phố Novomoskovsk báo cáo về nhiều tiếng nổ lớn tại khu vực nhà máy hóa chất Azot, nơi từng bị tấn công hồi giữa tháng 6. Thống đốc tỉnh Tula, ông Dmitry Milyaev, xác nhận một UAV đã đánh trúng cơ sở công nghiệp và các đường dây truyền tải điện trong khu vực bị hư hại.

Dữ liệu từ hệ thống FIRMS của NASA cũng phát hiện một đám cháy lớn trong khuôn viên Nhà máy Nhiệt điện khu vực Novomoskovsk sau vụ tấn công, gây ra tình trạng mất điện cục bộ.

Ukraine có thể phải cắt điện tới 5 giờ mỗi ngày nếu Nga tiếp tục tấn công. Ông Vitaliy Zaichenko, Giám đốc điều hành Công ty vận hành lưới điện quốc gia Ukraine (Ukrenergo), ngày 25/6 đưa ra cảnh báo về khả năng áp dụng các biện pháp cắt điện khẩn cấp trong tháng 7 và tháng 8. Theo đó, người dân có thể phải đối mặt với tình trạng mất điện lên tới 5 giờ mỗi ngày nếu thời tiết nắng nóng kéo dài và Nga tiếp tục các cuộc tấn công quy mô lớn vào hạ tầng năng lượng. Hệ thống điện của Ukraine hiện đang chịu áp lực cực lớn do nhu cầu tiêu thụ mùa hè tăng cao trong khi các cơ sở hạ tầng vẫn chưa phục hồi sau mùa đông.

Dù đã có những nỗ lực mở rộng nguồn phát điện phân tán và củng cố hệ thống phòng thủ cho các trạm biến áp, Ukraine vẫn phải dựa vào sự tiết kiệm của người tiêu dùng để cân bằng lưới điện trong giờ cao điểm buổi tối.

Venezuela chạy đua cứu người sau động đất kép, viện trợ quốc tế được huy động. Tính đến sáng 26/6, thảm họa động đất kép tại Venezuela đã khiến ít nhất 235 người thiệt mạng và hơn 4.500 người bị thương. Lực lượng cứu hộ đang khẩn trương chạy đua với thời gian để tìm kiếm hơn 200 người được cho là vẫn đang mắc kẹt dưới đống đổ nát tại các khu vực bị tàn phá nặng nề như thị trấn Macuto. Chính quyền lâm thời Venezuela đã ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc, đồng thời huy động tối đa lực lượng an ninh và máy móc để khắc phục hậu quả, dù việc cứu hộ gặp nhiều trở ngại do mất điện và đường sá hư hỏng.

Cộng đồng quốc tế đã nhanh chóng triển khai các gói viện trợ khẩn cấp. Mỹ công bố dành 150 triệu USD hỗ trợ và cử các đội tìm kiếm cứu nạn chuyên nghiệp từ Los Angeles và Virginia tới hiện trường. Cuba đã huy động toàn bộ đội ngũ y tế đang công tác tại Venezuela tham gia cứu chữa nạn nhân. Nhiều quốc gia như Mexico, Colombia, El Salvador, Brazil và Pháp cũng cam kết gửi chuyên gia, thuốc men và hàng nhu yếu phẩm.

Triều Tiên thử vũ khí mới, Hàn Quốc muốn nối lại đối thoại. Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un ngày 25/6 đã trực tiếp giám sát các cuộc thử nghiệm vũ khí quan trọng nhằm hiện đại hóa chương trình tên lửa của nước này. Các loại vũ khí được thử nghiệm bao gồm phiên bản nâng cấp của hệ thống phóng tên lửa đa nòng 240 mm có tầm bắn 90 km, cùng tên lửa đạn đạo chiến thuật và pháo tự hành. Bên cạnh đó, Bình Nhưỡng cũng công bố kế hoạch đóng các tàu chiến cỡ lớn 10.000 tấn và xây dựng lực lượng hải quân được trang bị vũ khí hạt nhân trong vòng 5 năm tới.

Trước những động thái quân sự dồn dập từ phía Triều Tiên, Hàn Quốc đã bày tỏ quan ngại sâu sắc nhưng đồng thời đưa ra tín hiệu muốn nối lại đối thoại hòa bình. Tổng thống Hàn Quốc khẳng định Seoul tôn trọng hệ thống chính trị của Triều Tiên và không theo đuổi hành động thù địch hay tìm cách thống nhất bằng sáp nhập. Dù vậy, các nước G7 vẫn lên tiếng phản đối chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng, trong khi Triều Tiên ra tuyên bố cứng rắn đáp trả trước thềm chuyến thăm dự kiến của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Dịch Ebola ở Congo diễn biến phức tạp, vượt 1.155 ca mắc. Đợt bùng phát dịch Ebola do chủng virus Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo đang diễn biến hết sức nghiêm trọng với số ca mắc được xác nhận đã vượt mốc 1.155 trường hợp. Tỉnh Ituri hiện vẫn là tâm điểm của dịch bệnh, chiếm hơn 91% tổng số ca mắc trên toàn quốc. Thách thức lớn nhất hiện nay là sự hoài nghi của người dân địa phương khi nhiều người từ chối xét nghiệm, trốn khỏi cơ sở cách ly hoặc thậm chí tấn công nhân viên y tế và lực lượng an ninh để giành lại thi thể người thân.

Saudi Arabia cấm nhập cảnh từ 3 nước châu Phi bùng phát dịch Ebola. Nhằm ngăn chặn đà lây lan của dịch Ebola, Cơ quan Y tế Saudi Arabia ngày 25/6 đã ban hành lệnh cấm nhập cảnh tạm thời đối với du khách đến từ 3 quốc gia châu Phi gồm Cộng hòa Dân chủ Congo, Uganda và Nam Sudan. Lệnh cấm này bao gồm việc dừng cấp mọi loại visa cho những người từng có mặt tại các quốc gia nói trên trong vòng 21 ngày trước khi đến vương quốc này. Đây được xem là biện pháp phòng ngừa quyết liệt trong bối cảnh dịch bệnh bắt đầu lan sang các khu vực khác, bao gồm cả trường hợp nhiễm bệnh đầu tiên tại Pháp.

10 trận động đất thảm khốc nhất ở khu vực Mỹ Latinh

VOV.VN - Trước thảm họa động đất ở Venezuela ngày 24/6, khu vực Mỹ Latinh từng ghi nhận nhiều trận động đất có sức tàn phá lớn hơn rất nhiều, cướp đi hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn sinh mạng.