Nóng thế giới ngày 30/4: Phương Tây lộ rõ bất đồng về chiến sự Iran
VOV.VN - Dưới đây là những diễn biến nóng đáng chú ý trong tin tức thời sự thế giới 24 giờ qua: Iran chuẩn bị đưa ra đề xuất mới về đàm phán hòa bình với Mỹ; Tổng thống Zelensky nêu điều kiện để được nhập khẩu vũ khí Ukraine; UAE rời OPEC…
Iran chuẩn bị đưa ra đề xuất mới về đàm phán hòa bình với Mỹ. Iran nhiều khả năng sẽ chuyển tới nhà trung gian Pakistan một khung đề xuất đàm phán 3 giai đoạn vào cuối tuần này hoặc đầu tuần sau. Theo kế hoạch này, giai đoạn 1 sẽ tập trung kết thúc chiến tranh, giai đoạn 2 xử lý việc quản lý eo biển Hormuz và giai đoạn cuối cùng mới bàn tới chương trình hạt nhân. Tehran khẳng định chỉ chuyển sang các bước tiếp theo khi đã đạt được thỏa thuận ở giai đoạn trước.
Việc chuyển khung đề xuất đàm phán cho phía Pakistan có thể diễn ra chậm hơn do những khó khăn liên quan việc tiếp cận và xin chỉ thị từ Đại giáo chủ Iran Mojtaba Khamenei, người có tiếng nói quyết định trong các đối sách lớn của Iran, bao gồm việc đàm phán với Mỹ.
Lưu thông qua eo biển Hormuz suy giảm nghiêm trọng. Theo dữ liệu từ Wall Street Journal và Lloyd's List Intelligence, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ khi xung đột bùng nổ vào cuối tháng 2. Trong tuần từ ngày 20 đến 26/4, chỉ có 35 tàu đi qua eo biển này, giảm hơn một nửa so với con số 78 tàu của tuần trước đó.
Trước khi chiến tranh xảy ra, lưu lượng trung bình tại đây đạt khoảng 130-140 tàu mỗi ngày. Hiện vẫn còn hàng trăm tàu hàng với hơn 20.000 thủy thủ đang bị mắc kẹt tại vịnh Ba Tư do lo ngại rủi ro từ hỏa lực của Hải quân Mỹ và các hành động đáp trả của Iran. Sự gián đoạn này đang trực tiếp đe dọa đến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu khi eo biển này là huyết mạch chiếm tới 20% nguồn cung dầu mỏ thế giới.
Ông Trump chỉ trích Thủ tướng Đức, bất đồng phương Tây lộ rõ về chiến sự Iran. Tổng thống Donald Trump đã công khai chỉ trích Thủ tướng Đức Friedrich Merz trên mạng xã hội sau khi nhà lãnh đạo này phê phán chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhắm vào Iran. Ông Trump khẳng định chiến dịch này là cần thiết để ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời cáo buộc ông Merz không hiểu rõ mức độ nghiêm trọng của vấn đề.
Phía Đức gần đây đã thay đổi lập trường khi gọi chiến dịch của Washington là “thiếu cân nhắc”, dẫn chứng bài học đau đớn từ Afghanistan và Iraq về việc khó khăn trong việc rút lui khỏi các cuộc xung đột kéo dài. Ông Merz cũng nhận định Mỹ đang bị thách thức bởi chiến thuật đàm phán của Tehran khi Iran từ chối đối thoại trước khi lệnh phong tỏa cảng được dỡ bỏ. Sự rạn nứt này cho thấy sự thiếu đồng nhất trong nội bộ các đồng minh phương Tây và NATO đối với cách tiếp cận của chính quyền ông Trump về Trung Đông.
Quyền Đại sứ Mỹ tại Ukraine rời nhiệm sở sau chưa đầy 1 năm. Bộ Ngoại giao Mỹ xác nhận bà Julie Davis, quyền Đại sứ Mỹ tại Kiev, sẽ rời nhiệm sở và nghỉ hưu vào tháng 6 tới. Mặc dù Bộ Ngoại giao khẳng định bà Davis nghỉ hưu theo chế độ, nhưng các nguồn tin giấu tên cho biết bà cảm thấy thất vọng vì sự thiếu ủng hộ của Tổng thống Donald Trump đối với Ukraine.
Kể từ khi nhậm chức, ông Trump liên tục gây sức ép buộc Kiev phải nhượng bộ lãnh thổ để đổi lấy hòa bình, đồng thời quy trách nhiệm cho Ukraine trong cuộc chiến kéo dài hơn 4 năm qua. Việc bà Davis rời đi, sau khi người tiền nhiệm Bridget Brink cũng rời nhiệm sở do bất đồng quan điểm, đã đặt ra nhiều dấu hỏi về tương lai chính sách ngoại giao của Mỹ tại khu vực Đông Âu.
Tổng thống Zelensky nêu điều kiện để được nhập khẩu vũ khí Ukraine. Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố Ukraine đã phê duyệt kế hoạch “mở kho” xuất khẩu các loại vũ khí nội địa đã được thử nghiệm trên chiến trường hiện đại. Hiện ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine có khoảng 800 nhà sản xuất với năng lực sản xuất dư thừa lên tới 50%, bao gồm khả năng sản xuất hơn 4 triệu UAV mỗi năm.
Tuy nhiên, ông Zelensky nhấn mạnh không phải quốc gia nào cũng có thể tiếp cận nguồn lực này. Ưu tiên tuyệt đối sẽ dành cho quân đội Ukraine, và chỉ những quốc gia đã ủng hộ Kiev từ năm 2022 mới có cơ hội tham gia các “thỏa thuận thiết bị bay không người lái”.
UAE rời OPEC: “Đòn giáng” vào quyền lực kiểm soát thị trường dầu mỏ toàn cầu. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã gây bất ngờ lớn khi thông báo sẽ chính thức rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và liên minh mở rộng OPEC+ từ ngày 1/5. Quyết định này là đỉnh điểm của những mâu thuẫn kéo dài giữa UAE và Saudi Arabia về chính sách sản lượng dầu.
Giới phân tích nhận định việc thiếu đi nhà sản xuất lớn thứ ba sẽ làm suy yếu nghiêm trọng khả năng điều tiết giá cả của OPEC, đặc biệt khi tổ chức này vốn đã bị đe dọa bởi dầu đá phiến từ Mỹ. Động thái này cũng có thể tạo hiệu ứng "domino" khiến các thành viên khác cân nhắc rời bỏ liên minh để tìm kiếm lợi ích quốc gia riêng.
Thượng viện Mỹ chặn đề xuất hạn chế quyền quân sự của ông Trump đối với Cuba. Thượng viện Mỹ do đảng Cộng hòa kiểm soát đã bác bỏ nghị quyết về quyền chiến tranh do phe Dân chủ đề xuất với tỷ lệ 51 phiếu chống và 47 phiếu thuận. Nghị quyết này nhằm ngăn chặn Tổng thống Donald Trump tiến hành các hoạt động quân sự nhắm vào Cuba mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội.
Phe Cộng hòa lập luận rằng nghị quyết là không cần thiết vì chưa có lực lượng nào được triển khai trực tiếp. Trong khi đó, các nghị sĩ Dân chủ cho rằng các biện pháp ngăn chặn nguồn cung nhiên liệu tới Cuba hiện nay của Mỹ đã mang tính chất của một “hành động quân sự”.
Mỹ phát hành hộ chiếu phiên bản đặc biệt có hình Tổng thống Trump. Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo sẽ phát hành một loạt hộ chiếu phiên bản giới hạn trong năm 2026 để kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của nước Mỹ. Thiết kế mới này sẽ bao gồm hình ảnh minh họa được nâng cấp và trang bên trong có in hình Tổng thống Donald Trump. Theo Nhà Trắng, các mẫu hộ chiếu đặc biệt này nhằm khơi dậy tinh thần yêu nước và là cách để người dân thể hiện niềm tự hào dân tộc trong dịp kỷ niệm vào tháng 7 tới.
Các hộ chiếu phiên bản kỷ niệm sẽ chỉ được cấp trực tiếp tại thủ đô Washington trong thời gian giới hạn, trong khi hệ thống đăng ký trực tuyến vẫn duy trì mẫu hiện hành. Ngoài hộ chiếu, hình ảnh và chữ ký của ông Trump cũng dự kiến được đưa vào một số thiết kế tiền giấy và tiền xu kỷ niệm.
Vua Charles III tái khẳng định “quan hệ đặc biệt” Mỹ - Anh. Trong chuyến công du 4 ngày tới Washington, Nhà vua Anh Charles III đã có bài phát biểu lịch sử kéo dài 30 phút trước phiên họp chung của Quốc hội Mỹ. Nhà vua mô tả liên minh Mỹ - Anh là "câu chuyện của hòa giải và hợp tác đáng kinh ngạc" dựa trên các giá trị chung về dân chủ và pháp quyền.
Bài phát biểu diễn ra trong bối cảnh nhạy cảm khi Tổng thống Donald Trump từng chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer vì không tham gia đợt tấn công đầu tiên vào Iran. Dù không trực tiếp nhắc đến chiến sự, Vua Charles III thừa nhận thế giới đang đối mặt với những bất ổn lớn và nhấn mạnh vai trò của sự hợp tác đồng minh để xử lý các thách thức toàn cầu.
Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon bị xét xử về tội “cản trở thi hành công vụ đặc biệt”. Tòa án cấp cao Seoul ngày 29/4 bắt đầu phiên phúc thẩm đầu tiên đối với cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol liên quan đến các hành vi chống lại việc bắt giữ trong quá trình điều tra vụ án thiết quân luật đêm 3/12/2024.
Tại phiên xét xử sơ thẩm hôm 16/1, ông Yoon đã bị tuyên 5 năm tù cho tội danh này, dù phía kiểm sát đề nghị mức án 10 năm cho hàng loạt hành vi như cản trở nghị quyết Quốc hội và tiêu hủy chứng cứ trên điện thoại chống nghe trộm. Đây chỉ là một trong 8 nhóm tội danh phức tạp mà ông Yoon đang phải đối mặt.